Ποινές – χάδι στη διαφθορά

H εξάρθρωση το 1999 των κυκλωμάτων που δρούσαν στο «στιγματισμένο»
Αστυνομικό Τμήμα Μενιδίου είχε χαρακτηρισθεί ως το μεγαλύτερο πλήγμα στα
κυκλώματα της διαφθοράς.

Το Τμήμα «ξηλώθηκε» και 16 αστυνομικοί, αξιωματικοί και κατώτεροι, βρέθηκαν
αντιμέτωποι με βαριές κατηγορίες. Στη δικογραφία που σχημάτισαν οι συνάδελφοί
τους της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων, οι αποκαλύψεις για τη δράση τους
περιελάμβαναν όλο το φάσμα της διαφθοράς:

Αστυνομικοί που έναντι μεγάλης αμοιβής – το μηνιάτικο έφθανε τις 150.000 δρχ.
– παρείχαν κάλυψη σε καταστήματα με ηλεκτρονικά παιγνίδια. Άλλοι, «εφοδίαζαν»
νυχτερινά κέντρα με αλλοδαπές χορεύτριες, αφού φρόντιζαν νωρίτερα να τις
εφοδιάζουν με πλαστές άδειες εργασίας, ενώ κάποιοι τρίτοι τα «έπαιρναν»
κάνοντας τα στραβά μάτια στις παράνομες οικοδομικές εργασίες.

H πιο κερδοφόρος όμως επιχείρηση του κυκλώματος ήταν οι παράνομες
ελληνοποιήσεις αλλοδαπών από την πρώην Σοβιετική Ένωση. Με το πέρασμα του
χρόνου η υπόθεση αποδυναμώθηκε για να καταλήξει στην απόταξη ενός και μόνο
κατώτερου αστυνομικού. Οι υπόλοιποι έπεσαν στα μαλακά.

Από τους 16 που κατηγορήθηκαν αρχικά, οι 9 απαλλάχθηκαν στη συνέχεια από τις
κατηγορίες. Οι βαρύτερες ποινές που επιβλήθηκαν, σε δύο αστυνομικούς, έναν
αξιωματικό και έναν κατώτερο ήταν εξάμηνη αργία με απόλυση (έξι μήνες εκτός
υπηρεσίας με το 50% του μισθού τους και ο χρόνος αυτός δεν υπολογίζεται στη
σύνταξη).

Στους άλλους, οι ποινές ήταν ακόμα χαμηλότερες. Σε τρεις αστυνομικούς, έναν
αξιωματικό και δύο κατώτερους, επιβλήθηκε η ποινή της δίμηνης αργίας με
πρόσκαιρη παύση και ένας κατώτερος αστυνομικός πλήρωσε ένα πρόστιμο και
επέστρεψε.

Ξεκλείδωτα τα κρατητήρια

Παρόμοια ήταν η πειθαρχική εξέλιξη και για άλλη μια μεγάλη υπόθεση διαφθοράς
που αποκαλύφθηκε το καλοκαίρι του 1997, στο Τμήμα Αλλοδαπών Πειραιά. Για δύο
24ωρα οι πόρτες των κρατητηρίων… έμειναν ξεκλείδωτες και 22 Αιγύπτιοι
λαθρομετανάστες έφυγαν σαν κύριοι. Το «λάδωμα» για να ανοίξουν οι κλειδαριές,
σύμφωνα με πληροφορίες, ήταν 250.000 δρχ. για τον κάθε λαθρομετανάστη.

Και αυτή η υπόθεση διαφθοράς και απελευθέρωσης κρατουμένων είχε προκαλέσει
σάλο όταν αποκαλύφθηκε. Αντιμέτωποι με βαριές κατηγορίες βρέθηκαν πέντε
αστυνομικοί και για μια ακόμη φορά ανώτατοι αξιωματούχοι δήλωναν αποφασισμένοι
να «βάλουν βαθιά το μαχαίρι στο κόκαλο».

Τελικά από το Σώμα της Αστυνομίας δεν αποτάχθηκε κανείς. Οι τιμωρίες ήταν ένα
μικρό… διάλειμμα εργασίας. Σε έναν αξιωματικό επιβλήθηκε τετράμηνη αργία με
απόλυση, σε δυο κατώτερους εξάμηνη αργία με απόλυση και σε άλλους δύο δίμηνη
αργία με απόλυση.

H αποτελεσματικότητα της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων, όπως παραδέχονται
αξιωματικοί, ουσιαστικά «ακυρώνεται» από τις διαδικασίες μέσα στην ίδια την
Αστυνομία. Όπως λέει ανώτερος αξιωματικός «η ατιμωρησία των επίορκων είναι
χειρότερη από τη διαφθορά. Δίνει τη δυνατότητα σε όσους κατηγορήθηκαν για
διαφθορά να επανέλθουν θρασύτεροι και ο αντίκτυπος είναι χειρότερος και για
τους υπόλοιπους αστυνομικούς. Στις περιπτώσεις διαφθοράς, η ποινή που κυρίως
πρέπει να επιβάλλεται είναι η απόταξη».

H ελαστικότητα και η απροθυμία στη λήψη ουσιαστικών μέτρων μπορεί να οδηγήσουν
σε ολέθρια αποτελέσματα. Όπως στην περίπτωση του αστυνομικού πιστολέρο
Θεόδωρου Χαλουλάκου, ο οποίος μεθυσμένος, χωρίς λόγο, πυροβόλησε και άφησε
ανάπηρο έναν 19χρονο και είχε προκαλέσει κι άλλα επεισόδια νωρίτερα, χωρίς τιμωρία.

3-4 χρόνια για μια απόφαση

Τρία και τέσσερα χρόνια μπορεί να «τραβήξει», μέχρι να ληφθεί οριστική
απόφαση, η υπόθεση ενός αστυνομικού στα Πειθαρχικά Συμβούλια της Αστυνομίας.
Οι χρονοβόρες διαδικασίες είναι ένα μεγάλο πρόβλημα για την επιβολή ποινών.

H δυνατότητα να βρίσκεται ένας ελεγχόμενος πειθαρχικά αστυνομικός σε
διαθεσιμότητα διαρκεί μόλις ένα χρόνο. Ο κατηγορούμενος αστυνομικός στη
συνέχεια επιστρέφει στην υπηρεσία του και παραμένει όσο εκκρεμεί η υπόθεσή
του.

«Είναι ένας λαβύρινθος. Οι διαδικασίες πρέπει να είναι σύντομες και
ουσιαστικές, σύμφωνα με την ποινική δικονομία. Να εξαντλούνται σε εύλογο
χρονικό διάστημα χωρίς να παραγνωρίζονται τα δικαιώματα του κατηγορουμένου»,
επισημαίνει ανώτατος αξιωματικός. Προσωρινή λύση για όσους βρίσκονται σε
δυσμένεια είναι η μετάθεσή τους σε απομακρυσμένες περιοχές. Το πρόβλημα
μετατοπίζεται και συχνά τα αποτελέσματα είναι αρνητικά, αφού δημιουργούνται
Τμήματα και υπηρεσίες «αποθήκες».

Ο γενικός γραμματέας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Αστυνομικών Υπαλλήλων κ. K.
Βουδούρης παραδέχεται ότι το σύστημα έχει ατέλειες. «Εμείς οι συνδικαλιστές
ποτέ δεν προσπαθήσαμε να καλύψουμε επίορκους αστυνομικούς. Αντίθετα, στηρίξαμε
την Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων και έχουμε κάνει προτάσεις για την
αναμόρφωση του Πειθαρχικού ώστε να γίνει πιο σαφές ως προς τις ποινές,
ευέλικτο ως προς τις διαδικασίες, με το να συνεδριάζουν συχνότερα τα Πειθαρχικά».

Τους «προστατεύει» το πειθαρχικό σύστημα

Όταν η δράση τους ήρθε στο φως της δημοσιότητας, οι ανώτεροί τους
μίλησαν για «παραδειγματική τιμωρία». Οι περισσότεροι, όμως, από τους
επίορκους ή «νταήδες» αστυνομικούς που καταγγέλθηκαν για βιαιοπραγίες εις
βάρος πολιτών όχι μόνο δεν τιμωρούνται, αλλά υπηρετούν κανονικά στην Ελληνική
Αστυνομία. Το δαιδαλώδες πειθαρχικό σύστημα του Σώματος τους προστατεύει και
οι καταγγελίες των θυμάτων έπεσαν στο κενό.

Τα Πειθαρχικά Συμβούλια, ακόμη και σε κραυγαλέες περιπτώσεις, δεν «είδαν»
φωτογραφίες – ντοκουμέντα, δεν άκουσαν τα θύματα. Το χέρι του νόμου μπορεί να
πέφτει βαρύ, αλλά στα Πειθαρχικά Συμβούλια της Αστυνομίας, ο αστυνομικός έχει
– κατά κανόνα – δίκιο!

Στο αρχείο

Από τις 203 περιπτώσεις κακοποίησης που καταγγέλθηκαν στην Αστυνομία από το
1996 έως το 2002, τιμωρήθηκαν μόλις 33 αστυνομικοί. Στη συντριπτική τους
πλειονότητα οι κατηγορούμενοι έμειναν ατιμώρητοι και οι υποθέσεις τους απλώς
μπήκαν στο αρχείο.

Την ίδια τύχη αποδεικνύεται, όμως, ότι έχουν και οι υποθέσεις διαφθοράς που
όταν εντοπίζονται ανακοινώνονται με τυμπανοκρουσίες και δηλώσεις περί «ισχυρών
πληγμάτων στη διαφθορά». Υποθέσεις διαφθοράς, όπως του «αμαρτωλού» τμήματος
Μενιδίου, «βούλιαξαν» στα Πειθαρχικά Συμβούλια και αστυνομικοί που
κατηγορήθηκαν από τους Αδιάφθορους, με «ακλόνητα στοιχεία» για σοβαρά
αδικήματα, είτε απαλλάχθηκαν είτε έπεσαν στα μαλακά με χαμηλές ποινές.

Την τελευταία πενταετία κατηγορήθηκαν για διαφθορά 213 αστυνομικοί, εκ των
οποίων 186 παραπέμφθηκαν στα Συμβούλια με το ερώτημα της απόταξης και 27 με το
ερώτημα της αργίας με απόλυση. Με τον καιρό από Συμβούλιο σε Συμβούλιο οι
ποινές χαλάρωσαν. Τελικά από τους 213 αστυνομικούς αποτάχθηκαν 78, σε 22
επιβλήθηκε η ποινή της αργίας με απόλυση, σε οκτώ επιβλήθηκε πρόστιμο, ενώ 18
υποθέσεις, ελλείψει στοιχείων, μπήκαν στο αρχείο.