ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Έτος των δικ-αστών;

Μέγιστο λάθος είναι το λάθος.

Εξάλλου ό,τι δε λύεται κόπτεται

Περικλή Παγκράτη, Χρόνος Αντίμαχος

Η ποινικοποίηση της πολιτικής (ζωής) σίγουρα εκφράζει μια νοσηρότητα,
τουλάχιστον στην ατμόσφαιρα (αν όχι στις σχέσεις). Παρά ταύτα, η ποινική
αξιολόγηση πολλών κυβερνητικών/αντικυβερνητικών αποφάσεων ή εν γένει πράξεων
δημοσίων προσώπων (και των αντιπάλων τους) αποτελεί το ultimum refugium του
καταλογισμού ευθυνών. Η διαδικασία αυτή θα μπορούσε να μην ενεργοποιείται κάθε
τόσο αν οι πολιτικοί αναλάμβαναν τις πολιτικές ευθύνες για τις
αποτυχημένες/λαθεμένες επιλογές τους και θα μπορούσε να ενεργοποιείται
συχνότερα αν το δικαστικό σώμα δεν έδειχνε τόση διακριτικότητα (ή και
διστακτικότητα) στη δίωξη και παραπομπή πολιτικών προσώπων (χωρίς όμως να
συμβαίνει το ίδιο με τους πολιτικά ανυπάκουους).

Από τη στιγμή που η ποινικοποίηση μπήκε ως ασφαλιστική δικλίδα στον δημόσιο
βίο γεννώνται πολλά ερωτήματα (τόσο για τους «υπεράνω» όσο και για τους
«αποκάτω» υποψίας).

Η Δημοκρατία χρησιμοποιεί τη ρομφαία της Δικαιοσύνης υπέρ του απρόσωπου νόμου
(ισχύος) ή υπέρ του (αδύναμου) ανθρώπου; Μήπως δηλαδή η Δικαιοσύνη έχει
μετατραπεί σε όργανο καταπίεσης στην υπηρεσία του κράτους κι έπαψε να είναι
μια θωράκιση/εγγύηση των δικαιωμάτων του απλού πολίτη; Υπάρχει και λειτουργεί
«τεκμήριο υπέρ της εξουσίας»;

Η Δικαιοσύνη είναι ο δίκαιος ρυθμιστής της κοινωνίας ή το βαρόμετρο των
τυπικών (και κυρίως άτυπων) αποκλίσεων; Μήπως δηλαδή πέραν του να επιλύει
διαφορές η Δικαιοσύνη φροντίζει ιδιαίτερα στο να συντηρείται το υπάρχον (και
κυρίαρχο) κοινωνικοπολιτισμικό status quo, τιμωρώντας την κοινωνική απειθαρχία
στο όνομα της ασφάλειας; Η Δικαιοσύνη «καλύπτει» ή αποκαλύπτει;

Το δικαστικό σώμα νιώθει – σε συνθήκες παγκοσμιοποιημένης ομογενοποίησης,
σύγκλισης και υποχώρησης των εθνικών νομοθεσιών- πραγματικά «ανεξάρτητο»;
Μήπως δηλαδή η προσήλωσή του στη νομιμότητα (όταν όλα πλέον κινούνται με βάση
τις σκοπιμότητες) και στη συνείδηση των μελών του (όταν ουδείς πλέον
ασχολείται με την έννοια και το περιεχόμενο της ηθικής) το καθιστούν απλώς
«έναν βασιλιά χωρίς βασίλειο»;

Ο κάθε δικαστής, αν δεν θέλει να μεταβληθεί σε διανεμητή ποινών ή σ’ έναν
ενταγμένο διαμαρτυρόμενο, γιατί δεν ανοίγει – στους σημερινούς δύσκολους
καιρούς – τους κώδικες των νέων κοινωνικών αληθειών; Μήπως δηλαδή αντί ν’
αφήσει τους τεχνοκράτες της νομοπληροφορικής και τους μυστικοσύμβουλους των
υπουργών να τον υπερκεράσουν, θα ‘πρεπε ν’ αυτονομηθεί περισσότερο από την
τεχνητή συναίνεση του συστήματος, τασσόμενος υπέρ του «δίκαιου νόμου»;
Νομο-λογεί για το παρελθόν ή λογο-δοτεί στο μέλλον;

Η Δικαιοσύνη δεν είναι το άλλοθι της κρατικής (ή ιδιωτικής) επικυριαρχίας και
ο δικαστής οφείλει να σπάσει τον ομφάλιο λώρο που τον συνδέει με τις «κάθετες
δομές» αν πράγματι θέλει να μετατρέπει το δίκαιο σε δικαιοσύνη, με άλλα λόγια
να ερμηνεύει έναν νομικό (και όχι μόνο) πολιτισμό.

Η χώρα μας – εν μέσω πολέμων και υπερεθνικών μηχανισμών – έχει ανάγκη από
δικαιοσύνη αρχών, μέτρου, επιείκειας και ευαισθησίας και από δικαστές που θα
σταθούν πλάι στους – σχεδόν ξεχασμένους – Τερτσέτη και Πολυζωΐδη (και όχι πλάι
σε άρχοντες και σ’ επιτελάρχες υπόγειων κυκλωμάτων και στοών).

Μόνο τότε ο Ελληνας πολίτης θα νιώσει πιο ασφαλής και πιο ελεύθερος να
μιλήσει, να διαφωνήσει, ν’ αντισταθεί σε όσους του κρύβουν (ή του ματώνουν)
τον ορίζοντα του μέλλοντός του.

ΥΓ1: Μήπως το εξαγγελθέν από τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου «έτος του
εισαγγελέα» θα ‘πρεπε να εφαρμοστεί – πριν απ’ όλους – επί των επίορκων
δικαστών;

ΥΓ2: Μήπως η αποδυνάμωση των ορκωτών δικαστηρίων δεν θα οδηγήσει
μακροπρόθεσμα στην ενίσχυση των τακτικών δικαστών, αλλά των ad hoc δικαστηρίων
(ενστόλων ή επιλεγμένων); Μήπως δηλαδή πρέπει το δικαστικό σώμα να ξανασκεφθεί
ποιοι είναι οι πραγματικοί «συν-άδελφοί»του στην ανεξάρτητη απονομή της δικαιοσύνης;