«H Δημοκρατία που υπερασπίζεται το δικαστήριο»

Κύριε Σάββα Ξηρέ,

Με τα πρόσφατα λόγια σας στη δίκη όπου δικάζεσθε, με ωθείτε να πάρω τον λόγο
επί προσωπικού. Γιατί ανήκω σε εκείνους που υπερασπίζονται, και όχι μόνο
ιδιωτικά, την Ελληνική Δημοκρατία, εκείνο ακριβώς το πολίτευμα που κατ’ εσάς
είναι υπεύθυνο για τον πόλεμο στη Γιουγκοσλαβία, για την παράδοση του Οτζαλάν,
ακόμα και για τον «Αττίλα» (κι ας ήταν τότε αγέννητη η σημερινή Δημοκρατία
μας). H «πολιτική» σας αυτή ανάγνωση θα μου επιτρέψετε να σας πω ότι είναι
βαθιά προσβλητική για κάθε ενσυνείδητο πολίτη.

Φυσικά και η Δημοκρατία, η κάθε ενσάρκωσή της στην πράξη, απανταχού του
κόσμου, είναι ατελής και παρουσιάζει δυσλειτουργίες. Πολλοί παρατηρούμε,
κάποιοι μάλιστα γράφουμε κιόλας, για τις αδικίες που συχνά γεννά ο τρόπος που
εφαρμόζεται, για την απόσταση που χωρίζει την πρακτική της από τη λαϊκή
εντολή, για τις υπόγειες τάσεις αυτο-ακύρωσης του νοήματός της. Ειδικά η
Ελληνική Δημοκρατία – που πάντως σε καμία περίπτωση δεν υπολείπεται σε γενική
ποιότητα καμίας άλλης, όπου κι αν γυρίσουμε τα μάτια μας (και πρέπει να τα
γυρίσουμε μέσα μας πρώτα, αν θέλουμε να λεγόμαστε πολίτες, κύριε Ξηρέ) – έχει
τις δυσάρεστες ιδιορρυθμίες της, που δεν είναι λίγες αλλά δεν είναι και
κρυφές: το πολίτευμα λειτουργεί περισσότερο με βάση την ανοχή παρά τη
συμμετοχή, η εξουσία γίνεται γρήγορα επάγγελμα, ο πολιτικός λόγος συχνά δεν
κάνει καν τον κόπο να κρύψει τον κυνισμό του, η χυδαιότητα είναι για πολλούς
και σε πολλά όπλο και όχι ελάττωμα, το γενικό καλό καθίσταται όλο και πιο
δευτερεύουσα έννοια.

Όλα αυτά τα φαινόμενα είναι υπαρκτά και ανησυχητικά. Αλλά η Δημοκρατία μας δεν
είναι μόνο αυτά, ούτε καν κυρίως αυτά. Αν λέμε και γράφουμε ό,τι θέλουμε, αν
σας δίνεται η δυνατότητα μέσα στο ίδιο το δικαστήριο να επιτίθεστε σε αυτούς
που σας ακούνε πριν σας δικάσουν, αν μπορούμε να είμαστε μαζί ή χώρια, υπέρ ή
κατά, χωρίς να απειλούμε ή να φτηναίνουμε τη ζωή του διπλανού μας (εκτός αν
πέσουμε πάνω σε οργανώσεις σαν τη δική σας), αν έχουμε δικαίωμα να κάνουμε
λάθος και να προσπαθήσουμε να το επανορθώσουμε, αν, με δυο λόγια, είμαστε
ελεύθεροι όσο μας επιτρέπουν κάποιοι κοινοί και όχι πάντα δίκαιοι κανόνες,
αυτό το οφείλουμε στην ατελή Δημοκρατία μας. Από εκεί πηγάζει η υπεροχή της,
στα μάτια των περισσοτέρων, σε σχέση με εντελέστερες, γιατί αποδεσμευμένες από
κάθε αίσθημα ηθικής, απόπειρες να τα διαλύσουμε όλα για να τα φτιάξουμε
καλύτερα.

H Δημοκρατία προσφέρει τρόπους αλλαγής, ατελείς κι αυτούς. H βία δεν
περιλαμβάνεται ανάμεσά τους. Το να συγχέετε τα προβλήματα της Δημοκρατίας με
την ίδια τη Δημοκρατία, το να θεωρείτε ότι πράξεις ανθρώπων με τους οποίους
δεν συμφωνείτε (και δεν είστε ο μόνος) χαρακτηρίζουν όλο το πολίτευμα, το να
εγείρετε τους «εργολάβους, τους κατασκόπους και τους εγκληματίες» στο μόνο
μέτρο κρίσης του συλλογικού μας βίου, όλα αυτά συνιστούν σχεδόν το ίδιο
«πολιτική» στάση με την «περηφάνια» σας για τα εγκλήματα για τα οποία
κατηγορείστε.

Καλό θα ήταν τουλάχιστον να έχετε επίγνωση ότι τη Δημοκρατία, αυτήν ακριβώς
την από πολλές απόψεις προβληματική Δημοκρατία μας, δεν την υπερασπίζεται μόνο
το δικαστήριο, αλλά περισσότεροι πολίτες από όσους μπορείτε να φανταστείτε και
να προσβάλετε.

Ο δικηγόρος Κώστας B. Μποτόπουλος είναι διδάκτωρ του Συνταγματικού Δικαίου.