Προσγείωση… ακινήτων

Σε πτωτική τροχιά βρίσκεται η ζήτηση στην αγορά των ακινήτων, ενώ τόσο η
Τράπεζα της Ελλάδος, όσο και η Εθνική Τράπεζα κάνουν λόγο για το ενδεχόμενο να
«ξεφουσκώσουν» οι τιμές.

Οι αγοραπωλησίες ακινήτων κατά το πρώτο τρίμηνο του 2003 σημειώνουν πτώση που
σε ορισμένες περιοχές φτάνει και το 40%, ενώ χθες ο διοικητής της Τραπέζης της
Ελλάδος κ. Νίκος Γκαργκάνας, μιλώντας στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της
Βουλής, δεν απέκλεισε την πιθανότητα να πέσουν οι τιμές των ακινήτων μετά τους
Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004.

Την ίδια στιγμή, στο μηνιαίο της δελτίο για τη ζώνη του ευρώ, η Εθνική Τράπεζα
μιλάει εμμέσως πλην σαφώς για «φούσκα» στις τιμές των ακινήτων της ευρωζώνης
και προβλέπει ότι θα έχουμε μειώσεις των τιμών κατά 4% ετησίως για τα επόμενα
τρία χρόνια.

Επιπτώσεις

Το γεγονός αυτό, σύμφωνα με την Εθνική, θα προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις
στην οικονομία, καθώς θα μειωθεί η αξία της περιουσίας των νοικοκυριών, ενώ θα
επιβραδυνθεί ο ρυθμός αύξησης της ιδιωτικής κατανάλωσης, αλλά και η αύξηση του
ΑΕΠ.

Από την πλευρά του, ο κ. Γκαργκάνας εξέφρασε την ανησυχία του για τον μεγάλο
αριθμό στεγαστικών δανείων, προειδοποιώντας ότι η πιθανή πτώση των τιμών των
ακινήτων μετά το 2004 θα έχει ίσως ως συνέπεια να μην μπορεί ο κόσμος να
ξεχρεώσει τα δάνεια που έχει λάβει.

Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με έρευνα των «ΝΕΩΝ», σημαντικά μειωμένες είναι κατά το
πρώτο τρίμηνο οι μεταβιβάσεις των ακινήτων στις Εφορίες, ενώ και στις τράπεζες
η κίνηση είναι περιορισμένη.

Σε μεγάλες τράπεζες ο ρυθμός αύξησης των στεγαστικών δανείων παρουσιάζει
επιβράδυνση από 10% έως 20% σε σχέση με το ίδιο διάστημα πέρυσι, και τραπεζικά
στελέχη αποδίδουν την κάμψη αυτή σε τρεις κυρίως λόγους:

Στην ανασφάλεια και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά, στην
προσδοκία των καταναλωτών ότι οι τιμές αγοράς των ακινήτων θα υποχωρήσουν τα
επόμενα χρόνια – επομένως κρίνουν ότι είναι καλύτερο να περιμένουν – αλλά και
στο γεγονός ότι πολλοί έσπευσαν να αγοράσουν σπίτι τους τελευταίους μήνες του
2002.

Και αυτό, προκειμένου να μην επιβαρυνθούν από τις αλλαγές στον τρόπο
υπολογισμού της φοροαπαλλαγής των τόκων από στεγαστικά δάνεια για πρώτη
κατοικία, που ισχύει από την 1/1/2003.

Εφορίες

Ταυτόχρονα, από ένα δείγμα δεκατεσσάρων ΔΟΥ της Αττικής, οι μεταβιβάσεις του
πρώτου τριμήνου του 2003 είναι μειωμένες έως και 32% σε σχέση με το ίδιο
διάστημα πέρυσι.

Το καινούργιο όμως στοιχείο είναι ότι η μείωση στον αριθμό των μεταβιβάσεων
δεν περιορίζεται μόνο στις ακριβές περιοχές των βορείων και νοτίων προαστίων
(Ψυχικό -32%, Γλυφάδα -9%), αλλά επεκτείνεται και στις μεσαίου και χαμηλού
κόστους περιοχές.

Για παράδειγμα, στη ΔΟΥ Α’ Περιστερίου οι μεταβιβάσεις είναι μειωμένες κατά
27% σε σχέση με πέρυσι, στη ΔΟΥ Ιλίου κατά 28,4%, στο Γαλάτσι και στο Κορωπί
κατά 19%, στο Χαϊδάρι κατά 17% και στην Α’ Καλλιθέας κατά 12%.

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

Υπερτιμημένη η αγορά ακινήτων

Η Εθνική Τράπεζα επικαλείται την απότομη άνοδο των τιμών των ακινήτων
από το 2000 και μετά, τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και στις ΗΠΑ, εξελίξεις
που, όπως λέει, «δημιουργούν ανησυχίες ότι τα ιστορικά χαμηλά επιτόκια
τροφοδοτούν μια υπερτίμηση στην αγορά ακινήτων και στις δύο πλευρές του
Ατλαντικού, η οποία δεν μπορεί να είναι διατηρήσιμη».

Το δελτίο της Εθνικής, χωρίς να αναφέρεται ονομαστικά στην Ελλάδα, ουσιαστικά
τη φωτογραφίζει, λέγοντας ότι «χώρες με υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης του ΑΕΠ,
υψηλό πληθωρισμό και συνεπώς χαμηλά πραγματικά επιτόκια στεγαστικών δανείων
παρουσιάζουν και τις μεγαλύτερες αυξήσεις στις τιμές των ακινήτων», φέρνοντας
ως παράδειγμα την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Ιρλανδία. Και συνεχίζει ότι
«αν εξαιρεθεί η Γερμανία (στην οποία μειώθηκαν οι τιμές των ακινήτων σε
πραγματικούς όρους κατά την τελευταία οκταετία), η αγορά ακινήτων για το
υπόλοιπο της ευρωζώνης είναι υπερτιμημένη κατά 17% και συνεπώς, αναμένονται
μειώσεις των τιμών κατά 4% ετησίως».

Η τράπεζα θεωρεί μάλιστα ότι η ήδη ορατή μείωση στις τιμές των ακινήτων θα
επιδράσει αρνητικά στον ρυθμό ανάπτυξης της ευρωζώνης το 2003, κατά 0,3 της
ποσοστιαίας μονάδας, γι’ αυτό και μειώνει την πρόβλεψή της για αύξηση 0,8% από
1,1%. Εκτιμά, επίσης, ότι η ΕΚΤ θα μειώσει δύο φορές τα επιτόκιά της μέσα στο
2003, κατά 0,25% κάθε φορά, ώστε το επιτόκιο παρέμβασης να διαμορφωθεί στο 2%.