Χόμπσμπομ εναντίον Χίτσενς

Χίτσενς – Χόμπσμπομ. Η μάχη που δεν έγινε

Έρικ Χόμπσμπομ εναντίον Κρίστοφερ Χίτσενς. Ο μεγάλος Βρετανός
ιστορικός, που ονόμασε το τελευταίο του βιβλίο «Ενδιαφέρουσα Εποχή», εναντίον
του αιρετικού δημοσιογράφου και συγγραφέα που ζητεί να δικαστεί ο Κίσινγκερ
για εγκλήματα πολέμου, αλλά τον τελευταίο καιρό φλερτάρει με τον Μπους. Ο
(αριστερός) αντίπαλος του πολέμου στο Ιράκ εναντίον του (αριστερού)
υποστηρικτή του. Η συζήτηση έγινε προχθές, στο πλαίσιο του λογοτεχνικού
φεστιβάλ του Hay-on-Wye, έξω από την Οξφόρδη. Και είχε μεγάλο ενδιαφέρον.

Στην αρχή, ο Χίτσενς απέτισε φόρο τιμής στον «δάσκαλό» του, χάρις στον οποίο –
όπως είπε – έμαθε τα πάντα για τον ιστορικό υλισμό. «Αν τώρα χωρίζουμε την
ιστορία με κριτήριο όχι τους βασιλιάδες αλλά τις φάσεις και τις εποχές, το
οφείλουμε στον Έρικ», τόνισε. Ο Χόμπσμπομ χαμογέλασε ικανοποιημένος. Αλλά δεν
άργησε να εκτοξεύσει το πρώτο του βέλος. «Η αυτοκρατορία με απωθεί», είπε,
«αλλά γνωρίζω ότι η άποψη αυτή δεν είναι πολύ δημοφιλής σε αυτή τη συντροφιά».

Ο Στάλιν

Ο Χίτσενς διάλεξε να απαντήσει επικαλούμενος τον… Στάλιν. Όταν γίνατε
κομμουνιστής, στη δεκαετία του ’20 – ρώτησε τον συνομιλητή του -, σκεφτήκατε
ποτέ ότι είχατε ασπαστεί λάθος υπόθεση; «Η μάχη μεταξύ του δυτικού και του
ανατολικού συνασπισμού στον Ψυχρό Πόλεμο», σχολίασε ο Χόμπσμπομ, «μοιάζει με
τους θρησκευτικούς πολέμους του 17ου αιώνα. Έτσι θα θυμόμαστε μια μέρα τον 20ό
αιώνα». Θεωρεί όμως πως η κατασκοπεία υπέρ του Στάλιν ήταν μια κακή ιδέα;
«Καθόλου. Ήταν ο μόνος τρόπος να ηττηθεί ο Χίτλερ. Άλλωστε, αρχίζει τώρα ο
δεύτερος Ψυχρός Πόλεμος και καλούμαστε πάλι να διαλέξουμε ανάμεσα στον καλό
και στον κακό».

Οι δύο άνδρες δεν τα χάλασαν ούτε στο θέμα του πολέμου. Όταν ο Χόμπσμπομ τον
καταδίκασε, ο Χίτσενς του καταλόγισε ότι κάνει την ίδια αντιδραστική ανάλυση
αυτού του πολέμου με τον Χένρι Κίσινγκερ. Κι όταν ο ιστορικός παραδέχτηκε ότι
η κοινωνία που ονειρεύεται («χωρίς ειδικά προνόμια για καμιά ομάδα») δεν
μπορεί να προέλθει από τη δημοκρατία, ο δημοσιογράφος του είπε ότι θα μπορούσε
θαυμάσια να είναι ένας συντηρητικός καθηγητής. «Α, μα δεν υπήρξα ποτέ
φιλελεύθερος», αντέτεινε ο Χόμπσμπομ.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Μιχάλης Μητσός