Το DΝΑ «μίλησε» για τριχωτά μαμούθ!

Το δείγμα γενετικού υλικού που εντοπίστηκε στους πάγους της Σιβηρίας λύνει το μυστήριο της εξαφάνισης των μεγάλων θηλαστικών (όπως τα μαμούθ) πριν από 11.000 χρόνια στην περιοχή, υποστηρίζουν οι ειδικοί

Το αρχαιότερο DNA, που έχει ανακαλυφθεί ποτέ στον πλανήτη, έχει ηλικία 400.000
ετών και «μιλά» για την ταυτότητα των ζώων και των φυτών που «κατοικούσαν»
τότε τη Γη – σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης.

Κάτω από τους πάγους της Σιβηρίας, σε μία έκταση 1.200 χλμ. και σε βάθος 31
μ., οι ερευνητές αναζητούσαν γονίδια σπονδυλωτών ζώων και φυτικών
χλωροπλαστιδίων, τα ευρήματα όμως που έκρυβαν τελικά οι μικροί κόκκοι χώματος
ξεπέρασαν τις προσδοκίες τους.

Το παγωμένο υπέδαφος «έκρυβε» δείγματα DNA, που διαπιστώθηκε πως ανήκε
σε οκτώ είδη θηλαστικών, ανάμεσά τους μαμούθ, βίσονες και βοοειδή ηλικίας
30.000, αλλά και 28 οικογένειες δέντρων, θάμνων, βρύων και χόρτων, ορισμένα
από τα οποία έζησαν πριν από 300.000 έως και 400.000 χρόνια.

«Πιστεύουμε πως πρόκειται για το αρχαιότερο DNA που έχει έρθει στο φως μέχρι
σήμερα», υποστηρίζει ο Τόμας Γκίλμπερτ, μέλος του Κέντρου Αρχαίων Βιομορίων
του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, που συμμετείχε στην εξέταση των δειγμάτων.
«Είναι εκπληκτικό το γεγονός ότι μπορεί το DNA να διασωθεί ύστερα από τόσες
χιλιάδες χρόνια». Ερευνώντας σε μια μεγάλη έκταση και σε διαφορετικά βάθη η
πανεπιστημιακή ομάδα διαπίστωσε πως μπορούσε να βρει στοιχεία για το αρχαίο
τοπίο και να παρακολουθήσει ταυτοχρόνως την εξέλιξή του. «Μόνον δύο γραμμάρια
χώματος είναι αρκετά για να αποκτήσει κανείς ένα μεστό νοήματος δείγμα του
οικοσυστήματος», εξηγεί ο επικεφαλής της αποστολής, Έσκε Βίλερσλεβ.

Εντυπωσιακή είναι η μεταβολή στην πανίδα της Σιβηρίας. Ενώ μέχρι πριν
από 400.000 κυριαρχούσε η χαμηλή βλάστηση (χόρτα), άρχισε να μειώνεται με
σταθερούς ρυθμούς μέχρι να «επιβληθούν» οι θάμνοι πριν από 10.000 χρόνια,
γεγονός που λύνει το μυστήριο της εξαφάνισης των περισσοτέρων μεγάλων
θηλαστικών της περιοχής πριν από 11.000 χρόνια, λόγω έλλειψης τροφής,
υποστηρίζει ο Έσκε Βίλερσλεβ.

Τα νέα ευρήματα ανοίγουν καινούργιες προοπτικές στον χώρο της έρευνας, όπως
εξηγούν οι ειδικοί. Κι αυτό διότι οι μέχρι τώρα έρευνες βασίζονταν σε
απολιθώματα, που μπορούσαν να δώσουν πληροφορίες μόνον για το συγκεκριμένο
απολιθωμένο φυτό ή ζώο, ενώ τώρα έχουν ένα ευρύτερο πεδίο δράσης.

Αν και τα δείγματα DNA έχουν «σπάσει» σε μικροσκοπικά κομματάκια,
γεγονός που μειώνει πολύ τις πιθανότητες να «αναστηθούν» κάποια από τα
συγκεκριμένα ζώα, «η κλωνοποίηση θεωρείται πιθανή στο συγκεκριμένο στάδιο που
βρισκόμαστε. Χρειάζεται όμως ολόκληρο το DNA, όπως και η δημιουργία ενός
πρωτόγονου κυττάρου, όπου θα εισαχθεί το γενετικό υλικό», επισημαίνει ο κ. Γκίλμπερτ.

Κίνδυνος «μόλυνσης»

Μία από τις μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετώπισε στην έρευνά της η ομάδα του
Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης ήταν ο κίνδυνος να μολυνθούν τα ευρήματα από το
σύγχρονο DNA – που εισχωρεί εύκολα στα αρχαία δείγματα – με αποτέλεσμα να
αλλοιωθούν τα αποτελέσματα. Τελικά πολλαπλοί έλεγχοι σε διαφορετικά εργαστήρια
απέδειξαν πως δεν υπήρξε τέτοιο πρόβλημα, ώστε ακόμη και μελετητές που στο
παρελθόν είχαν αντιμετωπίσει επιφυλακτικά ζητήματα περί εντοπισμού αρχαίου
γενετικού υλικού, όπως ο Χέντρικ Ποϊνάρ του Ινστιτούτου Εξελικτικής
Ανθρωπολογίας της Λειψίας, να επικροτεί τις νέες ανακαλύψεις, αν και στέκεται
με σκεπτικισμό σε ό,τι αφορά τη χρονολόγησή τους.