Bιβλία σαν… υπολογιστές

Μετά την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, όπως επικράτησε να ονομάζονται οι
αλλαγές στο εξεταστικό σύστημα του Λυκείου επί υπουργίας Γεράσιμου Αρσένη,
ήρθε η ώρα για τη «μεταρρύθμιση των βιβλίων».

Ο υπουργός Παιδείας Π. Ευθυμίου, που επί τρία χρόνια προετοίμασε τη μεγάλη
αυτή αλλαγή μαζί με το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, προκήρυξε πριν από λίγες ημέρες
τον διαγωνισμό για τη συγγραφή περίπου 400 μονάδων εκπαιδευτικού υλικού,
δηλαδή νέων σχολικών βιβλίων, χαρτών, οδηγών, τετραδίων μαθητή – καθηγητή,
λογισμικού κ.λπ, που θα αντικαταστήσουν σταδιακά από το 2004 έως το 2006 το
σύνολο των υπαρχόντων στα Δημοτικά και τα Γυμνάσια. Το σύνολο της δαπάνης για
τη συγγραφή των βιβλίων ανέρχεται σε 14,5 εκατ. ευρώ, ενώ η δαπάνη για την
εκτύπωση των βιβλίων δεν έχει ακόμα προσδιοριστεί. Ο κ. Ευθυμίου θεωρεί ότι
αυτή είναι η ουσιαστικότερη αλλαγή εδώ και χρόνια στα εκπαιδευτικά πράγματα,
μια μεταρρύθμιση της γνώσης από τη βάση, που θα στηρίζεται στη νέα έννοια της
«διαθεματικότητας».

Θα θυμίζουν… οθόνες

Τα νέα βιβλία του Δημοτικού και του Γυμνασίου θα θυμίζουν περισσότερο…
οθόνες υπολογιστή και θα ακολουθούν τη λογική των συνδέσμων (links), χάρη σε 8
θεμελιώδεις έννοιες-κλειδιά που θα διατρέχουν το σύνολό τους, σε όλες τις
Τάξεις. Οι μαθητές θα μεταπηδούν από το ένα θέμα στο άλλο και μέσω, λόγου
χάριν, της Ιστορίας θα φτάνουν στη… Χημεία, καθώς, για να αποδώσουν σωστά
στο ένα μάθημα, θα πρέπει να μάθουν πλέον να χρησιμοποιούν γνώσεις πολλών
άλλων μαθημάτων.

Όπως εξηγεί μιλώντας στα «NEA» ο πρόεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, που
έχει αναλάβει τον συντονισμό αυτού του μεγάλου έργου, Σταμάτης Αλαχιώτης, στα
νέα βιβλία ο μαθητής από την Ιστορία θα μπορεί να μεταπηδά σε έννοιες της
Χημείας και της Φυσικής, από τα Θρησκευτικά θα μπορεί να καταλαβαίνει τον
πολιτισμό των Αρχαίων Ελλήνων.

8 έννοιες-κλειδιά

Αυτό θα είναι εφικτό χάρη στις 8 έννοιες-κλειδιά που θα διατρέχουν όλα τα
βιβλία, όλων των Τάξεων. Πρόκειται για τις έννοιες Αλληλεπίδραση,
Άτομο-Σύνολο, Επικοινωνία, Μεταβολή, Ομοιότητα-Διαφορά, Πολιτισμός, Σύστημα
και Χώρος-Χρόνος. «Τα νέα βιβλία θα γραφτούν με εντελώς διαφορετική φιλοσοφία
από τα προηγούμενα. Σκοπός είναι να βοηθήσουμε τον μαθητή να συνθέτει και να
κατανοεί τη διασύνδεση των επιστημών και της γνώσης. Έτσι, κάθε θέμα θα
μελετάται από πολλές οπτικές γωνίες, με στόχο την ενοποίηση της γνώσης. Για
παράδειγμα, ο καιρός θα κατανοείται ως σύνολο ατμοσφαιρικών μεταβολών αλλά και
ως δείγμα της αφηρημένης ιδέας «σύστημα», έννοια που διέπει όμως και την
κοινωνία (κοινωνικά συστήματα), ώστε η έννοια να αποτελεί όχημα μετάβασης της
σκέψης από Τάξη σε Τάξη και από ένα μάθημα σε άλλο. Πέρα από το μάθημα,
ποσοστό 10% του σχολικού χρόνου θα διατίθεται για διαθεματικές εργασίες.
Βασικός στόχος είναι λιγότερη λεπτομέρεια και βαθύτερη κατανόηση», τονίζει ο
κ. Αλαχιώτης

Το νέο εκπαιδευτικό υλικό

* 141 βιβλία για τον μαθητή (71 Δημοτικού – 70 Γυμνασίου), 89 τετράδια
εργασιών για τον μαθητή, 102 βιβλία για τον εκπαιδευτικό, 16 φυλλάδια
αξιολόγησης (Δημοτικού), 13 λεξικά (παιδικό ελληνικής γλώσσας, αθλητικών και
Ολυμπιακών όρων, οn-line), 6 εργαστηριακοί οδηγοί, 3 μουσικά ανθολόγια.

* Υποστηρικτικό εκπαιδευτικό υλικό (έντυπο, ηλεκτρονικό και
οπτικοακουστικό), το οποίο θα διανεμηθεί στο σύνολο των σχολικών μονάδων.

* 13 ιστορικοί άτλαντες – χάρτες, 52 γεωγραφικοί χάρτες, 60 αφίσες, 45
καρτέλες παρατήρησης, 1 φύλλο οδηγιών.

* 64 CD/ROM, 47 video, 860 διαφάνειες, 14 μουσικά CDs, 8
μαγνητοταινίες, 4 λογισμικά.