H ελπίδα βγαίνει από τη… μύτη

Ελπίδα σε άτομα με κινητικά προβλήματα από τραυματισμό δίνει η επιτυχία
ενός πρωτοποριακού πειράματος στην Αγγλία. Για πρώτη φορά, επιστήμονες
κατάφεραν να επιδιορθώσουν τον τραυματισμένο νωτιαίο μυελό ενός ποντικού,
χρησιμοποιώντας νευρικές απολήξεις από το εσωτερικό της μύτης.

Σύμφωνα με τους νευροχειρουργούς, το πείραμα αυτό αποτελεί τη μεγαλύτερη
ελπίδα για τη θεραπεία ασθενών όπως ο «Σούπερμαν» Κρίστοφερ Ριβ, που υπέστη
ρήξη στον νωτιαίο μυελό όταν έπεσε από άλογο. Και πιστεύουν πως οι κλινικές
δοκιμές σε ανθρώπους θα ξεκινήσουν σε ένα χρόνο με 18 μήνες.

H έρευνα. H ανακάλυψη, που παρουσιάζεται στην αγγλική «Επιθεώρηση της
Βασιλικής Εταιρείας Ιατρικής», επικεντρώνεται στη χρήση νευρικών απολήξεων στο
εσωτερικό τού άνω τμήματος της μύτης, που μας προσφέρουν την αίσθηση της
όσφρησης.

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν αυτές τις νευρικές απολήξεις, τις μόνες στο σώμα
που αναγεννώνται κάθε 30 μέρες, ως «γέφυρα» μεταξύ των δύο πλευρών του
τμήματος του νωτιαίου μυελού που έχει υποστεί ρήξη. Νευρικές ίνες από το
εσωτερικό του μυελού, που ελέγχουν την κίνηση και την αναπνοή, διέσχισαν τη
δίοδο και ξεκίνησαν την αναγέννησή τους.

Ο Δρ Τζέφρι Ράισμαν, νευροβιολόγος από το Εθνικό Ινστιτούτο Ιατρικής Έρευνας
στο Λονδίνο, λέει στην εφημερίδα «Daily Mail» πως «αυτή η τεχνική επιτρέπει
στις νευρικές ίνες του νωτιαίου μυελού την αναγέννηση με τρόπο που κανείς δεν
θεωρούσε δυνατό».

H παράλυση προκαλεί απώλεια της κίνησης των άκρων και αδυναμία αναπνοής στον
ασθενή, η οποία στηρίζεται μηχανικά. Τα αρχικά πειράματα στα ποντίκια έδειξαν
πως η παράλυση θεραπεύτηκε. Ο Δρ Ράισμαν, που πρωτοστατεί στην έρευνα για την
επιδιόρθωση του νωτιαίου μυελού εδώ και 30 χρόνια, εξηγεί: «Τα νευρικά κύτταρα
στον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό δεν αντικαθιστούν τον εαυτό τους, όπως
γίνεται στο δέρμα και στα οστά.

H μόνη εξαίρεση συναντάται στα νευρικά κύτταρα που χρησιμοποιούμε για την
αίσθηση της όσφρησης. Επιδιορθώνονται και αναγεννώνται μέσα στον εγκέφαλο κάθε
30 μέρες και έτσι συγκρατούμε την αίσθηση της όσφρησης σε όλη μας τη ζωή».

Κρίστοφερ Ριβ. Το νέο πείραμα των Βρετανών του δίνει ελπίδες

H «γέφυρα». Μέσα σε αυτά τα κύτταρα υπάρχει ένα είδος κυττάρου-διόδου.
Αυτά χρησιμοποιήθηκαν από τους επιστήμονες στα πειράματα για τη δημιουργία της
γέφυρας ανάμεσα σε δύο τμήματα του νωτιαίου μυελού, τα οποία έχουν υποστεί
ρήξη.

H έρευνα, που χρηματοδοτήθηκε από το Συμβούλιο Ιατρικής Έρευνας και άλλους
οργανισμούς, εξέτασε την ικανότητα των ρινικών νευρικών κυττάρων στα ποντίκια
να επιδιορθώνουν τον νωτιαίο μυελό όταν έχει υποστεί μερική ρήξη. «Εργάζομαι
προς αυτή την κατεύθυνση όλη μου τη ζωή και ποτέ δεν περίμενα ότι θα
καταφέρναμε τόσα πολλά. Τώρα πιστεύουμε ότι αξίζει να δοκιμάσουμε την τεχνική
σε ανθρώπους».

«Μπορούμε να νικήσουμε»

«Όταν κάποιος μένει παράλυτος, πρέπει να του ανακοινώσουμε ότι δεν
υπάρχει περίπτωση αποκατάστασης. Είναι μία από τις χειρότερες τραγωδίες», λέει
ο νευροχειρουργός Άλαν Κρόκαρντ, στο Εθνικό Νοσοκομείο Νευρολογίας και
Νευροχειρουργικής του Λονδίνου. «Ένα από τα εμπόδια που δεν μπορούσαμε να
υπερνικήσουμε μέχρι τώρα ήταν η προφανής ανικανότητα του εγκεφάλου ή του
νωτιαίου μυελού να διορθώσουν τα τραύματά τους. Γι’ αυτό η επιστημονική
κοινότητα είναι πεπεισμένη πως αυτό το πείραμα προσφέρει για πρώτη φορά ελπίδα
στους ασθενείς».

Σύμφωνα με τον καθηγητή, το πιθανότερο είναι πως τα πρώτα πειράματα σε
ανθρώπους θα γίνουν σε εκείνους που έχουν απωλέσει την ικανότητα κίνησης σε
ένα ή περισσότερα άκρα λόγω μερικής ρήξης του νωτιαίου μυελού.

Επιφυλάξεις. Από την άλλη βέβαια, υπάρχουν και αυτοί που υιοθετούν πιο
επιφυλακτική στάση. Ο Πολ Σμιθ, διευθυντής της Οργάνωσης τραυμάτων του
νωτιαίου μυελού, βρίσκει την ανακοίνωση ένα πολύ θετικό βήμα, συστήνει όμως
την προσοχή και κρατά τους τόνους χαμηλούς. «Δεν θέλουμε ο κόσμος να πιστέψει
ότι θα θεραπευθεί αμέσως έπειτα από αυτό. Είναι νωρίς ακόμα για συμπεράσματα.
Χρειάζονται τεκμηριωμένες κλινικές δοκιμές, για να διαπιστωθούν η ασφάλεια και
η αποτελεσματικότητα της μεθόδου».

Επιμέλεια: Εύη Ελευθεριάδου – Στέφανος Κρίκκης