Κατανυκτική ατμόσφαιρα από μελωδικές χορωδίες

Στιγμιότυπο από την Ακολουθία του Επιταφίου στον ναό του Πολιούχου

Με σημαντικές διαφορές στο θρησκευτικό τυπικό που ακολουθείται στην
υπόλοιπη Ελλάδα βιώνουν οι κάτοικοι και οι επισκέπτες της Ζακύνθου το Θείο
Πάθος και την Ανάσταση. Στο νησί δημιουργείται ξεχωριστή ατμόσφαιρα κατάνυξης,
ενώ ουσιαστικά η Μεγάλη Εβδομάδα, σύμφωνα με τα έθιμα του νησιού, αρχίζει από
αύριο Σάββατο του Λαζάρου, όταν στα καμπαναριά όλων των εκκλησιών κρεμιούνται
στολίδια – αλογάκια, σταυροί, ήλιοι – από φύλλα φοίνικα, «το Βαγί».

Αυτά τα στολίδια, αντί για φύλλα δάφνης, μοιράζουν οι νεωκόροι στα σπίτια κάθε
ενορίας μετά τη Θεία Λειτουργία της Κυριακής των Βαΐων. Μετά τη λειτουργία,
που θυμίζει τη θριαμβευτική είσοδο του Ιησού στα Ιεροσόλυμα, οι εκκλησίες της
Ζακύνθου ντύνονται στα πένθιμα.

Ξεχωριστή ατμόσφαιρα δημιουργούν στους ναούς τη Μεγάλη Τρίτη οι μελωδικές
χορωδίες. Ιδιαίτερα στη Μονή Στροφάδων και Αγίου Διονυσίου, στον Μητροπολιτικό
Ναό του Αγίου Νικολάου και τον ναό της Φανερωμένης στην πόλη της Ζακύνθου, οι
πιστοί εναρμονίζονται στο πνεύμα του Θείου Πάθους που έχει ξεκινήσει.

Οι καμπάνες της Ζακύνθου σταματούν να χτυπούν μετά τη Μεγάλη Πέμπτη λόγω
πένθους – «χηρεύουν» είναι η τοπική έκφραση. Τη Μεγάλη Παρασκευή, ημέρα
πένθους και προσευχής, οι Επιτάφιοι της Ζακύνθου δεν στολίζονται με λουλούδια,
επειδή είναι ξυλόγλυπτοι, με επένδυση φύλλου χρυσού και βελούδου – δηλαδή
πραγματικά έργα τέχνης. Στην πόλη δεν γίνεται περιφορά των Επιταφίων έξω από
τους ναούς. Μάλιστα, η ακολουθία του Επιτάφιου Θρήνου στον Μητροπολιτικό Ναό
του Αγίου Νικολάου τελείται στις 2 τα ξημερώματα του Μ. Σαββάτου και η έξοδος
του Επιταφίου γίνεται στις 4 τα ξημερώματα. Το πρωί πια του Μ. Σαββάτου, στην
Πρώτη Ανάσταση οι νοικοκυρές σπάζουν τα πήλινα σταμνιά των σπιτιών τους. Το
βράδυ της Ανάστασης η ακολουθία αρχίζει να ψάλλεται στον Μητροπολιτικό Ναό,
αλλά οι πιστοί ακολουθούν στη συνέχεια σε πομπή τους ιερείς προς την Πλατεία
του Αγίου Μάρκου, όπου ψάλλεται το «Χριστός Ανέστη».