ΝΙΚΟΛ ΚΙΝΤΜΑΝ – ΛΑΡΣ ΦΟΝ ΤΡΙΕΡ Η αθώα, ο… Ταλιμπάν και το αριστούργημα
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
10 λεπτά  |
Η περιέργεια είχε χτυπήσει κόκκινο. Όσα χρόνια πηγαινοέρχομαι σ’ αυτόν τον
παρανοϊκό τόπο, σ’ αυτό το μίξερ πρωτοπορίας, κυνισμού και ανελέητου εμπορίου,
σ’ αυτή τη μηχανή που αλέθει το ίδιο γρήγορα και αδιάφορα από Γκοντάρ μέχρι…
Μάτριξ, ποτέ άλλοτε δεν άκουσα να διαδίδονται τόσο γρήγορα και τόσο επιθετικά
οι πιο απίστευτες φήμες. Τρεις ώρες χωρίς ίχνος ντεκόρ. Τρεις ώρες μπλα, μπλα,
μπλα. Τρεις ώρες να πηγαινοέρχονται Αμερικανοί ηθοποιοί σε μια θεόγυμνη σκηνή
σουηδικού στούντιο. Τρεις ώρες ν’ ακούς Βιβάλντι και να βλέπεις… Μπρεχτ.
Τρεις ώρες η Κίντμαν με τσεμπέρι, με αλυσίδες και με κουδούνι φορεμένο στον
λαιμό της. Μα είναι πράγματα αυτά;
Η κορύφωση από την αναμονή θύμιζε τον τελευταίο αγώνα Ολυμπιακού –
Παναθηναϊκού. Σαν από την έκβαση του «Dogville» – δηλαδή της… Σκυλόπολης,
της τελευταίας ταινίας του Λαρς φον Τρίερ – να κρέμεται όλο το πρωτάθλημα των
Καννών. Επομένως οι μισοί με το μέρος του, οι άλλοι μισοί βαμμένοι εναντίον
του παμπόνηρου Δανού… απατεώνα. Όμως όλοι πέντε λεπτά πριν από την έναρξη,
έκαναν τον σταυρό τους για ένα πράγμα: Τουλάχιστον οι τρεις ώρες να μην
περάσουν τόσο βαρετά!
Πέντε λεπτά μετά το φινάλε το χάσμα παρέμενε το ίδιο μεγάλο και αγεφύρωτο.
Δίπλα μου ένας Αγγλοσάξων συνάδελφος, έλεγε από το κινητό του, τα πιο
απορριπτικά σχόλια που έχουν βγει από τα φλεγματικά του χείλη: «Από τα
χειρότερα και τα πιο δήθεν πράγματα που έχω δει στη ζωή μου». Όμως εγώ μέσα
μου ακλόνητος στην πεποίθησή μου: Το γεγονός της χρονιάς!
Η θερμοκρασία της ατμόσφαιρας έμοιαζε με καζάνι που βράζει. Και αν η Νικόλ
Κίντμαν με τη μαύρη ξώπλατη τουαλέτα και το εκτυφλωτικό περιδέραιο στον
αλαβάστρινο λαιμό της δεν συνόδευε το ξυρισμένο κρανίο του Δανού με το μαύρο
μπλουζάκι και τα παπούτσια της αλάνας, μπορεί το περιεχόμενο του καζανιού να
είχε εκραγεί.
Ένα Όσκαρ να παίζει σε ταινία ενός αντιαμερικανού Δανού; Και μάλιστα σε μια
ταινία χωρίς ίχνος σκηνικών, χωρίς μισό εφέ;
(Φόρεσε τα γυαλιά της, άφησε ένα μικρό χαμόγελο να βγει από τα χείλη της και
με αυθορμητισμό που θα ζήλευε δεκαεξάχρονη από τα βοσκοτόπια της Αυστραλίας
είπε και αφόπλισε): «Είμαι ταγμένη για τις προκλήσεις και πάντα με γοήτευε η
ιδέα να ταξιδεύω σε διαφορετικές κουλτούρες χωρίς να κουβαλάω τις δικές μου
βαλίτσες. Ξέρω πως το όνομά μου μετράει πολύ. Ξέρω επίσης πως αυτή η δύναμη
είναι μεγάλη εξουσία. Αλλά επίσης ξέρω πως μ’ αυτή την εξουσία μπορώ να σπρώξω
πιο μπροστά το όνομα ενός ταλαντούχου σκηνοθέτη».
Και μέχρι πότε θα… σπρώχνετε;
«Ίσως μόλις ερωτευτώ. Τότε θα αφοσιωθώ στη σχέση μου και την οικογένειά μου».
Βασανιστής γυναικών
Με συγχωρείτε, κύριε Τρίερ, αλλά βλέποντας την ταινία σας θα συμφωνήσω με
τη γνώμη της Σαμίρα Μαχμαλμπάφ που λέει πως παντού, σ’ ολόκληρο τον κόσμο,
υπάρχουν ταλιμπάν (σ.σ.: η Σαμίρα είναι η 23χρονη σκηνοθέτις από το Ιράν).
‘Ενας απ’ αυτούς είναι η αφεντιά σας.
Τρίερ (κόκκινος και συγκρατημένα ατάραχος): «Και η ερώτηση είναι;».
Γιατί στις τελευταίες ταινίες σας επιμένετε με τόση ηδονή να βασανίζετε
γυναίκες;
Τρίερ: «Α. κατάλαβα. Εσείς γουστάρετε να βλέπετε αμερικανική βία με εφέ και
στυλ».
Εσείς δεν ενοχληθήκατε; Με ένα σιδερένιο κουδούνι στον λαιμό και
αλυσοδεμένη;
Κίντμαν: «Σας είπα, μ αρέσουν οι προκλήσεις».
Τι άλλο;
«Σχεδόν όλα. Ότι δηλαδή έζησα για έξι εβδομάδες σ’ ένα μικρό, απομονωμένο
μέρος με λίγο κόσμο. Ότι συνεργάστηκα με μερικούς ζωντανούς θρύλους. Με τον
Μπεν Γκαζάρα, τον Τζέιμς Κάαν, την Λορίν Μπακόλ».
Με ντεκόρ από κιμωλία!
 |
|
«Είμαι ταγμένη στις προκλήσεις», δήλωσε η Νικόλ Κίντμαν στις Κάννες, έχοντας |
Λένε πως η γνωριμία με τον Λαρς άρχισε με μια συνέντευξη…
«Είχα δει το “Δαμάζοντας τα κύματα”, είχα εντυπωσιαστεί από τη δύναμη της
σκηνοθεσίας του και μόλις με ρώτησαν με ποιον θα ήθελα να συνεργαστώ είπα
αυθόρμητα το όνομά του».
Μετανιώσατε;
«Όσα λένε γι’ αυτόν, και λέγονται πολλά, δεν με επηρέασαν καθόλου. Η σχέση μας
άρχισε περίεργα και συνεχίστηκε ομαλά. Περίεργα, γιατί στην πρώτη συνάντησή
μας στη Σουηδία, κατάλαβα πως ήταν προκατειλημμένος εναντίον μου. Κάναμε μια
βόλτα στο δάσος, μια βόλτα τριών ωρών…».
Λαρς φον Τρίερ: «Μια βόλτα… ψυχοθεραπείας»!
Κίντμαν: «Περίπου. Τσακωθήκαμε, φωνάξαμε, δακρύσαμε, αγκαλιαστήκαμε!».
Τρίερ: «Η αρχή μιας μεγάλης φιλίας».
Κίντμαν (ανάβει τσιγάρο): «Κάπως έτσι».
Τρίερ (σαν καθηγητής προς τον μαθητή του): «Νικόλ don’t do that. Μου το
υποσχέθηκες».
Κίντμαν (το… προσπερνάει ): «Εγώ πάντως ένα ξέρω. Ό,τι και να του
καταμαρτυρούν. Πως είναι απόλυτα ταγμένος σ’ αυτό που κάνει».
Τρίερ: «Ωραία. Τότε αν είναι έτσι, ομολόγησε εδώ δημοσίως μπροστά σ’ αυτό
το… υπέροχο πλήθος πως θα κάνουμε μαζί δύο ακόμα ταινίες. Να πεις επί λέξει
“Λαρς, σου υπόσχομαι πως θα ολοκληρώσουμε την τριλογία μαζί”».
Κίντμαν: «Λαρς, θα ολοκληρώσουμε την τριλογία μαζί».
Να μάθουμε κι εμείς για την τριλογία;
Τρίερ (γελώντας σαρδόνια και πνίγοντας την αλαζονεία του φοβούμενος μη και
εκραγεί το καζάνι που λέγαμε): «Το “Dogville” είναι η πρώτη ταινία από την
τριλογία της Αμερικής. Και οι τρεις ταινίες έχουν ηρωίδα την Γκρέις, δηλαδή τη
Νικόλ. Επομένως η παρουσία της είναι τόσο απαραίτητη όσο και η δική μου».
Η δική της όμως έγινε με τη βοήθεια… κιμωλίας (σ.σ.: ο αθεόφοβος αντί για
ντεκόρ έχει χωρίσει τους δρόμους της… Σκυλόπολης με κιμωλία, όπως σε
ερασιτεχνική παράσταση σχολείου της Γαστούνης του ’50 και αντί για σκύλο –
φερ’ ειπείν – έχει χαράξει στο δάπεδο της σκηνής τη λέξη Dog και το σχήμα του
σκύλου!).
Κίντμαν: «Δεν σας αδικώ. Η ταινία θυμίζει σκηνές από την ανάγνωση θεατρικού
έργου πριν από τις πρόβες».
Ζήτημα εμπιστοσύνης
«Ό,τι και να γράψουν, εγώ ήμουν αποφασισμένη να κάνω αυτό το ταξίδι.
Διάβασα το σενάριο, είδα τις χαράξεις με την κιμωλία, τα ‘χασα, ομολογώ, με τα
ανύπαρκτα ντεκόρ και στο τέλος του είπα. Λαρς Ο.Κ. Let’s go».
Γενναίο κορίτσι η Κίντμαν. «Ο ηθοποιός πρέπει να εμπιστευτεί απόλυτα τον
σκηνοθέτη του. Και όχι μόνο να τον εμπιστευτεί αλλά και να δεθεί
συναισθηματικά μαζί του. Αυτή η εμπιστοσύνη είναι η ασφάλειά μου».
Θύμα της κουλτούρας της η Αμερική
 |
|
Η Νικόλ Κίντμαν και ο Βρετανός Πολ Μπέτανι («Ένας υπέροχος άνθρωπος) σε σκηνή |
(Προς τον Τρίερ) Είναι αλήθεια ότι δεν έχετε πατήσει ποτέ το πόδι σας στην
Αμερική;
Τρίερ: «Είναι αλήθεια. Αλλά το 70% του προγράμματος της τηλεόρασης στη Δανία
προέρχεται από τις ΗΠΑ. Αλήθεια ακόμα είναι πως μεγάλωσα βλέποντας
αμερικανικές ταινίες. Αλήθεια είναι πως τις λάτρεψα. Έχω το δικαίωμα επομένως
να αισθάνομαι Αμερικανός; Ναι, το έχω. Πιστεύω μάλιστα πως μπορώ να οργανώσω
καμπάνια για την απελευθέρωση της Αμερικής. Να την απελευθερώσω απ’ όλα αυτά
τα δεσμά. Η χώρα είναι όμορφη, αλλά απ’ όσα διαβάζω και απ’ όσα ακούω, τρέμω
στην ιδέα να ταξιδέψω μέχρι εκεί. Μπορεί να είμαι θύμα της προπαγάνδας. Sorry
guys αλλά έτσι αισθάνομαι. Με λίγα λόγια, αν δεν έχεις money, άφθονο money
εκεί δεν είσαι τίποτα περισσότερο από ένα μηδενικό».
Αν ερμηνεύω καλά την ταινία, είναι περίπου σαν να «λέει» πως οι Αμερικανοί
είναι θύματα της ίδιας της κουλτούρας τους.
Τρίερ: «Μιλάω για την Αμερική που έχω στο μυαλό μου. Μέσα της συνυπάρχουν
ταυτόχρονα το Καλό και το Κακό. Εξαρτάται από τις συνθήκες ποια πλευρά
κυριαρχεί».
(Προς την Κίντμαν) Τελικώς έπειτα από τόσες εμπειρίες δεν θέλετε να
δοκιμάσετε κάτι ακόμα;
«Σαν τι; Σκηνοθεσία; Ποτέ. Για ένα και μόνο λόγο. Γιατί δεν αντέχω να παίρνω
αποφάσεις. Είμαι και θα παραμείνω ηθοποιός. Ένας ρόλος τόσο απαιτητικός όσο
του έρωτα. Δίνεις, δίνεις, όλο δίνεις. Και όταν έρθει η ώρα θα το καταλάβεις.
Ένα ένα τα κομμάτια της ψυχής σου θα έχουν φύγει από μέσα σου. Ο κύκλος σου
κλείνει και η αυλαία πέφτει από μόνη της»!
«Εγώ και οι θαυμαστές μου»
Πώς να αισθάνονται οι χιλιάδες θαυμαστές που ξεροσταλιάζουν έξω από το Palais
για να δουν για ένα δευτερόλεπτο τη σκιά της Κίντμαν;
Κίντμαν: «Τους καταλαβαίνω. Πέρασα από την ίδια ηδονική δοκιμασία
περιμένοντας τους Abba! Σκεφτείτε πως όταν ήμουν μικρή, μια γνωστή μου με
κουβάλησε μαζί της στα γυρίσματα της ταινίας “Επικίνδυνα χρόνια” του Πίτερ
Γουίαρ. Και πήγα για ένα και μοναδικό λόγο. Για τον Μελ Γκίμπσον. Όταν γύρισα
σπίτι, το μόνο πράγμα που έλεγα ως τρελή ήταν “He looked at me, he looked at
me” (με κοίταξε, με κοίταξε). Να πω και το άλλο; Τώρα που βρίσκομαι σ’ αυτό το
θεϊκό μέρος, και κοιμάμαι στο Hotel du Cup (ένα από τα πιο χλιδάτα ξενοδοχεία
του κόσμου), καμία φορά μου ‘ρχεται η όρεξη να σηκωθώ και χοροπηδώντας να
φωνάξω: Θεέ μου κοιμάμαι στο Hotel du Cup»!
«DOGVILLE»
Η επιτομή του American Imperium
Από χθες όλοι οι υποψήφιοι μνηστήρες του Χρυσού Φοίνικα βλέπουν την πλάτη του
47χρονου Δανού Λαρς φον Τρίερ και τη σκόνη από την τρίωρη «Dogville».
Οι ψηφιακές μηχανές, τα οπτικά εφέ και το «Matrix» βρήκαν τον δάσκαλό τους. Με
τη… Σκυλόπολη – το υπέρτατο γεγονός των Καννών – ο ψηλός Δανός επανέφερε στο
«παιχνίδι» την κλασική αμερικανική δραματουργία και μ’ έναν τρίωρο
«πειραματισμό» που κανείς άλλος δεν θα τολμούσε, ούτε καν να το συλλάβει,
καθάρισε με όλα. Σα να λέει: This is America.
Εκ πρώτης όψεως είναι σοκ! Χωρίς εφέ, χωρίς ίχνος ντεκόρ, χωρίς την παραμικρή
«βοήθεια» ψηφιακών μηχανών, παρά μόνο με κιμωλίες και με μιμική επιπέδου
σχολικής παράστασης. Έτσι ακριβώς. Γυμνός ανάμεσα σε λύκους. Γυμνός αλλά μ’
ένα στόρι μέχρι εκεί πάνω!
Δεκαπέντε Αμερικανοί ηθοποιοί (από την Κίντμαν μέχρι τον Μπεν Γκαζάρα και τη
Λορίν Μπακόλ) να κυκλοφορούν σ’ ένα γιγαντιαίο, σουηδικό στούντιο, κατάλληλα
φωτισμένο και μεταμορφωμένο στο κλίμα του ’30, ακριβώς στην εποχή της μεγάλης
οικονομικής κρίσης. Δεκαπέντε ανθρώπινα κουρέλια, ενός απομονωμένου χωριού των
ΗΠΑ, δέχονται την αιφνιαδιστική «επίσκεψη» μιας νεαρής πρωτευουσιάνας,
κυνηγημένης από τους γκάνγκστερ. Να την βοηθήσουν ή να την παραδώσουν; Ένας
απ’ αυτούς – ο διανοούμενος της παρέας, ο καλλιτέχνης και ο καλλιεργημένος του
χωριού – τους πείθει να την κρύψουν. Στην αρχή, η Γκρέις (η Χάρις δηλαδή) προς
ανταπόδοση στην ανιδιοτελειά τους και την αλληλεγγύη τους, δουλεύει και
προσφέρει δωρεάν προς όλους. Στη συνέχεια ένας-ένας την βιάζουν. Ύστερα οι
γυναίκες ξεσηκώνονται και της ζητούν να δουλεύει διπλοβάρδια. Μετά ο
διανοούμενος την προδίδει. Αυτός που πλατωνικά την αγαπάει, την παραδίδει στη
διπλή εξουσία! Στους γκάνγκστερ και στο FBI. Και όταν οι μαύρες «Κάντιλακ» με
τις γραβάτες, τις «ντουλάπες» και τα «Τόμιγκαν» καταφθάσουν, όλα αλλάζουν.
Όλα.
Αν οι Αμερικανοί καλλιτέχνες δεν έχουν ακόμα εντελώς ξεχάσει τον παλιό εαυτό
τους, κι αν δεν έχουν απομακρυνθεί από την αισθητική ενός Τζον Φορντ (ας
πούμε), τότε πρέπει κάθε μέρα ν ανάβουν μια λαμπάδα στο μπόι του Τρίερ. Η
αισθητική της ταινίας του είναι… ψυχή τε και σώματι παραδομένη στην κλασική
αμερικανική δραματουργία. Στο σινεμά των καλύτερων χρόνων της ζωής μας. Όμως
το περιεχόμενό της θα τους εξαγριώσει. Στη θέση τους – και αν μέσα μου δεν
υπήρχε ίχνος πολιτικής συνείδησης – θα έκανα το ίδιο. Γιατί αυτός ο απίστευτος
Δανός, σπάει το αυγό του φιδιού. Την πεμπτουσία της κυρίαρχης κουλτούρας και
της ιδεολογίας του Προτεσταντισμού. Τους πυλώνες – δηλαδή – του American
Imperium. Με τις δύο άκρες. Στη μία η φιλανθρωπία για τη σωτηρία του ενός και
στην άλλη το ναπάλμ και οι «Τόμαχοκ». Γιατί, όπως λέει κάποιος κάτοικος της…
Σκυλόπολης, «ο κόσμος θα είναι καλύτερος χωρίς αυτό το χωριό». Επομένως; Κάψτε
τη Βαγδάτη! Πήγα μακριά; Περιμένετε μέχρι τον Οκτώβριο και θα με θυμηθείτε!
INFO
Το «Dogville» του Λαρς Φον Τρίερ, με τη Νικόλ Κίντμαν, θα προβληθεί στην
Ελλάδα τον Οκτώβριο, ενώ θα παρουσιαστεί σε αβάν πρεμιέρ από το Cine Club των
«ΝΕΩΝ»
Google news
