Μόνο με επενδύσεις θα αυξηθεί η απασχόληση

Το πιθανό κλείσιμο του εργοστασίου της Palco στο Μοσχάτο δεν είναι παρά η
κορυφή ενός παγόβουνου που κρύβεται καιρό τώρα στα φαινομενικά ήρεμα νερά της
ελληνικής οικονομίας. Οι περίπου 500 εργαζόμενοι και εργαζόμενες, που
κινδυνεύουν να βρεθούν χωρίς δουλειά, έρχονται να προστεθούν σε χιλιάδες
άλλους, που είχαν την ίδια τύχη σε λιγότερο προβεβλημένες επιχειρήσεις και
περιοχές της χώρας, όπως η Καβάλα ή το Κιλκίς.

Οι εργαζόμενες και οι εργαζόμενοι που χάνουν με αυτόν τον τρόπο τη δουλειά
τους έχουν, βεβαίως, κάθε λόγο να διαμαρτύρονται, να ζητούν την παρέμβαση της
Πολιτείας, να ζητούν στήριξη, για να μην περάσουν, από τη μια μέρα στην άλλη
και χωρίς να φταίνε σε τίποτα, στην απόλυτη φτώχεια. Και η Πολιτεία έχει
πραγματικά υποχρέωση να σταθεί δίπλα τους, προσφέροντας στήριξη για να
εξασφαλίσουν ένα αξιοπρεπές επίπεδο ζωής και βοήθεια για να βρουν αργότερα μια
άλλη δουλειά.

Πέρα, όμως, από τα επιδόματα ανεργίας, που οφείλουν να είναι γενναιόδωρα, και
πέρα από τα άλλα «διορθωτικά» μέτρα, όπως η επανεκπαίδευση των ανέργων,
υπάρχει και το μεγάλο θέμα της πρόληψης. Πώς, δηλαδή, θα δημιουργηθούν οι
προϋποθέσεις, ώστε να ανοίγουν και όχι να κλείνουν τα εργοστάσια στην Ελλάδα,
να δημιουργούνται και όχι να χάνονται θέσεις εργασίας.

Η «εύκολη» λύση είναι να απορροφώνται οι άνεργοι σε θέσεις που
χρηματοδοτούνται άμεσα ή έμμεσα από το Δημόσιο. Όσους δεν τους προσλαμβάνει το
ίδιο το Δημόσιο, τους προσλαμβάνουν, για λίγο έστω, οι εργολάβοι που
αναλαμβάνουν έργα του Δημοσίου.

Η δύσκολη λύση είναι να απορροφηθούν οι άνεργοι από ιδιωτικές επιχειρήσεις,
που έχουν επενδύσει δικά τους κεφάλαια, αναλαμβάνοντας ένα επιχειρηματικό
ρίσκο. Αυτό, όμως, προϋποθέτει ότι κάποιοι επενδυτές και επιχειρηματίες θα
κρίνουν συμφέρουσα την παραγωγή ενός προϊόντος ή την παροχή μιας υπηρεσίας
στην Ελλάδα ή με επίκεντρο την Ελλάδα. Στο παρελθόν, αυτό γινόταν – σε ένα
βαθμό – επειδή η Ελλάδα ήταν χώρα φθηνού εργατικού κόστους. Τώρα, είναι πλέον
σαφές ότι αυτό δεν ισχύει. Έτσι, είναι μοιραίο να οδηγούνται εκτός Ελλάδος οι
βιομηχανίες εντάσεως εργασίας, όπως η κλωστοϋφαντουργία. Ό,τι κι αν κάνει η
Πολιτεία, τη φυγή αυτή δεν μπορεί να την αποτρέψει.

Όμως, η οικονομία δεν είναι μόνο φθηνά εργατικά χέρια. Υπάρχουν άλλοι κλάδοι,
στους οποίους έχει προτεραιότητα η ποιότητα του εργατικού δυναμικού, η ύπαρξη
πρώτων υλών, η παράδοση, το νόμισμα, η συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η
γεωγραφική θέση, οι φυσικές ομορφιές. Η Ελλάδα δεν έχει άλλη επιλογή, από το
να επικεντρωθεί εκεί που διαθέτει συγκριτικό πλεονέκτημα. Όμως, στην πράξη, ο
ιδιωτικός τομέας – με ελάχιστες μεμονωμένες εξαιρέσεις – δεν έχει καταφέρει να
επιδείξει αξιοσημείωτες επιδόσεις σε κανένα κλάδο. Ακόμη και ο τουρισμός, το
μεγάλο ατού της ελληνικής οικονομίας, βρίσκεται σε στασιμότητα, αν όχι σε
κρίση.

Το πρόβλημα της ανεργίας, βεβαίως, δεν είναι μόνο ελληνικό. Η Γερμανία
μαστίζεται και πάλι από τη γιγάντωσή της, ενώ και η υπόλοιπη Ευρώπη
δοκιμάζεται, λόγω της ύφεσης και της ενίσχυσης του ευρώ, που αποδυνάμωσε τις
ευρωπαϊκές εξαγωγές. Ο διάλογος σχετικά με τα αίτια της υψηλής ανεργίας στην
Ευρώπη φούντωσε και τα επιχειρήματα της υπερατλαντικής πλευράς ήρθαν και πάλι
στην επικαιρότητα. Η λύση, σύμφωνα με αυτά, βρίσκεται στη μεγαλύτερη ευελιξία
στην αγορά εργασίας. Υποτίθεται ότι αν αφήσεις τις επιχειρήσεις ελεύθερες να
απολύουν και να ρυθμίζουν τα ωράρια εργασίας όπως τους εξυπηρετούν, θα
αποφασίζουν ευκολότερα να κάνουν προσλήψεις. Είναι μια συνταγή, την οποία η
Ευρώπη αντιμετωπίζει ακόμη με επιφύλαξη, καθώς προσπαθεί να διασώσει τον
βασικό κορμό του κράτους πρόνοιας που τη χαρακτηρίζει σε όλο το διάστημα μετά
τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Στην Ελλάδα, όμως, το πρόβλημα προχωρεί πολύ πέρα από την απορρύθμιση της
αγοράς εργασίας. Ακόμη κι αν καταργηθεί εντελώς το όριο απολύσεων που ισχύει
σήμερα, δεν πρόκειται να αρχίσουν να εισρέουν οι ιδιωτικές επενδύσεις, που
τόσο έχει ανάγκη η χώρα. Θέματα υποδομών, γραφειοκρατίας, νοοτροπίας και των
ίδιων των εργαζομένων, σωστού σχεδιασμού, φορολογικής διαφάνειας, είναι, ίσως,
πιο κρίσιμα για τους εν δυνάμει επενδυτές.

Η λύση, πάντως, δεν είναι – δεν μπορεί να είναι – μια νέα φουρνιά προσλήψεων
στο Δημόσιο, που απλώς θα φορτώσει τον προϋπολογισμό, χωρίς να προσφέρει
παραγωγική διέξοδο στη χώρα. Το Δημόσιο οφείλει να διαθέτει κονδύλια όχι για
προσλήψεις, αλλά για να ασκεί μια γενναιόδωρη πολιτική κοινωνικής αλληλεγγύης.
Παράλληλα, η Πολιτεία οφείλει να σχεδιάσει ένα πλαίσιο τόνωσης των επενδύσεων,
με σοβαρότητα και μακροπρόθεσμο ορίζοντα και όχι για να δημιουργήσει
εντυπώσεις, τώρα που 500 εργάτριες και εργάτες κινδυνεύουν να βρεθούν στον δρόμο.