ΟΣΚΑΡ ΛΑΦΟΝΤΕΝ Ο Μπους βάζει φωτιά στον κόσμο

Ένα γρήγορο τέλος, με τους Ιρακινούς να έχουν τη δυνατότητα να καθορίσουν
οι ίδιοι τη μοίρα τους. Αυτό θέλει για τον πόλεμο του Ιράκ ο κορυφαίος
Γερμανός σοσιαλδημοκράτης Όσκαρ Λαφοντέν. Στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ»
καταδικάζει την πολιτική Μπους, που «ανάγεται στην εποχή της αποικιοκρατίας
του 19ου αιώνα» και υπογραμμίζει πως «οι δημοκρατίες δεν κάνουν πόλεμο».

Κύριε Λαφοντέν, μπήκαμε ήδη στην εποχή όπου ο πόλεμος δεν είναι πλέον το
έσχατο, αλλά ένα κανονικό μέσον πολιτικής;

Ο πόλεμος δικαιολογείται για μένα μόνο ως άμυνα. Οι απόπειρες της κυβέρνησης
Μπους – την οποία βεβαίως δεν πρέπει να ταυτίζουμε με την Αμερική – να
δικαιολογήσει τον προληπτικό πόλεμο, εφαρμόζοντας την αρχή: «Επειδή κάποιος
άλλος έχει όπλα, εγώ αισθάνομαι ότι με απειλεί», μας γυρίζουν στην εποχή πριν
από τη Συνθήκη της Βεστφαλίας (σ.σ.: συνθήκη τερματισμού του Τριακονταετούς
Πολέμου, 1648). Η πολιτική αυτή ακυρώνει όλα όσα επιτεύχθηκαν αυτά τα χρόνια
στο επίπεδο του Διεθνούς Δικαίου.

Πρόκειται λοιπόν για «συνωμοσία» μιας κλίκας νεοφιλελευθέρων, που
αξιοποιούν ως εργαλείο την 11η Σεπτεμβρίου;

Ήδη από την εποχή του Διαφωτισμού διαμορφώθηκε η αντίληψη πως οι δημοκρατίες
δεν κάνουν πόλεμο, οι δημοκρατίες είναι ειρηνικές. Και δεν είναι ο λαός που
καλεί σε πόλεμο. Εάν όμως ένας βουλευτής στην Αμερική χρειάζεται εκατομμύρια
δολάρια στον προεκλογικό του αγώνα για μία έδρα στο Κογκρέσο ή τη Γερουσία,
τότε δεν εκπροσωπείται ο λαός. Η δημοκρατία αρχίζει με τη χρηματοδότηση του
προεκλογικού αγώνα. Εάν τον χρηματοδοτούν τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα,
μετά τις εκλογές τα κόμματα πρέπει να πληρώσουν και τον λογαριασμό. Στις ΗΠΑ,
κυρίως η βιομηχανία όπλων και οι εταιρείες πετρελαίου δραστηριοποιούνται στη
χρηματοδότηση του προεκλογικού αγώνα. Και ήδη διαβάζουμε πληθώρα δημοσιευμάτων
για το ποιος θα κάνει τις «μεγάλες δουλειές» μετά τον πόλεμο. Μια τέτοια
πολιτική, τελικά, δεν είναι δημοκρατική. Γι’ αυτό και η αμερικανική δημοκρατία
χαρακτηρίζεται όλο και συχνότερα ως πλουτοκρατία.

Στην περίπτωση του Ιράκ, πάντως, η αμερικανική κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι
επιδιώκει την πτώση ενός δικτατορικού καθεστώτος, δημοκρατία στη χώρα,
σταθερότητα στην περιοχή. Πού είναι το κακό σ’ αυτά;

Αν μπορούσε κανείς να ανατρέψει δικτάτορες με πολέμους, και εκ των άνω, θα
ήταν μια απλή υπόθεση. Αλλά ο κόσμος δεν είναι έτσι. Κατ’ αρχήν τίθεται το
ζήτημα γιατί δεν παρεμβαίνουν οι ΗΠΑ σε πολλές άλλες αραβικές χώρες με
ανελεύθερα δικτατορικά καθεστώτα, όπως η Σαουδική Αραβία. Ως εκ τούτου, ο
ισχυρισμός ότι θα ρίξουμε μία δικτατορία και θα φέρουμε τη δημοκρατία
καταρρίπτεται από μόνος του, διότι σε πολλές άλλες περιπτώσεις οι ΗΠΑ έχουν
κάνει ακριβώς το αντίθετο. Υπάρχει όμως και ένα ζήτημα αρχής. Μια δημοκρατία,
όπως δηλώνει και ο όρος, πρέπει να πηγάζει από τον λαό. Δεν έρχεται ως διαταγή
μιας υπερδύναμης.

Ζούμε, πάντως, σε μια εποχή όπου διάφοροι αισθάνονται ότι ενεργούν κατ’
εντολήν του Θεού, για να κάνουν τον κόσμο καλύτερο. Πόσο απέχει ο Μπους από
τον Μπιν Λάντεν και τους ισλαμιστές φονταμενταλιστές;

Υπό την έννοια αυτή, και ο Μπους είναι ίδιος με τους ισλαμιστές
φονταμενταλιστές. Ποτέ δεν ήρθε κάτι καλό για τον κόσμο, όταν λαοί
αυτοαναγορεύτηκαν ως εκλεκτοί του Θεού, ή μεμονωμένοι πολιτικοί ως
απεσταλμένοι του Θεού.

Ωστόσο, κύριε Λαφοντέν, ούτε από την «παλιά Ευρώπη» ήρθε έγκαιρα μια
ρεαλιστική πρόταση για την κρίση του Ιράκ.

Αυτό είναι αποτέλεσμα του συσχετισμού δυνάμεων. Το μεγάλο άλυτο πρόβλημα στην
Εγγύς Ανατολή είναι το Παλαιστινιακό. Χωρίς την ίδρυση ενός παλαιστινιακού
κράτους, που θα δώσει στον λαό των Παλαιστινίων επιτέλους τη δυνατότητα
αυτοδιάθεσης, δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη στην περιοχή. Είναι λυπηρό ότι η
κυβέρνηση Μπους ούτε εδώ ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις της ως παγκόσμιας
δύναμης και υποστηρίζει μονομερώς την πολιτική Σαρόν.

Στο μεταξύ, μετά το Ιράκ, έχουν μπει στο στόχαστρο και άλλες χώρες: Συρία,
Ιράν, Βόρεια Κορέα. Πού μας οδηγεί τελικά η πολιτική του Μπους;

Ελπίζω μόνον ότι θα υπάρξει μια αναθεώρηση αυτής της πολιτικής ή ότι η
προεδρική θητεία του Μπους δεν θα είναι μεγαλύτερη από εκείνη του πατέρα του.
Συνέχιση αυτής της πολιτικής θα βάλει φωτιά στον κόσμο. Ο πόλεμος στο Ιράκ
έχει στρέψει ήδη τον μουσουλμανικό κόσμο εναντίον της Δύσης. Θα χρειαστεί
πολύς κόπος και μόχθος για να μαζευτούν τα συντρίμμια.

Μπορεί, τελικά, η Ευρώπη να αναδειχθεί ως αντίβαρο στις ΗΠΑ χωρίς
στρατιωτική ισχύ;

Η στρατιωτική ισχύς είναι μία σημαντική προϋπόθεση, αν θέλουμε παγκόσμια
ισορροπία δυνάμεων. Από την άλλη πλευρά, η αμερικανική υπερδύναμη είναι
υπερεξοπλισμένη και η Ευρώπη δεν θα πρέπει να ανεβάσει τις στρατιωτικές της
δαπάνες στα 400 δισεκατομμύρια δολάρια. Αρκεί να συγκεντρωθούν οι υπάρχουσες
δυνάμεις, που μπορούν να δώσουν στην Ευρώπη το ανάλογο βάρος στη διεθνή σκηνή.

Ο «Ναπολέων του Ζάαρ»

Για τον μικρό του γιο, αλλά και για τον ίδιο είναι κέρδος ότι είχε τον
χρόνο να αφιερωθεί στην οικογένειά του. Διότι – όπως λέει – η μοίρα των
κορυφαίων πολιτικών είναι να παραμελούν υπερβολικά την οικογένεια. Και ο
59χρονος σήμερα Λαφοντέν ήταν για τριάντα χρόνια στην πρώτη γραμμή. Μέχρι την
«πολιτικά επιβεβλημένη» παραίτησή του, μετά τη σύγκρουσή του με τον καγκελάριο
Σρέντερ. Ήταν έξι μήνες μετά την εκλογική νίκη του SPD το 1998, όταν
εγκατέλειψε την προεδρία του SPD και το υπουργείο Οικονομικών. Έκτοτε, ο
χαρισματικός «Ναπολέων του Ζάαρ» ιδιωτεύει στη γενέτειρά του, το Ζάαρλαντ,
όπου για χρόνια ήταν τοπικός πρωθυπουργός του κρατιδίου.

«Στείλαμε μήνυμα στον Αμερικανό πρόεδρο»

«Δόθηκε το μήνυμα ότι και η Υπερδύναμη πρέπει να μάθει να σέβεται το Διεθνές
Δίκαιο», λέει ο Όσκαρ Λαφοντέν εξηγώντας γιατί δεν ασκεί κριτική στην
κυβέρνηση Σρέντερ για τα θέματα εξωτερικής πολιτικής.

Κύριε Λαφοντέν, ασκείτε σφοδρή κριτική στη μεταρρυθμιστική πολιτική της
κυβέρνησης Σρέντερ, όχι όμως σε θέματα εξωτερικής πολιτικής. Να συνάγω ότι τη
θεωρείτε σωστή;

Κατά, την άποψή μου, είναι θετικό, ότι σε μια διεθνώς σημαντική φάση, η
γερμανική κυβέρνηση ακολουθεί μια γραμμή, που θέτει όρια στην Υπερδύναμη.
Βέβαια δεν ήταν αρκετή για να αποτρέψει τον πόλεμο, αλλά η γερμανική
κυβέρνηση, σε συνεργασία με τη Γαλλία, τη Ρωσία και άλλους, συνέβαλε να μην
εγκρίνει το Συμβούλιο Ασφαλείας αυτόν τον πόλεμο. Δόθηκε το μήνυμα ότι και η
Υπερδύναμη πρέπει να μάθει να σέβεται το Διεθνές Δίκαιο.

Τους τελευταίους μήνες αναμειγνύεστε όλο και περισσότερο στη δημόσια
πολιτική αντιπαράθεση. Είναι το προοίμιο της επιστροφής σας στην ενεργό
πολιτική;

Συμμετέχω προς στιγμήν έντονα στην πολιτική συζήτηση στη Γερμανία και σε
πολιτικές εκδηλώσεις και αξιοποιώ τις δυνατότητες των ΜΜΕ. Στόχος μου είναι,
στην περιοχή μου (το κρατίδιο του Ζάαρ), να ξαναγυρίσουν οι Σοσιαλδημοκράτες
στην κυβέρνηση. Αλλά σημαντικότερο είναι να διορθωθεί η σημερινή λανθασμένη
γραμμή του νεοφιλελευθερισμού, που ακολουθεί η τωρινή ηγεσία του SPD.