Η διεύρυνση απειλεί τις ελληνικές εξαγωγές

Πρόκληση, αλλά και απειλή για τις ελληνικές επιχειρήσεις αποτελούν οι
περισσότερες από τις δέκα νέες χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η αγορά για
τα εξαγώγιμα ελληνικά προϊόντα θεωρητικά διευρύνεται, με πάνω από 80
εκατομμύρια νέους πελάτες, αλλά στην πράξη όλα θα κριθούν από την
ανταγωνιστικότητά τους, όπως τονίζουν εκπρόσωποι του επιχειρηματικού κόσμου.

Το χειρότερο σενάριο, για κάποιες από τις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις,
είναι ανταγωνιστικότερα προϊόντα των νέων χωρών να εκτοπίσουν τα δικά τους
στις αγορές της Ανατολικής και της Κεντρικής Ευρώπης, αλλά και των Βαλκανίων.

Είναι κοινό μυστικό, για παράδειγμα, ότι οι φράουλες της Πολωνίας (τέταρτη
παγκοσμίως στην παραγωγή φρέσκιας φράουλας), αλλά και άλλα αγροτικά προϊόντα
της Τσεχίας περιμένουν το πράσινο φως, για να εισβάλουν – ελεύθερα πλέον –
στις αγορές της Κεντρικής Ευρώπης, απειλώντας άμεσα τα αντίστοιχα ελληνικά
προϊόντα.

Απειλή για 15 κλάδους

Σύμφωνα και με την έρευνα του ΚΕΠΕ «Πιθανές επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία
από τη διεύρυνση της Ε.Ε.», οι επιχειρήσεις των υπό ένταξη κρατών αποτελούν
σοβαρή απειλή για 15 από τους 19 σημαντικότερους εξαγωγικούς κλάδους της
Ελλάδας.

Σύμφωνα με τη μελέτη, σε οκτώ από τους μεγαλύτερους σε όγκο ελληνικούς
εξαγωγικούς κλάδους, η υπεροχή των επιχειρήσεων των υπό ένταξη κρατών είναι
σαφής, ενώ σε άλλους επτά ο ανταγωνισμός είναι και θα γίνει ακόμη πιο σκληρός.

Μεταξύ των κλάδων που θα δεχθούν τη μεγαλύτερη πίεση είναι τα είδη ένδυσης και
κλωστοϋφαντουργίας, το αλουμίνιο, τα μεταποιημένα φρούτα και κηπευτικά, τα
φαρμακευτικά προϊόντα, τα ποτά, τα προϊόντα από σίδηρο και χάλυβα, τα
ηλεκτρικά είδη, τα προϊόντα διύλισης και τα πλαστικά. Οι μόνοι από τους 19
κλάδους που οι ελληνικές επιχειρήσεις έχουν ακόμη καλύτερες επιδόσεις από τις
νέες χώρες είναι τα έλαια και λίπη, τα ιχθυηρά, το βαμβάκι και τα είδη καπνού.

«Ο ανταγωνισμός, ακόμη και στους κλάδους συγκριτικού πλεονεκτήματος της
Ελλάδας, είναι – και θα γίνει – ακόμη πιο σκληρός από τα νέα κράτη, όταν θα
εισβάλουν τα προϊόντα τους στις ευρωπαϊκές αγορές, χωρίς να επιβαρύνονται –
όπως συμβαίνει σήμερα – με δασμούς», επισημαίνεται χαρακτηριστικά.

Για να αντιληφθεί κανείς το μέγεθος της απειλής που αποτελούν για τις
ελληνικές επιχειρήσεις οι υπό ένταξη χώρες σημειώνεται ότι οι 19 εξεταζόμενοι
στη μελέτη κλάδοι είναι κορυφαίας σημασίας, καθώς αντιπροσωπεύουν το 80% του
όγκου των ελληνικών εξαγωγών που πραγματοποιούνται συνολικά προς την Ε.Ε. Ήδη,
μερικά χρόνια πριν από την ένταξη οι ανταγωνίστριες χώρες άρχισαν να «παίρνουν
κεφάλι» έναντι των ελληνικών εξαγωγών.

Φόβοι για τις ξένες επενδύσεις

Ο «εξ ανατολών κίνδυνος» δεν περιορίζεται μόνο στα μερίδια που θα καταλάβουν
στη νέα, διευρυμένη ευρωπαϊκή αγορά τα προϊόντα και οι υπηρεσίες made in
Greece. Στα πολύ πιθανά «πλην» της διεύρυνσης, για την ελληνική οικονομία,
είναι και η συρρίκνωση της ελκυστικότητας της Ελλάδας ως χώρας προορισμού
ξένων επενδύσεων. Ήδη, προς την Πολωνία, αλλά και προς άλλες χώρες της
διεύρυνσης κατευθύνονται αρκετές ξένες επενδύσεις, οι οποίες σπεύδουν να
εκμεταλλευτούν τα φθηνά εργατικά χέρια, αλλά και τα έργα που θα
χρηματοδοτηθούν από τους κοινοτικούς πόρους.

«Ούτως ή άλλως, η Ελλάδα απέχει ακόμη πολύ από το να θεωρείται τόπος
επενδυτικού στόχου και αυτό αποδεικνύεται από τον μικρό βαθμό ξένων επενδύσεων
που πραγματοποιούνται στη χώρα, αλλά και από τη διάρθρωση και το έλλειμμα του
εξωτερικού μας εμπορίου», επισημαίνει ο γενικός διευθυντής και μέλος του Δ.Σ.
του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών, κ. Γιάννης Δραπανιώτης. Εκτιμά δε ότι
«ύστερα από δύο χρόνια η επενδυτική άπνοια θα είναι πιο έντονη στην Ελλάδα»,
ενώ προβλέπει ότι «ένα σημαντικό μερίδιο ξένων άμεσων επενδύσεων θα
κατευθυνθεί προς τα νέα μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πράγμα που σημαίνει
απώλειες για την ελληνική οικονομία». Εν όψει των απειλών αυτών, η ελληνική
οικονομία δεν έχει άλλη επιλογή από το «να θωρακιστεί με την άμεση υλοποίηση
των απαραίτητων διαρθρωτικών αλλαγών», οι οποίες θα ελαχιστοποιήσουν τις απώλειες.

Επενδυτικές ευκαιρίες στο λιανεμπόριο της Τσεχίας

Η Τσεχία είχε διαμορφώσει από πολύ νωρίς ένα ευνοϊκό περιβάλλον για ξένες
επενδύσεις, που έσπευσαν να το αξιοποιήσουν αγγλικοί και γερμανικοί
επιχειρηματικοί όμιλοι. Από κοντά και ελληνικές εταιρείες, που
δραστηριοποιούνται στο λιανικό εμπόριο και στην παροχή υπηρεσιών. Το Ιατρικό
Αθηνών έχει δημιουργήσει διαγνωστικό κέντρο, ο Κωτσόβολος είναι «παρών» με την
αλυσίδα Electrocity, τα Folie Folie δραστηριοποιούνται στις λιανικές πωλήσεις
κοσμημάτων. Πρόσφατα, εισέβαλε στην τσέχικη αγορά με ένα μαγαζί στην Πράγα και
η αλυσίδα γρήγορου φαγητού Γρηγόρης Μικρογεύματα. «Η συγκυρία ήταν κατάλληλη
για την επένδυση της Γρηγόρης, καθώς καμία ξένη αλυσίδα δεν δραστηριοποιείται,
προς το παρόν, στην χώρα αυτή στον κλάδο των Snack-Cafe», υποστηρίζει ο
οικονομικός διευθυντής της εταιρείας κ. Αντώνης Κεραστάρης. «Οι ξένοι θα
έρθουν, αργά ή γρήγορα, αλλά εμείς θα έχουμε ήδη κερδίσει το πλεονέκτημα της
αναγνωρισιμότητας», προσθέτει.

Το ρίσκο του ανταγωνισμού υπάρχει φυσικά και στην Τσεχία, χωρίς να λείπουν και
τα «συντροφικά μαχαιρώματα». Τα Electrocity του Κωτσόβολου (ανήκει στον όμιλο
Φουρλή) αντιμετωπίζουν σκληρό ανταγωνισμό από τον βρετανικό όμιλο της Ντίξον,
ο οποίος συμμετέχει στο μετοχικό κεφάλαιο της Κωτσόβολος.

Οι πολυεθνικές πρόλαβαν στην Πολωνία

«Η ένταξη των νέων χωρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται να συμβάλει στην
πολιτική και οικονομική τους σταθερότητα, γεγονός που αποτελεί σημαντικό
παράγοντα στη μείωση του επιχειρηματικού ρίσκου για τις επενδύσεις προς τις
χώρες αυτές», εκτιμά ο διευθύνων σύμβουλος της Intralot, κ. Κωνσταντίνος
Αντωνόπουλος.

Τις μεγαλύτερες επενδυτικές ευκαιρίες για τις ελληνικές εταιρείες παρουσιάζει
– λόγω του πληθυσμού των 38,6 εκατομμυρίων – η αγορά της Πολωνίας. Όμως,
απέναντί τους βρίσκονται, ήδη, μεγάλοι ευρωπαϊκοί επιχειρηματικοί όμιλοι, οι
οποίοι διαβλέποντας από νωρίς τις προοπτικές ένταξης της χώρας αυτής στην Ε.Ε.
έσπευσαν να καταλάβουν θέσεις σε κρίσιμους τομείς.

Ήδη, ο κλάδος των σούπερ μάρκετ κυριαρχείται από γαλλικούς ομίλους (Carrefour,
Cigant), αλλά και ιταλικούς. Οι ιταλικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην
Πολωνία υπολογίζονται σε πάνω από 400, ενώ η γερμανική επιχειρηματική παρουσία
είναι επίσης ισχυρή.

Παρούσες στην πολωνική αγορά είναι οι εταιρείες Albio Holdings (εμπόριο
χαλιών), Αλουμύλ (προφίλ αλουμινίου), Chipita (παραγωγή κρουασάν), Informer
και Δέλτα Singular (πληροφορική), Γερμανός (λιανικές πωλήσεις), Μ.Ι. Μαΐλλης
(προϊόντα δευτερογενούς συσκευασίας), Intralot (υπηρεσίες τυχερών παιχνιδιών)
και άλλες. Μάλιστα, ορισμένες ελληνικές επιχειρήσεις φαίνεται ότι είναι σε
θέση να αντιμετωπίσουν επί ίσοις όροις όχι μόνον πολωνικές, αλλά και
πολυεθνικές εταιρείες. Για παράδειγμα, η εταιρεία Temenos Eastern Europe,
θυγατρική του ελληνικού ομίλου Informer, πέρασε πρόσφατα στη δεύτερη φάση
διεθνούς διαγωνισμού που αφορά την προμήθεια κεντρικού μηχανογραφικού
συστήματος, αξίας 250 εκατ. δολαρίων, για λογαριασμό τού μεγαλύτερου
τραπεζικού ομίλου της Πολωνίας.

Μεγάλη απειλή η Ουγγαρία

Η υπεροχή των επιχειρήσεων της Ουγγαρίας σε πολλούς από τους σημαντικότερους
εξαγωγικούς κλάδους της Ελλάδος είναι συντριπτική, όπως αποφαίνεται στην
ετήσια έκθεσή του το εμπορικό γραφείο της ελληνικής πρεσβείας στη Βουδαπέστη.
Πρόκειται για βιομηχανικά προϊόντα παρεμφερή με τα ελληνικά, όπως τα χημικά,
οι πλαστικές ύλες, τα είδη χάρτου, η κλωστοϋφαντουργία, τα υποδήματα, τα ποτά,
τα είδη από βαμβάκι, τα μηχανήματα, καθώς και τα ηλεκτρικά είδη και τα είδη
ξυλείας.

Παρά το γεγονός ότι τα είδη αυτά μπορούν να απειλήσουν τις ελληνικές εξαγωγές
στη διευρυμένη Ευρώπη των «25», η ένταξη της Ουγγαρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση
δημιουργεί περιθώρια για την επέκταση ελληνικών επιχειρήσεων σε συγκεκριμένους
τομείς, στους οποίους ήδη οι ελληνικές επενδύσεις παρουσιάζουν δυναμική
ανάπτυξη. Ο όγκος των συνολικών επενδύσεων, μέχρι σήμερα, υπολογίζεται γύρω
στα 100 εκατ. δολάρια και οι κύριοι τομείς ενδιαφέροντος είναι της
πληροφορικής, των τηλεπικοινωνιών, των καταναλωτικών αγαθών, των τροφίμων, των
γουναρικών, των οικοδομικών υλικών κ.ά.

Ορισμένες από τις σημαντικότερες ελληνικές επενδύσεις στην Ουγγαρία είναι της
Χαρτοποιίας Θράκης, της Coca Cola Ελληνικής Εταιρείας Εμφιαλώσεως και της
Alumil.

Επίσης, η Intracom αποτελεί έναν από τους βασικούς προμηθευτές του ουγγρικού
Οργανισμού Τηλεπικοινωνιών, ενώ παρουσία έχουν ακόμη η Singular και η
Informer, η Γερμανός και η Αργυρομεταλλευμάτων και Βαρυτίνης.