Διαστάσεις Ο στόχος της μουσικής

Ο αγαπημένος της συνθέτης είναι ο Σούμπερτ, ένας μουσικός που παραδίδεται
στη νοσταλγία, τη θλίψη, και ξαφνικά συναντά τη φωτεινότητα. Με ένα δικό του
έργο, την απαιτητική Σονάτα 960, πραγματοποιεί αυτές τις ημέρες περιοδεία στην
Ισπανία.

Μαρία Ζοάο Πίρες: «Δεν χρειάζομαι το πιάνο, χρειάζομαι τη ζωή»

Η Μαρία Ζοάο Πίρες έχει μια απορία. Γιατί τα δικά μας χέρια είναι πιο πολύτιμα
από τα χέρια κάποιου που δουλεύει τη γη; Στο κάτω κάτω, εμείς ψυχαγωγούμε
2.000 ανθρώπους που μαζεύονται σε μια αίθουσα, ενώ εκείνοι μάς δίνουν να φάμε.
Γιατί λοιπόν ασφαλίζουν τα χέρια ενός πιανίστα και αγνοούν τα χέρια ενός
αγρότη;

Η Μαρία Ζοάο Πίρες είναι κομμουνίστρια και αντικομμουνίστρια ταυτόχρονα. Μένει
πιστή στην ιδέα που είναι υπέροχη, αλλά όχι και στην εφαρμογή της που ήταν
αποτυχημένη. Ο πρόσφατος πόλεμος ήταν για εκείνη ένα σοκ. Δεν τα βάζει όμως
μόνο με την Αυτοκρατορία, επικρίνει και την Ευρώπη, που έβλεπε όλες αυτές τις
δεκαετίες τα μηνύματα να έρχονται και προτιμούσε να συμμετέχει κι εκείνη στο
ψέμα.

Η Μαρία Ζοάο Πίρες δεν έχει ανάγκη το πιάνο, έχει ανάγκη τη ζωή. Χρησιμοποιεί
το πιάνο για να βελτιώσει τη ζωή της. Παίζει βέβαια πιάνο από τεσσάρων ετών,
και σήμερα κοντεύει τα εξήντα. Η γυναίκα αυτή όμως, που θεωρείται από πολλούς
η καλύτερη πιανίστα στον κόσμο, δεν δίστασε να αποσυρθεί για τέσσερα χρόνια,
από το 1978 ώς το 1982, προκειμένου να σκεφτεί τη ζωή της και την καριέρα της.
Δεν έκανα τίποτα το ιδιαίτερο, λέει σε μια από τις σπάνιες συνεντεύξεις της
που παραχώρησε στην Ελ Παΐς. Ζούσα, πρόσεχα τις κόρες μου, και τώρα
εξακολουθώ να ζω, αυτό είναι που μετράει. Ο στόχος της μουσικής πρέπει να
είναι να κερδίσεις τη γνησιότητα, την αυθεντικότητα, όχι την τελειότητα.

Η Μαρία Ζοάο Πίρες διαφωνεί με τους μαθητές της όταν λένε πως δεν θέλουν οι
ερμηνείες τους να μοιάζουν μ’ εκείνες των δασκάλων τους οποίους θαυμάζουν. Να
προσπαθείτε να αντιγράφετε όσο μπορείτε πιο πιστά, τους λέει. Τι καινούργιο
έχουμε κάνει εμείς; Το να πλησιάζουμε τους άλλους είναι σαν να βρίσκουμε τις
πόρτες που μας επιτρέπουν να είμαστε αυθεντικοί. Το να λέει κάποιος πως είναι
κακό να αντιγράφεις είναι σαν να λέει πως είναι κακό να έχεις φίλους.

Η Μαρία Ζοάο Πίρες εκπλήρωσε το όνειρο που δεν μπόρεσαν να εκπληρώσουν ο
Φουριέ και ο Προυντόν: ζει και εργάζεται σε ένα «φαλαγγιστήριο», έναν
κοινοβιακό χώρο που βρίσκεται στο Καστέλο Μπράνκο της Πορτογαλίας, κοντά στα
σύνορα με την Ισπανία. Εδώ, στη μέση του πουθενά, μακριά από τους θορύβους της
πόλης, έχει ιδρύσει ένα Κέντρο για τη Μελέτη των Τεχνών. Εδώ, εν μέσω ήχων από
πουλιά και πιάνα, διδάσκει την επανάσταση. Ουτοπικός σοσιαλισμός; Καθόλου,
απαντά. Αυτό το Κέντρο δεν είναι ουτοπία, αλλά πραγματικότητα. Και αποδεικνύει
πως όταν καλλιεργούμε τα όνειρά μας με πάθος, γίνονται πάντα πραγματικότητα.