ΓΝΩΜΗ «Εμφύλιος» και στην αμερικανική κυβέρνηση για την επόμενη μέρα

Ξεχάστε τις διαφορές ανάμεσα στον Τζορτζ Μπους και τον Τόνι Μπλερ για το
μεταπολεμικό Ιράκ και τον ρόλο του ΟΗΕ. Όποια και αν είναι τα μέσα, αμφότεροι
είναι σαφείς για το τέλος που θέλουν να δουν. Αν επίκεντρο του ενδιαφέροντος
είναι το χάσμα μεταξύ ΗΠΑ και Ηνωμένου Βασιλείου για τον ρόλο του ΟΗΕ, χάνεται
η ουσία: δεν είναι οι διαφορετικές απόψεις μεταξύ μελών της συμμαχίας αλλά οι
διαφορές στους κόλπους της ίδιας της αμερικανικής κυβέρνησης.

Οι Ιρακινοί θα πρέπει στο τέλος να «κατευθύνονται προς τη δημοκρατία και να
ζουν ελεύθερα», είπε ο πρόεδρος Μπους τον Φεβρουάριο. Δεν μοιραζόταν τις
απόψεις του με τον κόσμο. Προσπαθούσε να τερματίσει τη διαμάχη στο εσωτερικό
της κυβέρνησής του για το μελλοντικό πλαίσιο του Ιράκ, ανάμεσα σε εκείνους που
θέλουν να δουν ένα δημοκρατικό Ιράκ και εκείνους που θέλουν να δουν ένα Ιράκ
να διοικείται από τις ΗΠΑ.

Στρατιωτικός κυβερνήτης. Η αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει ολοκληρώσει
ακόμη τα τελικά σχέδια για τη μεταπολεμική κυβέρνηση, όμως το Στέιτ
Ντιπάρτμεντ έχει ήδη καταλήξει σε ένα λεπτομερές σχέδιο για τα πρώτα δύο
χρόνια. Περιλαμβάνει έναν στρατιωτικό κυβερνήτη, με υφιστάμενους Αμερικανούς
αξιωματικούς να διοικούν τα υπουργεία. Οι ίδιοι οι Ιρακινοί θα θητεύουν απλώς
σε μια ανίσχυρη «συμβουλευτική επιτροπή». Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ποτέ δεν ήθελε
αυτόν τον πόλεμο.

Έχοντας χάσει τη μάχη κατά του πολέμου, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ προσπάθησε για το
μη χείρον: αμερικανικό έλεγχο του Ιράκ. Αυτό που φοβόταν το Στέιτ Ντιπάρτμεντ,
εν αναμονή της απομάκρυνσής του Σαντάμ από την εξουσία, είναι εκείνο που ο
Τζέιμς Μπέικερ είχε αποκαλέσει «Λιβανοποίηση του Ιράκ». Κατά τον Κόλιν Πάουελ
«δεν θα συνεισέφερε στη σταθερότητα που θέλουμε στη Μέση Ανατολή ένα Ιράκ
κατακερματισμένο σε οντότητες – σουνιτική, σιιτική και κουρδική». Η λύση:
βάλτε Αμερικανούς να το ελέγχουν. Το Πεντάγωνο επισημαίνει ότι πρόκειται για
μια συνταγή που οδηγεί σε αυτό ακριβώς που είχε στόχο να αποφύγει. Με μια
ισχυρή, κεντρική κυβέρνηση, κάθε εθνική ομάδα – δίκαια – θα φοβάται την
κυριαρχία που ο εκάστοτε νικητής θα έχει στην κεντρική διοίκηση. Σχεδόν
εγγυάται αναταραχή.

Η μόνη βιώσιμη μακροπρόθεσμη λύση και ο καλύτερος τρόπος για τη διατήρηση της
ακεραιότητας του Ιράκ είναι η δημοκρατία – συγκεκριμένα, ένα είδος ομοσπονδίας
ανάμεσα στις διαφορετικές περιοχές και τις εθνικές ομάδες, στις οποίες η
καθεμία ελέγχει πλήρως τις υποθέσεις της: μια δημοκρατική ισορροπία ισχύος. Ο
Ζαλμάι Χαλιλζάντ, ο απεσταλμένος του προέδρου Μπους στην ιρακινή
αντιπολίτευση, λέγεται ότι κατέληξε πως ο φεντεραλισμός – δημοκρατία είναι
πολύ επικίνδυνος και ότι η μόνη ρεαλιστική λύση είναι απλώς η αντικατάσταση
των τριών ανώτατων αξιωματούχων Μπάαθ κάθε υπουργείου με Αμερικανούς
αξιωματικούς οι οποίοι θα «συμβουλεύονται» Ιρακινούς.

Ο Stephen Pollard είναι συνεργάτης του «Θινκ Τανκ» των Βρυξελλών: Κέντρο
για τη Νέα Ευρώπη.