ΚΡΙΣΤΟΦ ΖΑΝΟΥΣΙ «Η καταναλωτική κοινωνία φοβάται τον θάνατο»

![]() |
![]() |
|
«Παρά το γεγονός ότι στις μέρες μας είναι δύσκολο να παίζονται οι ταινίες των |
«Παλιά, ο ευρωπαϊκός κινηματογράφος δεν έπασχε, όπως σήμερα, από κόμπλεξ
κατωτερότητας σε σύγκριση με τον χολιγουντιανό», λέει στα «ΝΕΑ» ο Κριστόφ
Ζανούσι. «Υπήρχαν οι Μπέργκμαν, Φελίνι, Βισκόντι, Ταρκόφσκι, Βάιντα, ο δικός
σας ο Θόδωρος Αγγελόπουλος και τόσοι άλλοι και το κοινό ενδιαφερόταν για τα
βραβεία που έπαιρναν τα φιλμ στα Φεστιβάλ των Καννών, της Βενετίας, του
Βερολίνου κι όχι για τα Όσκαρ»!
Ο αμερικανικός κινηματογράφος σήμερα είναι, δηλαδή, καλύτερος του
ευρωπαϊκού;
«Οι ΗΠΑ έχουν έναν δυναμισμό που εμείς οι Ευρωπαίοι τον έχουμε χάσει. Κάτι που
”βγαίνει” και στις ταινίες τους. Το αμερικανικό όνειρο πουλάει και σήμερα.
Οι Αμερικανοί αισθάνονται δυνατοί. Κάνουν φρέσκες, λαϊκές ταινίες, ξέρουν τι
ζητάει ο κόσμος. Ο αμερικανικός κινηματογράφος είναι πιο δημοκρατικός, ενώ
εμείς φτιάχνουμε ελιτίστικες ταινίες. Πρέπει να πιστέψουμε στο ευρωπαϊκό
όνειρο και στη βαθιά κουλτούρα της Γηραιάς Ηπείρου και μέσα από αυτά να
δώσουμε ένα δυναμικό όραμα. Διαφορετικά, θα βρίσκουμε χίλιες δυο δικαιολογίες
για την κυριαρχία των Αμερικανών», λέει με ρεαλιστικό πνεύμα ο Κριστόφ
Ζανούσι…
Αυτά, όμως, στα λόγια… Γιατί εδώ και 13 χρόνια καμία από τις καινούργιες
ταινίες του Ζανούσι δεν έχει καταφέρει να σπάσει την παντοκρατορία των
χολιγουντιανών ταινιών και να προβληθεί στη χώρα μας. Και από την άλλη, η
θεματολογία των ταινιών του είναι καθαρά «ευρωπαϊκού προβληματισμού»… Σαν το
υπέροχο υπαρξιακό, μεταφυσικό – α λα Κισλόφσκι – φιλμ του που είδαμε στο
Φεστιβάλ της Λάρισας – «Η ζωή σα μια μοιραία σεξουαλικά μεταδιδόμενη ασθένεια»
– χάρη στη διευθύντριά του Στέλλα Μπελέση που τον έφερε στη χώρα μας. Μια
παραγωγή του 2000, με ήρωα ένα γιατρό που «σαπίζει» μέσα του κι έχει πολλές
πιθανότητες να παιχθεί και στην Ελλάδα.
«Η καταναλωτική κοινωνία σήμερα φοβάται τον θάνατο. Το τέλος της ζωής. Κι εγώ
προσωπικά μπορεί να είμαι 64 χρόνων και να αισθάνομαι νέος, αλλά έχω την
αγωνία του θανάτου. Θα ήθελα να πεθάνω νέος, αλλά σε πολύ… μεγάλη ηλικία!
Και δεν το κρύβω ότι θα ήθελα να ζήσω και μετά θάνατον. Η ζωή και η μετά
θάνατον συνέχεια κρύβουν μια συναρπαστική μοναδικότητα. Και ευτυχώς που δεν
έχει καθιερωθεί, ακόμα, η κλωνοποίηση γιατί έτσι θα αχρηστευτεί το μεγαλύτερο
δώρο της φύσης και της θρησκευτικής αγωνίας. Η πίστη είναι το παν »
τοποθετείται ο Κριστόφ Ζανούσι. Και μας δίνει τη χαρά να έχουμε μπροστά μας
και να ακούμε ένα μεγάλο δημιουργό. Ένα σκηνοθέτη – είχε σπουδάσει Φυσική και
Φιλοσοφία πριν στραφεί στον κινηματογράφο – που τις ταινίες του – «Η δομή του
κρυστάλλου», «Επιφώτιση», «Καμουφλάζ», «Απολογισμός», «Δρόμοι μέσα στη νύχτα»,
«Η χρονιά του ήσυχου ήλιου» κ. ά – είχαν ανακαλύψει οι Κώστας Σταματίου,
Βασίλης Ραφαηλίδης, Γιάννης Μπακογιαννόπουλος και αγάπησαν ιδιαίτερα οι
σινεφίλ στις δεκαετίες του ’70 και ’80…
Εισβολή στο Ιράκ, πόλεμος… Ποια πρέπει να είναι, πιστεύετε, η στάση των
διανοουμένων;
«Εμείς οι Πολωνοί δεν είναι εύκολο να εκφράσουμε άποψη για τον πόλεμο γιατί
όταν το ’39 οι Γερμανοί μπήκαν στη χώρα μας, οι σύμμαχοι έκαναν τα στραβά
μάτια. Μπορούσαν να συντρίψουν τους χιτλερικούς, αλλά νόμιζαν ότι δεν θα έρθει
και η σειρά τους και αδιαφόρησαν ή στάθηκαν ”επιφυλακτικοί”… Στη σημερινή
Πολωνία δεν ξέρουμε, ακόμα, προς τα πού πάμε μετά την πτώση του
κομμουνισμού… Ψάχνουμε την εθνική μας ταυτότητα. Σίγουρα, πάντως, η ένταξη
της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα βοηθήσει σε αυτή την κατεύθυνση. Όσον αφορά
τον πόλεμο στο Ιράκ δεν μπορώ να καταδικάσω κανέναν και καμία πλευρά γιατί η
πληροφόρηση που έχουμε για τη διένεξη είναι θολή και ως ένα σημείο κατασκευασμένη».
«Η Ευρώπη πρέπει να μεταδώσει τη σοφία της στην Αμερική»
Φοβάστε τις επιπτώσεις για την Ευρώπη αν έρθει σε αντιπαλότητα με την
Αμερική;
«Είτε έτσι, είτε αλλιώς τα πράγματα είναι δύσκολα γιατί στα μάτια των ανθρώπων
των φτωχών χωρών, του τρίτου κόσμου, είμαστε, μαζί με τους Αμερικανούς, οι
πλούσιοι – άρα οι εχθροί! Η Ευρώπη πρέπει να επηρεάσει την Αμερική έτσι που να
πάει σε πιο δημοκρατική κατεύθυνση. Να μεταδώσει τη σοφία της στην Αμερική και
εμείς να πάρουμε το κέφι και την ζωντάνια της. Μόνο έτσι μπορεί να έρθουν
ειρηνικές ημέρες για την ανθρωπότητα»…
Σκηνοθετημένος ο πόλεμος στη TV
«Όπως ετοιμάζομαι εγώ να γυρίσω μία ταινία φιξιόν με σενάριο, ηθοποιούς,
συνεργείο, συγκεκριμένες γωνίες λήψεως του κάθε πλάνου – ακόμα και
προϋπολογισμού! – έτσι κατασκευάζουν και τις εικόνες από τον πόλεμο στο Ιράκ
που βλέπουμε στην τηλεόραση και από τις δύο πλευρές», λέει ο Κριστόφ Ζανούσι
και γίνεται πιο συγκεκριμένος τονίζοντας: «Όλα είναι φτιαχτά και
κατασκευασμένα, χρυσώνουν τις ειδήσεις ανάλογα με τα συμφέροντα των
αντιμαχομένων. Σημασία δεν έχει η αλήθεια, αλλά το τι πουλάει. Το ίδιο είχει
γίνει στον Κόλπο, στη Γιουγκοσλαβία, στο Αφγανιστάν και τώρα στο Ιράκ. Δεν
έχουμε ενημέρωση. Οι ειδήσεις έχουν γίνει εμπόριο. Δεν εμπιστεύομαι κανέναν».















