TPITH AΠOΨH Aγία Πετρούπολη χωρίς αγίους

Στον πάλλευκο γλόμπο του πλανήτη δυο σφήκες χαλνούσαν τη μεσημβρινή ησυχία

Παναγ. Νούτσος, Globalisation

H συνάντηση των ισχυρών της Γης στην Αγία Πετρούπολη για να εορτασθούν τα 300
χρόνια από την ίδρυση αυτής της πραγματικά πανέμορφης πόλης, μας έδωσε την
ευκαιρία να ταξιδέψουμε μέσα στον χρόνο για να ξαναδιαβάσουμε – με σύγχρονο
τρόπο – ένα βιβλίο γραμμένο στην Αγία Πετρούπολη πριν από 200 χρόνια. Στόχος
του βιβλίου ήταν να συνδέσει τη μοίρα των λαών με τη Βασιλεία και την Εκκλησία
και ν’ απομακρύνει οποιαδήποτε επιρροή των ιδεών του Διαφωτισμού και της
Γαλλικής Επανάστασης.

Πώς όμως διαβάζονται σήμερα οι απόψεις του συγγραφέα (εκ-συγχρονισμένες σε
συνθήκες παγκοσμιοποίησης);

Στο βιβλίο του «Soirees de Saint Petersbourg» ο Joseph de Maistre περιγράφει
διαλόγους και συζητήσεις ενός Ρώσου συγκλητικού κι ενός Γάλλου ιππότη, οι
οποίοι συγκεντρώνονται τα καλοκαιριάτικα απογεύματα σ’ ένα εξοχικό σπίτι στις
όχθες του Νέβα. (Οι προ εβδομάδος συναντήσεις είχαν λίγο πιο διευρυμένη
παρέα).

* Για τον J.d. Maistre ο Θεός ως Πλάστης, Νομοθέτης, Ανώτατος Άρχων, Δικαστής
δεν παρεμβαίνει έμμεσα στα εγκόσμια (μέσα από τις – θεία χάριτι – ανθρώπινες
ιδιότητες της ευφυΐας, της ελευθερίας και της συνείδησης), αλλά άμεσα και
σχεδόν αυτόματα, μη αφήνοντας άλλη επιλογή στους ανθρώπους από το να υποταγούν
τυφλά στη θέλησή του ή να «εξαφανιστούν» (είναι φανερό ότι το δόγμα Μπους «ή
είσαι μαζί μας ή είσαι αναλώσιμος» δεν διαφέρει καθόλου από τη θεϊκή
παρέμβαση).

* Για τον J.d. Maistre η (Δια-)Κυβέρνηση της Θείας Πρόνοιας νομιμοποιεί όλες
τις ανισότητες και τις δυσλειτουργίες, καθώς το ανθρώπινο γένος είναι
βεβαρημένο με το προπατορικό αμάρτημα και οφείλει μιαν ικανοποίηση στη
μυστικιστική εκπροσώπηση της Θεότητας (τον βασιλέα) που εκφράζει τη Θεία
Εκδίκηση και όχι τη Θεία Δίκη (Οι διεκδικήσεις των λαών και των ανθρώπων για
δικαιώματα και ελευθερίες πάντοτε εκλαμβάνονται από τους ισχυρούς ως αυθάδεια
/ αχαριστία γι’ αυτό και εκδιώκονται από τον «καπιταλιστικό παράδεισο», δηλαδή
απολύονται, αποκλείονται, περιθωριοποιούνται. Το σύστημα εκδικείται όσους
αμφιβάλλουν ή διαφωνούν).

* Για τον J.d. Maistre η Θεία Πρόνοια κυβερνάει τον κόσμο, υπαγορεύει τους
κανόνες και ορίζει το «καλό» και το «κακό», μη αφήνοντας χώρο για αισθήματα
οίκτου [Ο τρόπος που ο Πλανητάρχης προσεγγίζει τα διεθνή ζητήματα (του πολέμου
ή της τρομοκρατίας), αλλά και η επιθετική στάση του καλύπτει πλήρως την
κατηγορική επιταγή της καταστολής].

* Για τον J.d. Maistre οι βασιλείς ως εκπρόσωποι και απεσταλμένοι του Θεού στη
γη, έχουν χρέος να διατηρήσουν την ανθρωπότητα χρησιμοποιώντας την τιμωρία σαν
ενεργητικό κυβερνήτη και τον δήμιο σαν το ζωντανό υπερφυσικό όργανο απονομής
της Θείας Εκδίκησης. Ο νομοθέτης δεν μπορεί ποτέ να κατηγορηθεί ότι «χτυπάει
ανελέητα ή υπερβολικά». Όπως ο ίδιος γράφει: «Το σπαθί της Δικαιοσύνης πρέπει
συνέχεια να απειλεί ή να φονεύει. Για ποιους φτιάχτηκαν άλλωστε η γκιλοτίνα,
οι τροχοί, οι πυρές;». [H θεωρία περί προληπτικής νόμιμης άμυνας, η επαναφορά
των βασανιστηρίων για να ομολογήσουν οι ύποπτοι (κατηγορούμενοι, οι διεθνείς
χωροφύλακες, οι τρομονόμοι), ενσαρκώνει ακριβώς αυτήν τη νέα παγκόσμια
διακυβέρνηση, όχι των Βασιλέων αλλά των Δημοκρατικά Εκλεγμένων Παγκόσμιων
Ηγετών].

* Για τον J.d. Maistre ο Θεός μέσω του πολέμου ικανοποιεί την εκδίκησή του και
πραγματώνει τον νόμο του εξαγνισμού. Ο πόλεμος απολυμαίνει τη γη από όλα τα
εγκλήματα. Το γεγονός ότι οι αθώοι πληρώνουν για τους ενόχους δεν αλλάζει την
αναγκαιότητα της θυσίας [Οι διάφοροι πόλεμοι – Βιετνάμ, Αφγανιστάν, Ιράκ –
αποδεικνύουν του (ιμπεριαλιστικού) λόγου το αληθές].

Πέρασαν 200 χρόνια από τη συγγραφή του βιβλίου του J.d. Maistre. Και όμως, οι
αντιλήψεις και οι πρακτικές των ισχυρών έμειναν οι ίδιες. Τι άλλαξε; Ίσως ότι
δεν υπάρχει (γαλλική ή σοβιετική) επανάσταση για να τους φοβίζει…

O Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής της Εγκληματολογίας στο Τμήμα
Επικοινωνίας και MME στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.