Πρόσωπα Ο κομίστας και οι εφημερίδες

«Οι σκιτσογράφοι του Τύπου είναι οι σπρίντερ. Εγώ έχω ανάγκη από μια
διαφορετική διάρκεια, είμαι ένας μαραθωνοδρόμος».

Ανκί Μπιλάλ: Υπάρχει μια πραγματική σχέση, θα έλεγα ερωτική, με το χαρτί και με τον Τύπο

Έτσι, όταν η «Λιμπερασιόν» κάλεσε τον Ανκί Μπιλάλ να παρέμβει εικαστικά στο
φύλλο της που κυκλοφόρησε την Τρίτη, ο κομίστας απεικόνισε το Παρίσι και τον
ήλιο, στόλισε τις σελίδες, ζωγράφισε, επέκτεινε, οικειοποιήθηκε τις
φωτογραφίες της ημέρας, χειραγωγώντας τες, υπογραμμίζοντας χαρακτηριστικά
προσώπων, πραγμάτων, τοπίων. Δεν έκανε όμως κάποιο σκίτσο που να σχολιάζει την
επικαιρότητα της ημέρας. «Έθεσα στον εαυτό μου το ερώτημα: έπρεπε άραγε να
γίνω σήμερα σκιτσογράφος εφημερίδας;» εξήγησε από τις στήλες της. «Είναι ένα
πολύ ιδιαίτερο επάγγελμα, για το οποίο τρέφω μεγάλο θαυμασμό – Βιλέμ, Πλαντύ
-, αυτός ο τρόπος να αντιδράς στο καθημερινό. Αλλά δεν είναι το δικό μου
σύμπαν, ο δικός μου τρόπος, ούτε η σχέση που έχω με την επικαιρότητα».

Για να δημιουργήσει τα κόμικς του, ο Μπιλάλ εργάζεται σαν δημοσιογράφος, αλλά
με μια απόσταση. «Κατ’ αρχάς χρονική: οι ιστορίες μου εκτυλίσσονται εν γένει
στο μέλλον, κοντινό αλλά αλλού, έστω κι αν η επικαιρότητα του κόσμου μας
βυθίζεται σ’ αυτό. Είναι το μέλλον, αλλά είναι και ο πόλεμος στο Σαράγεβο,
είναι επιστημονική φαντασία, αλλά και η πτώση του Τείχους του Βερολίνου. Έχω
ανάγκη την απόσταση για να είμαι πιο ελεύθερος στην αφήγησή μου». Γεννημένος
το 1951 στο Βελιγράδι από Βόσνιους γονείς (μετανάστευσαν στη Γαλλία όταν ήταν
δέκα χρόνων), είχε υποκύψει από παλιά στη γοητεία της εφημερίδας: «Τότε ήταν
εργαλεία χειραγώγησης, τιτοϊκής προπαγάνδας, αλλά τις διάβαζε κανείς με
απόσταση και γίνονταν οικείες, με τη γραμματοσειρά τους, τη σελιδοποίησή τους,
το χαρτί, τα σκίτσα τους. Θυμάμαι ακόμη τις πρώτες συγκινήσεις μου όταν άνοιγα
εκείνες τις εφημερίδες και έψαχνα για σκίτσα, για αμερικανικά κόμικς, αυτή τη
μυρωδιά του χαρτιού…». Σήμερα διαβάζει τις εφημερίδες επιλεκτικά,
«κατευθύνομαι προς αυτό που μπορεί να προκαλέσει μέσα μου ηλεκτροσόκ. Αλλά δεν
ξέρω εκ των προτέρων τι θα είναι, έτσι σκαλίζω, ψάχνω μέσα στις ιστορίες, σε
όλα όσα μπορεί να φαίνονται περιθωριακά: αγγελίες, σύντομες ειδήσεις… Κάποτε
κάνω μια πιο χρηστική ανάγνωση, όταν οι εφημερίδες διασταυρώνονται με τις
ιστορίες μου. Τότε κάνω τεκμηρίωση, για το Σαράγεβο, τον πόλεμο στην πρώην
Γιουγκοσλαβία, τα διαβάζω όλα… Υπάρχει μια πραγματική σχέση, θα έλεγα
ερωτική, με το χαρτί και με τον Τύπο… Κλέβω απ’ αυτόν πράγματα που γίνονται
όντα, φιγούρες, ιστορίες».

Την Τρίτη κυκλοφόρησε το πρώτο άλμπουμ του Μπιλάλ μετά τον «Ύπνο του Τέρατος»
(1998). Έχει τίτλο «32 Δεκεμβρίου» και ο καλλιτέχνης προετοιμάζει επίσης την
τρίτη του ταινία, που θα είναι έτοιμη τον Απρίλιο του 2004. Και βεβαίως
συμμετέχει στην Paris-BD, τη δεύτερη έκθεση κόμικς του Παρισιού που
εγκαινιάζεται σήμερα.