Αγκάθια, χρέος και πληθωρισμός

Το υψηλό δημόσιο χρέος και ο πληθωρισμός είναι τα δύο αγκάθια της ελληνικής
οικονομίας στον δρόμο για την πραγματική σύγκλιση με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Γιάννης Στουρνάρας. Ο πρόεδρος της Εμπορικής Τράπεζας και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών θεωρεί ότι η οικονομία έχει τη δυναμική για να διατηρήσει και στο μέλλον τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης

Η ελληνική οικονομία εμφανίζει υψηλούς ρυθμούς μεγέθυνσης, ωστόσο
χαρακτηρίζεται από εγγενείς αδυναμίες που προκαλούν ερωτηματικά για τη
βιωσιμότητα της ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια.

Δύο κορυφαίοι Έλληνες οικονομολόγοι ακτινογραφούν, με βάση τους δείκτες
ανάπτυξης, πληθωρισμού, ανεργίας, λιανικών πωλήσεων, δημόσιου χρέους, την
κατάσταση της ελληνικής οικονομίας. Ο κ. Γιάννης Στουρνάρας, πρόεδρος της
Εμπορικής Τράπεζας, και ο κ. Γιώργος Προβόπουλος, οικονομικός σύμβουλος της
Alpha Bank, πέρασαν από τη θέση του κορυφαίου οικονομικού συμβούλου της χώρας
– αυτήν του επικεφαλής στο Συμβούλιο Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων. (Ο πρώτος
την περίοδο 1994-2000 και ο δεύτερος την περίοδο 1989-1990). Και οι δύο
συμφωνούν ότι απαιτούνται μέτρα για να ξεφύγει η οικονομία από τη θηλιά του
υψηλού δημόσιου χρέους. Διαφωνούν, ωστόσο, στο κατά πόσο θα συνεχιστούν οι
υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης της οικονομίας.

Ανάπτυξη

Γιώργος Προβόπουλος. Ο οικονομικός σύμβουλος της Alpha Bank και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών εκφράζει επιφυλάξεις για το κατά πόσο είναι διατηρήσιμοι οι σημερινοί υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης

Η υψηλή ανάπτυξη – περίπου 4% – είναι το μεγάλο ατού της ελληνικής οικονομίας.
Θα διατηρηθεί και μετά το 2006;

«Ναι», απαντά ο κ. Στουρνάρας. «Οι μεγάλες επενδύσεις που πραγματοποιούνται,
με τη συνδρομή και της Ε.Ε., δημιουργούν δυναμική στην οικονομία, βελτιώνουν
τις υποδομές και κάνουν περισσότερο βιώσιμη την ανάπτυξη. Η πραγματική
σύγκλιση της ελληνικής οικονομίας με την ευρωπαϊκή θα πραγματοποιηθεί μέσα στα
επόμενα 10 έως 15 χρόνια».

Ο κ. Προβόπουλος υποστηρίζει ότι οι σημερινοί υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης
στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό στα χαμηλά επιτόκια που τροφοδοτούν την
κατανάλωση, στα έργα για την Ολυμπιάδα και τις μεταβιβάσεις επενδυτικών πόρων
από την Ε.Ε. Τονίζει ότι οι ευρωπαϊκοί πόροι αλλά και τα χαμηλά επιτόκια δεν
θα υπάρχουν για πάντα. «Όταν εκλείψουν, φοβάμαι ότι θα διαπιστώσουμε πως η
οικονομία στηρίζεται σε σαθρό υπέδαφος» λέει χαρακτηριστικά.

Λείπει ο ανταγωνισμός

Η Ελλάδα εμφανίζει τον τρίτο υψηλότερο πληθωρισμό στην ευρωζώνη –
κινείται με ρυθμό 4,1%. Σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, ο υψηλός πληθωρισμός
οφείλεται στους ταχείς ρυθμούς ανάπτυξης, στις αυξήσεις των μισθών που είναι
υψηλότερες σε σχέση με την αύξηση της παραγωγικότητας, αλλά και στα υψηλά
περιθώρια κέρδους ορισμένων κλάδων, κυρίως παροχής υπηρεσιών, από τον ελλιπή
ανταγωνισμό. Ο ίδιος εκτιμά ότι θα μειωθεί, αλλά τονίζει ότι οι υψηλοί ρυθμοί
ανάπτυξης της οικονομίας δικαιολογούν μια μονάδα υψηλότερο πληθωρισμό στην
Ελλάδα σε σχέση με την ευρωζώνη.

Ο κ. Προβόπουλος τονίζει ότι η ίδια η προβληματική διάρθρωση της ελληνικής
οικονομίας παράγει πληθωρισμό. «Η ελληνική οικονομία θα μπορούσε να
αναπτύσσεται με ακόμη υψηλότερους ρυθμούς χωρίς να δημιουργεί πληθωρισμό.
Απλά, λείπουν οι γενναίες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις». Και οι δύο
οικονομολόγοι συμφωνούν ότι το υψηλό δημόσιο χρέος – περίπου 105% του ΑΕΠ –
είναι ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της οικονομίας που θα συνεχίζει να
μας ταλανίζει για αρκετά χρόνια. Συμφωνούν και στην αντιμετώπισή του. Για τη
μείωση του χρέους απαιτούνται πλεονασματικοί προϋπολογισμοί που θα είναι
αποτέλεσμα μέτρων εξοικονόμησης πόρων.

Ανεργία

Η ανεργία, αν και ακολουθεί πτωτική τροχιά και κινείται οριακά χαμηλότερα τού
10%, δεν πέφτει με την ίδια ταχύτητα που μεγεθύνεται η ελληνική οικονομία.
Γιατί συμβαίνει αυτό;

«Οι αργοί ρυθμοί κάμψης της ανεργίας οφείλονται στην αύξηση της προσφοράς
εργασίας», λέει ο κ. Στουρνάρας. «Ο αγροτικός πληθυσμός μειώνεται, ενώ
σημειώνεται μεγάλη εισροή γυναικών στην αγορά εργασίας. Ενώ δημιουργούνται
νέες θέσεις εργασίας, όλο και περισσότεροι αναζητούν εργασία».

Ο κ. Προβόπουλος έχει διαφορετική προσέγγιση και κρούει τον κώδωνα του
κινδύνου για την απασχόληση: «Πράγματι ο αριθμός των ανέργων μειώνεται. Όμως
μειώνεται αντίστοιχα και το εργατικό δυναμικό. Πολλοί από αυτούς που δεν
βρίσκουν δουλειά απογοητεύονται και σταματούν την αναζήτηση ».

Λιανικές πωλήσεις

Πρόκειται για τον δείκτη που τρέχει με πολύ υψηλούς ρυθμούς τροφοδοτώντας την
οικονομία. Τον Ιανουάριο ο όγκος λιανικών πωλήσεων παρουσίασε αύξηση 7,1% σε
ετήσια βάση. Ο κ. Προβόπουλος συνδέει τον υψηλό όγκο των λιανικών πωλήσεων με
τα καταναλωτικά δάνεια και τα χαμηλά επιτόκια τα οποία, όπως είπε, δεν μπορούν
να διατηρηθούν για πάντα. Ο κ. Στουρνάρας τονίζει ότι οι υψηλοί ρυθμοί
ανάπτυξης αντανακλώνται στην κατανάλωση και στην αύξηση των λιανικών πωλήσεων.