«Εμφύλιος» διανοουμένων

«Μήνυμα από την Κούβα προς φίλους στο εξωτερικό». Αυτόν τον τίτλο φέρει η
έκκληση 27 Κουβανών διανοουμένων και καλλιτεχνών προς τους Ευρωπαίους
συναδέλφους τους που καταδίκασαν το πρόσφατο κύμα διώξεων από τον Φιντέλ
Κάστρο. Το νόημά της; «Μην παίξετε το παιχνίδι των Ηνωμένων Πολιτειών».

Η Κουβανή χορογράφος Αλίσια Αλόνσο

«Έφτασα στο τέλος του δρόμου. Από εδώ και πέρα, η Κούβα θα συνεχίσει τον δρόμο
της αλλά εγώ θα μείνω εγώ», έγραφε στις 14 Απριλίου στην «Ελ Παΐς» ο γνωστός
Πορτογάλος συγγραφέας και πρώην ένθερμος υποστηρικτής του Κουβανού ηγέτη, Ζοζέ
Σαραμάγκου. Δεν ήταν ο μόνος Ευρωπαίος διανοούμενος που εξέφρασε τον
αποτροπιασμό του για τα όσα διαδραματίστηκαν αυτόν τον μήνα στην Κούβα. Για
τις αυστηρές ποινές που επιβλήθηκαν σε 75 διαφωνούντες και την εκτέλεση τριών
ανθρώπων που κατέλαβαν ένα πορθμείο και επεχείρησαν να διαφύγουν στις ΗΠΑ. Η
Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποίησε χθες πως η πολιτική αυτή θα έχει
«καταστροφικές συνέπειες» στις σχέσεις Κούβας – Ε.Ε.

Αφορμή για προβληματισμό

Ο Πορτογάλος συγγραφέας Ζοζέ Σαραμάγκου

Το μήνυμα, ωστόσο, που έστειλαν οι 27 Κουβανοί διανοούμενοι και καλλιτέχνες
προκαλεί αίσθηση και δίνει αφορμή για προβληματισμό. Ανάμεσά τους είναι άθεοι,
κομμουνιστές, ομοφυλόφιλοι και επικριτές του συστήματος. Η χορογράφος και
χορεύτρια Αλίσια Αλόνσο, η τραγουδίστρια Ομάρα Πορτουόντο, ο σεναριογράφος της
κινηματογραφικής επιτυχίας «Φράουλα και Σοκολάτα» Σενέλ Πας, ο πιανίστας
Τσούτσο Βαλντές, οι συγγραφείς Σίντιο Βιτιέρ και Μιγκέλ Μπαρνέτ, ο μουσικός
Σίλβιο Ροντρίγκες, ο σκηνοθέτης Χούλιο Γκαρσία Εσπινόσα, ο ιστορικός Εουσέμπιο
Λεάλ…

Κατά την άποψή τους, τα πρόσφατα μέτρα καταστολής δεν πρέπει να αναλύονται έξω
από το πλαίσιο της εχθρότητας του Τζορτζ Μπους απέναντι στην Κούβα. Όπως
γράφουν, η Κούβα, η οποία υφίσταται ήδη εδώ και 40 χρόνια ένα εγκληματικό
οικονομικό εμπάργκο, απειλείται σήμερα από τις ΗΠΑ περισσότερο από ποτέ. Και
αναγκάστηκε, προκειμένου να αμυνθεί, να λάβει μέτρα που δεν επιθυμούσε: «Τις
τελευταίες ημέρες, διαπιστώσαμε με έκπληξη και πόνο ότι συκοφαντικά κείμενα
εναντίον της Κούβας υπογράφονται και από ορισμένους φίλους. Δυστυχώς, τα
κείμενα αυτά χρησιμοποιούνται από εκείνους που θέλουν να μας απομονώσουν και
να προετοιμάσουν το έδαφος για μια αμερικανική στρατιωτική επίθεση».

Μήνυμα, όμως, προς τους Ευρωπαίους συναδέλφους τους να αξιολογήσουν τους
πραγματικούς κινδύνους που αντιμετωπίζει η Κούβα στέλνουν και άλλα γνωστά
ονόματα του νησιού. Όπως ο ποιητής Σεσάρ Λόπες: «Η εγκατάλειψη ενός
στρατοπέδου σε δύσκολες ημέρες δεν πονάει απλώς· προσβάλλει». Η ανθρωπολόγος
Νατάλια Μπολίβαρ: «Είναι πολύ εύκολο να ασκεί κανείς κριτική από την Ευρώπη.
Πρέπει όμως να μπει στο πετσί μιας πολιορκημένης χώρας». Ή ο συγγραφέας
Ρεϊνάλντο Γκονσάλες: «Ο πιο εύκολος τρόπος να δυσφημιστούν όσοι καλλιτέχνες
και διανοούμενοι έχουν μείνει στο νησί είναι να χαρακτηρίζονται “απολογητές
της καταστολής”. Όσοι όμως χρησιμοποιούν τέτοια επιχειρήματα δεν έχουν
καταλάβει τίποτα από όσα συμβαίνουν στην Κούβα».