Οι Ρώσοι κατασκόπευαν τον Όργουελ

Ο Βρετανός συγγραφέας Τζορτζ Όργουελ ήταν υπό παρακολούθηση για λογαριασμό
της Σοβιετικής Ένωσης από έναν συμπατριώτη του, ο οποίος ήταν επίσης εθελοντής
στον Ισπανικό Εμφύλιο, αποκαλύπτει ένα νέο βιβλίο.

Τζορτζ Όργουελ. Στην Ισπανία, το 1937, ο ψηλότερος στο δεξί τμήμα της φωτογραφίας. Δεξιά, ο Βρετανός συγγραφέας αρκετά αργότερα

Οι Σοβιετικοί άρχισαν να κατασκοπεύουν τον Όργουελ, καθώς εκείνος άρχιζε να
εμπλέκεται στην αντιπαλότητα ανάμεσα στους κομμουνιστές και τους τροτσκιστές.
Τότε ήταν που ο συγγραφέας άρχισε να απεχθάνεται τον κομμουνισμό, τον οποίο
εκπροσωπούσε τότε ο σοβιετικός ολοκληρωτισμός, και τον σατίρισε ανελέητα
αργότερα στα βιβλία του «1984» και «Η Φάρμα των Ζώων». Η παρακολούθηση του
Όργουελ στη διάρκεια του πολέμου αυτού αποκαλύπτεται σε μια νέα βιογραφία του
συγγραφέα, την οποία έγραψε ο Γκόρντον Μπάουκερ, που κυκλοφορεί την Πέμπτη από
τις Εκδόσεις Little Brown. Σύμφωνα με τον Μπάουκερ, η εμπειρία του Όργουελ
στην Ισπανία «ήταν αυτή που γέννησε τελικά τα δύο τελευταία μεγάλα
μυθιστορήματά του». Στη Βαρκελώνη, είδε τους κομμουνιστές να καταστέλλουν με
την τρομοκρατία τούς τροτσκιστές συμμάχους τους, για να πάρουν εκείνοι τον
έλεγχο του πολέμου, και υποχρεώθηκε να διαφύγει από την Ισπανία την ώρα που οι
κομμουνιστές φυλάκιζαν τους πρώην συντρόφους τους, χαρακτηρίζοντάς τους
προδότες.

Σχετικά άγνωστος τότε, ο Όργουελ δήλωσε το 1937 εθελοντής για να πολεμήσει τον
φασισμό στην Ισπανία και εντάχθηκε στις δυνάμεις του POUM, ενός επαναστατικού
σοσιαλιστικού και αντισταλινικού κόμματος που συνδεόταν με το Ανεξάρτητο
Εργατικό Κόμμα (ILP) της Βρετανίας. Όπως γράφει ο Ρομπ Ίβανς στην «Γκάρντιαν»,
επέλεξε τυχαία το POUM, καθώς δεν κατανοούσε πλήρως τους διάφορους πολιτικούς
σχηματισμούς στην Ισπανία – αν γνώριζε, θα είχε πιθανόν ενταχθεί σε κάποια
πολιτοφυλακή των αναρχικών. Αλλά οι κομμουνιστές, υπό την καθοδήγηση του
Στάλιν, είχαν αρχίσει να καταστέλλουν τους τροτσκιστές και να διαβρώνουν με
κατασκόπους τις τάξεις των αντιπάλων τους. Και ο νεαρός Λονδρέζος κομμουνιστής
Ντέιβιντ Κρουκ πήρε εντολή να κατασκοπεύει τον Όργουελ, τη σύζυγό του και άλλα
μέλη του αποσπάσματος του ILP. Τις τεχνικές της κατασκοπείας είχε διδάξει στον
Κρουκ ο Ραμόν Μερκαντέρ, ο κομμουνιστής που δολοφόνησε αργότερα τον Τρότσκι
στο Μεξικό.

Ερωτικά μυστικά

Σύμφωνα με το βιβλίο του Μπάουκερ, ο Κρουκ παραδέχεται πως έπαιρνε εντολές από
την NKVD, τη σοβιετική υπηρεσία κατασκοπείας που αργότερα μετονομάσθηκε σε
KGB. Κατάφερε να μπαίνει όποτε θέλει στο γραφείο του ILP στη Βαρκελώνη και
σύντομα άρχισε να κλέβει φακέλους και να τους φωτογραφίζει στη σοβιετική
πρεσβεία. Σύντομα όλοι οι φάκελοι του γραφείου βρίσκονταν στα χέρια των
Σοβιετικών. Ανάμεσα στις αναφορές που έκανε περιλαμβάνεται μια παρατήρηση πως
ήταν «95% βέβαιος» ότι η Αϊλίν Μπλερ, η οποία είχε παντρευτεί τον Όργουελ το
1936, διατηρούσε ερωτική σχέση με τον Τζορτζ Κοπ, ένα άλλο μέλος του ILP, που
ο Μπάουκερ περιγράφει ως «παράξενο Βέλγο τυχοδιώκτη». Ο Μπάουκερ προσθέτει πως
ο Κρουκ είχε εντολές από τους Σοβιετικούς να τους αναφέρει τις «παράνομες»
ερωτικές σχέσεις που έπεφταν στην αντίληψή του, καθώς τέτοιες πληροφορίες θα
μπορούσαν να τους επιτρέψουν να εκβιάζουν ευάλωτους στόχους.

Ο Όργουελ δεν φαίνεται να είχε αντιληφθεί πως οι κομμουνιστές τον
κατασκόπευαν. Ωστόσο, στο «Φόρος Τιμής στην Καταλονία», το βιβλίο στο οποίο
περιέγραψε τις εντυπώσεις του από τον Ισπανικό Εμφύλιο, έγραψε: «Είχες,
εντούτοις, το σιχαμερό αίσθημα πως κάποιος που ήταν έως τότε φίλος σου μπορεί
να σε κατέδιδε στη μυστική αστυνομία».