[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

«Έξω πάμε καλά» είναι η φράση που ακούστηκε αρκετές φορές τις
τελευταίες εβδομάδες κυρίως σε σχέση με το έργο της ελληνικής προεδρίας στο
Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (E.E.). Και πράγματι έξω πάμε πολύ καλά. Αλλά
εάν το «έξω» αναφέρεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τότε ανακύπτει ευθύς αμέσως το
ερώτημα: H Ευρωπαϊκή Ένωση είναι τελικά «έξω» ή «μέσα»; Με άλλα λόγια, τα όσα
συμβαίνουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελούν μόνο μέρος των εξωτερικών σχέσεων
της χώρας ή και αναπόσπαστο τμήμα της εσωτερικής πραγματικότητας και
πολιτικής; Μια από τις βασικές διαπιστώσεις της ακαδημαϊκής έρευνας είναι ότι
η συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ιδιαίτερα μετά τη ραγδαία επέκταση των
αρμοδιοτήτων της τελευταίας (από τη νομισματική έως την εξωτερική πολιτική
ασφάλειας, το περιβάλλον και τη δημόσια τάξη) εξαλείφει τη διάκριση ανάμεσα σε
εξωτερική και εσωτερική πολιτική. H εσωτερική πολιτική «εξωτερικοποιείται» και
οι εξωτερικές σχέσεις και πολιτική «εσωτερικοποιούνται». Το ότι η συμμετοχή
στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνιστά μέρος της εσωτερικής πραγματικότητας της χώρας
(και κάθε χώρας-μέλους) αντανακλάται στο γεγονός ότι περίπου το 65% με 70% των
δημοσίων αποφάσεων πολιτικής (ρυθμίσεων, μέτρων νομοθεσίας κ.λπ.) που μας
αφορούν ως κοινωνία λαμβάνονται από τα όργανα της Ένωσης στις Βρυξέλλες. Μόνο
ένα 30% με 35% λαμβάνεται στις εθνικές πρωτεύουσες. Σε ορισμένες περιπτώσεις,
το ποσοστό αυτό φθάνει μέχρι και το 100% (π.χ. νομισματική πολιτική, εμπορική
πολιτική). Παρά ταύτα, στη χώρα μας φαίνεται ότι υπάρχει ακόμη κάποια
δυσχέρεια στο να αναγνωρίσουμε και να αποδεχθούμε την πραγματικότητα αυτή.
Τείνουμε ακόμη να θεωρούμε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι το «έξω». Δεν είναι.
Οτιδήποτε γίνεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει άμεση και καθοριστική επίπτωση για
την ελληνική πραγματικότητα. Κάπως, ως λογοπαίγνιο θα μπορούσε να διατυπωθεί
ότι στην περίπτωση της Ένωσης το «έξω» είναι «μέσα» και φυσικά το αντίθετο.
Και βεβαίως όσο βαθαίνει η ευρωπαϊκή ενοποίηση, το «έξω» και το «μέσα» θα
καθίστανται ολοένα και περισσότερο δυσδιάκριτα…

Ο Π.K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος
του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών (EKEM).