Θρίλερ με αίσιο τέλος

Σε θρίλερ εξελίχθηκε η επιστροφή στη Γη, και συγκεκριμένα στο Καζαχστάν,
των τριών κοσμοναυτών, δύο Αμερικανών και ενός Ρώσου, που είχαν αναγκαστεί να
παραμείνουν στο διάστημα δύο μήνες επιπλέον, εξαιτίας της τραγωδίας τού
«Κολούμπια». Η αγωνία διήρκεσε δύο ώρες. Ωστόσο, αν και η κατάληξη ήταν αίσια,
ο προβληματισμός παραμένει.

Η ανακούφιση. Έπειτα από ώρες αγωνίας ο Αμερικανός αστροναύτης Κένεθ Μπάουερσοξ (δεύτερος από αριστερά) και ο Ρώσος κοσμοναύτης Νικολάι Μπουντάριν (δεύτερος από δεξιά) πέφτουν στις αγκαλιές συναδέλφων τους στην Αστάνα

Οι Αμερικανοί Κεν Μπάουερσοξ και Ντόναλντ Πετίτ και ο Ρώσος Νικολάι Μπουντάριν
βρίσκονταν στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) από τον περασμένο Νοέμβριο και
επρόκειτο να επιστρέψουν στη Γη – και συγκεκριμένα στην Φλόριντα – τον
περασμένο Μάρτιο. Μεσολάβησε, όμως, την 1η Φεβρουαρίου, η τραγωδία με το
διαστημικό λεωφορείο «Κολούμπια», το οποίο διαλύθηκε κατά την είσοδό του στην
ατμόσφαιρα, οδηγώντας στον θάνατο το επταμελές του πλήρωμα. Θορυβημένη η NASA
«πάγωσε» το διαστημικό πρόγραμμά της και καθήλωσε στο έδαφος όλα τα
διαστημόπλοιά της. Το τριμελές πλήρωμα του ISS υποχρεώθηκε να παραμείνει στον
σταθμό επιπλέον δύο μήνες, ενώ η αποστολή της αντικατάστασής τους ανατέθηκε –
αναγκαστικά – στη Ρωσία.

Οι αντικαταστάτες

Την περασμένη Δευτέρα, έφτασε στον ISS ένα ρωσικό διαστημόπλοιο Σογιούζ, το
οποίο μετέφερε τον Ρώσο κοσμοναύτη Γιούρι Μαλεσένκο και τον Αμερικανό
Έντουαρντ Λου. «Πρέπει να είστε οι πιο τυχεροί άνθρωποι. Θα περάσετε έξι μήνες
σε αυτόν τον υπέροχο σταθμό», τους είπε ο Μπάουερσοξ, προτού επιβιβαστεί μαζί
με τους άλλους δύο συναδέλφους του στο Σογιούζ. «Γιούρι, είμαι έτοιμος να
αντικατασταθώ», πρόσθεσε απευθυνόμενος στον Μαλεσένκο.

Το Σογιούζ, το οποίο παρά το μικρό του μέγεθος – μόλις δύο επί δύο μέτρα –
είχε εξοπλιστεί με ένα νέο σύστημα ελέγχου της εισόδου στην ατμόσφαιρα και
καινούργιες μηχανές, ξεκίνησε το ταξίδι της επιστροφής ξημερώματα Κυριακής,
1.45 π.μ. ώρα Ελλάδος. Αναμενόταν να προσγειωθεί περίπου 90 χιλιόμετρα βόρεια
του Αρκαλίκ, στο Καζαχστάν, έπειτα από τρεισήμισι ώρες πτήσης. Θα ήταν η πρώτη
φορά που Αμερικανοί αστροναύτες προσγειώνονταν σε ξένο έδαφος – και με ξένο
διαστημόπλοιο. Όλα έδειχναν να πηγαίνουν κατ’ ευχήν. Στο Ρωσικό Κέντρο
Ελέγχου, στο Κοριόλοβ, ο επικεφαλής της ρωσικής διαστημικής υπηρεσίας, Γιούρι
Κοπτέφ, και ο επικεφαλής της NASA, Σον Ο’ Κιφ, περίμεναν από λεπτό σε λεπτό,
καθισμένοι δίπλα – δίπλα, την είδηση της επιτυχούς προσγείωσης. Ξαφνικά, όμως,
η επικοινωνία με το Σογιούζ διεκόπη.

Με ελικόπτερα

Ακολούθησαν δύο ώρες γεμάτες αγωνία και αντικρουόμενες πληροφορίες για το
σημείο όπου είχε προσγειωθεί. Τα δέκα ελικόπτερα που είχαν απογειωθεί από την
Αστάνα, την πρωτεύουσα του Καζαχστάν, προκειμένου να το εντοπίσουν, επέστρεψαν
άπρακτα. Αμέσως απογειώθηκαν αεροσκάφη για να συνεχίσουν την προσπάθεια.
Τελικά, το Σογιούζ και οι τρεις κοσμοναύτες εντοπίστηκαν βόρεια της Λίμνης
Αράλης, περίπου 460 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του προβλεφθέντος σημείου
προσγείωσης. Είχαν βγει από το διαστημόπλοιο και στέκονταν κουνώντας τα χέρια
στο αεροσκάφος.

Οι κοσμοναύτες έφτασαν στην Αστάνα με ένα ρωσικό ελικόπτερο οκτώ και πλέον
ώρες μετά την προσγείωσή τους. «Μια απλή, φυσιολογική επιστροφή στη Γη»,
δήλωσε αστειευόμενος ο Μπάουερσοξ. Ο έτερος Αμερικανός, Ντόναλντ Πετίτ, ένιωθε
ναυτία, είχε τραυματίσει τον ώμο του και περπατούσε με δυσκολία -πέραν αυτού,
όμως, οι αστροναύτες, οι οποίοι μεταφέρθηκαν κατόπιν στη Μόσχα, είναι καλά
στην υγεία τους.

Οι συνθήκες της προσγείωσης του Σογιούζ πρόκειται να διερευνηθούν από ειδική
επιτροπή. Σύμφωνα, πάντως, με ειδικούς, η κάθοδός του ήταν πιο απότομη από
ό,τι αναμενόταν, γεγονός που αύξησε τη δύναμη της βαρύτητας και δυσκόλεψε τον
έλεγχό του. Αυτή η «βαλλιστική», όπως ονομάζεται, κάθοδος μπορεί να ευθύνεται
και για την απώλεια της επικοινωνίας.

Επικίνδυνη υπόθεση

«Το πιο σημαντικό στη δουλειά μας είναι το αίσιο τέλος», δήλωσε στους
δημοσιογράφους, εμφανώς ανακουφισμένος, ο επικεφαλής της ρωσικής διαστημικής
υπηρεσίας. Ο Αμερικανός ομόλογός του συμφώνησε. Αναγνώρισε, ωστόσο, πως είχε
νιώσει αγωνία και τόνισε: «Τα σημερινά γεγονότα αποδεικνύουν για ακόμη μία
φορά πως η εξερεύνηση του διαστήματος είναι μια πολύ, πολύ, επικίνδυνη
υπόθεση». Ο Ο’ Κιφ δεν παρέλειψε να επαινέσει τη Ρωσία για τη συνεργασία της.
«Τη στιγμή που τους χρειαστήκαμε περισσότερο, η Ρωσία, οι εταίροι μας,
αρίστευσαν», δήλωσε. Με τα διαστημόπλοια της NASA, ωστόσο, καθηλωμένα ακόμη
στο έδαφος, πολλοί είναι εκείνοι που προβληματίζονται όσον αφορά το μέλλον του
ISS και τη δυνατότητα της Ρωσίας να επωμιστεί, μόνη, την ευθύνη του
ανεφοδιασμού του.