Eυρωπαϊκό σύνταγμα, ένα… σούπερ παραμύθι

Ευρωσύνταγμα. Όπως φαίνεται, τελικά δεν ικανοποιεί κανέναν

Για τους ευρωσκεπτικιστές, πρόκειται για ένα «σχέδιο τυραννίας», που
οδηγεί μαθηματικά σε ένα ευρωπαϊκό σούπερ κράτος. Για τους υπέρμαχους της
ομοσπονδίας, πρόκειται για ένα σούπερ φιάσκο – μια αποτυχημένη προσπάθεια να
παρακαμφθούν οι εθνικισμοί που φρενάρουν την Ευρώπη. Το πιθανότερο, σύμφωνα με
πολλούς αναλυτές, είναι ότι δεν συμβαίνει ούτε το ένα ούτε το άλλο. Το σχέδιο
του ευρωπαϊκού συντάγματος, που αρχίζει να διαμορφώνεται, είναι ένα σούπερ
παραμύθι, που περιλαμβάνει τόσες πολλές υποχωρήσεις προς όλες τις πλευρές,
ώστε τελικά δεν ικανοποιεί κανέναν.

Ένα ντοκουμέντο οι αρχιτέκτονες του οποίου ελπίζουν ότι θα σημαδέψει την
Ευρωπαϊκή Ένωση για τα επόμενα πενήντα χρόνια θα έπρεπε ασφαλώς να προκαλεί το
γενικό ενδιαφέρον. Προς το παρόν, δεν έχει προκαλέσει συζητήσεις παρά μόνο στη
Βρετανία, όπου πολλοί φοβούνται ότι απειλεί την εθνική τους ταυτότητα.

Το σχέδιο που ο Ζισκάρ Ντ’ Εστέν σκοπεύει να υποβάλει στους Ευρωπαίους ηγέτες
που θα συνεδριάσουν στη Θεσσαλονίκη στις 20 Ιουνίου προτείνει την επέκταση της
λήψης αποφάσεων με ενισχυμένη πλειοψηφία, σε μια σειρά τομέων όπως η ενέργεια,
οι μεταφορές, η κοινωνική πολιτική, το οργανωμένο έγκλημα και η παράνομη
μετανάστευση. Πρόκειται για μια διαδικασία γνωστή ως «κοινοτικοποίηση», κατά
την οποία η Κομισιόν προτείνει νόμους, τα κράτη-μέλη αποφασίζουν με ενισχυμένη
πλειοψηφία και το Ευρωκοινοβούλιο συναποφασίζει ψηφίζοντας τον νόμο.

«Κοινοτικοποίηση»

«Ακόμη και η Βρετανία υποστηρίζει την κοινοτικοποίηση της δικαιοσύνης και των
εσωτερικών υποθέσεων, καθώς πιστεύει ότι με τον τρόπο αυτό μοιράζονται τα
βάρη, μειώνεται ο αριθμός των ανθρώπων που ζητούν άσυλο και ενισχύονται οι
μεθοριακοί έλεγχοι», επισημαίνει η Χέδερ Γκράμπι από το Κέντρο Ευρωπαϊκών
Μεταρρυθμίσεων, που εδρεύει στο Λονδίνο.

Το σχέδιο συντάγματος καθιστά σαφές ότι ο ευρωπαϊκός νόμος υπερέχει των
εθνικών νομοθεσιών, σε όλους τους τομείς στους οποίους οι Βρυξέλλες είναι
εξουσιοδοτημένες να δρουν. Αυτό μπορεί να εξοργίζει τους ευρωσκεπτικιστές,
αλλά δεν είναι καινούργιο. Πρόκειται για μία από τις θεμελιώδεις αρχές της
Ένωσης.

Το σχέδιο προβλέπει έναν πρόεδρο των δώδεκα χωρών της ευρωζώνης, έναν υπουργό
Εξωτερικών και πιθανόν έναν Ευρωπαίο εισαγγελέα. Για πρώτη φορά, η E.E. θα
έχει νομικό πρόσωπο, πράγμα που σημαίνει ότι θα μπορεί να υπογράφει διεθνείς
συνθήκες. Όλα αυτά δεν εμπόδισαν τον Ρομάνο Πρόντι να μιλήσει για «βήμα προς
τα πίσω» και πολλούς επικριτές να καταγγείλουν τη δημιουργία ενός
διευθυντηρίου των έξι «μεγάλων» (Γερμανία, Γαλλία, Βρετανία, Ιταλία, Ισπανία
και Πολωνία). Σύμφωνα με την Κίρστι Χιουζ από το Κέντρο Μελετών για την
Ευρωπαϊκή Πολιτική, που εδρεύει στις Βρυξέλλες, «η διαμάχη ανάμεσα στις
μεγάλες και στις μικρές χώρες θα οξυνθεί. Ο Ζισκάρ δεν εκπληροί τον ρόλο του
ως ουδέτερος πρόεδρος».