ΜΑΡΙΟ ΒΑΡΓΚΑΣ ΓΙΟΣΑ «Να πέσουν οι δικτάτορες»

Την ώρα που οι ανά τον κόσμο διανοούμενοι επιτίθενται στον Τζορτζ Μπους, ο
Μάριο Βάργκας Γιόσα δεν διστάζει να διαφέρει – σε σημείο που ο Ντόναλντ
Ράμσφελντ να μοιάζει μπροστά του… ενδοτικός. Ο παγκοσμίου φήμης Περουβιανός
συγγραφέας υποστηρίζει, ούτε λίγο ούτε πολύ, πως η Αμερική θα πρέπει να ηγηθεί
διεθνούς σταυροφορίας, για να απαλλάξει τον κόσμο από όλους τους δικτάτορες.

Ο Γιόσα καλεί τους διανοουμένους να στηρίξουν τη δημοκρατία, αφού χωρίς τη
δημοκρατία δεν υπάρχει τέχνη, δεν υπάρχει σκέψη, συνεπώς δεν υπάρχουν ούτε και
αυτοί. Ο φονταμενταλισμός και η δικτατορία, με τους οποίους συμβιβάζεται η
αριστερή πολιτιστική ελίτ, μπορούν να καταστρέψουν, τονίζει, ό,τι πολύτιμο
έχει ο δυτικός πολιτισμός.

Ο Περουβιανός συγγραφέας, σε συνέντευξή του στους «Σάντεϊ Τάιμς», επισημαίνει
πως «η δικτατορία και όχι η δημοκρατία είναι η παλαιότερη, πιο στιβαρή
παράδοση της ανθρωπότητας» και πως «πολλοί δικτάτορες ήταν και είναι
δημοφιλείς – όπως ο Φράνκο και ο Σαντάμ -, αλλά δεν μας αρέσει να το
παραδεχόμαστε». Και, όπως ο Σαντάμ, επωφελούνται πολύ αποτελεσματικά από τον
εθνικισμό. Για τον Γιόσα, οι δικτάτορες, όπως ο Σαντάμ, βασίζονται στον
εθνικισμό: «Αν η Γαλλία δεν μπορεί ακόμη να αναρρώσει από την αρρώστια του
εθνικισμού, τι ελπίδα έχουν χώρες όπου ο λαός δεν έχει πληροφόρηση;».

Ενωμένοι

«Αν ένας δικτάτορας μπορεί να είναι δημοφιλής στη Γερμανία, μία από τις πιο
πολιτισμένες χώρες του κόσμου, οποιοδήποτε έθνος μπορεί να βρεθεί κάτω από μια
δικτατορία». Συνεπώς, συμπεραίνει, ο πολιτισμένος κόσμος πρέπει να ενωθεί και
να πολεμήσει: «Οι δικτάτορες βρίσκονται στην εξουσία επειδή δεν υπάρχει
διεθνής κινητοποίηση… Στη δεκαετία του 1960, ένας πρόεδρος της Βενεζουέλας
πρότεινε μια διεθνή πολιτική έναντι των δικτατόρων. Κάλεσε τις δημοκρατικές
χώρες να συμφωνήσουν πως, όποτε γίνεται πραξικόπημα, θα βάζουν τη χώρα σε
καραντίνα».

Επικίνδυνα στοιχεία

Ο Περουβιανός συγγραφέας δηλώνει πως βρίσκεται πιο κοντά στον Τόνι Μπλερ, όσον
αφορά τις σχέσεις τής Ευρώπης με την Αμερική. «Η ατλαντική φιλία διαφύλαξε την
ειρήνη», τονίζει. «Ο δυτικός πολιτισμός είναι ελευθερία και η Δύση
περιβάλλεται από εχθρούς, γιατί λοιπόν να πολεμάμε μεταξύ μας; Ο (Γάλλος
πρόεδρος Ζακ) Σιράκ συμπεριφέρεται ανεύθυνα όταν θέτει σε κίνδυνο τη δυτική
φιλία». «Μπορεί να χρειαστεί να αντιπαρατεθούμε στη Αμερική, αν ενεργήσει σαν
απείθαρχο κράτος, αλλά δεν πιστεύω ότι συμβαίνει ακόμη κάτι τέτοιο», τονίζει.
Περισσότερο επικίνδυνα θεωρεί τα στοιχεία που υποθάλπουν τον αντι-αμερικανισμό
στην Ευρώπη.

Ξάφνιασε με τις απόψεις του ο διάσημος συγγραφέας

Ο Γιόσα ήταν από τους πρώτους που επευφήμησαν τον Φιντέλ Κάστρο και
την επανάστασή του, πιστεύοντας ότι υποστήριζε την ελευθερία και την κοινωνική
δικαιοσύνη. «Μετά πήγα στη Σοβιετική Ένωση και ήταν μία από τις μεγαλύτερες
απογοητεύσεις μου, τα προνόμια της νομενκλατούρας», τονίζει. Και όταν ο Κάστρο
υποστήριξε τη συντριβή της Άνοιξης της Πράγας, το 1968, εξεγέρθηκε: «Δέχθηκα
σφοδρές επιθέσεις, αλλά για πρώτη φορά αισθάνθηκα άνετα: έκτοτε δεν έχω γράψει
ούτε μία λέξη που δεν πιστεύω, αντίθετα από ό,τι πολλοί συγγραφείς».
Αυτοχαρακτηρίζεται φιλελεύθερος, «με την παλιά αγγλική έννοια της λέξης. Η
δημοκρατική κουλτούρα παρήγαγε τους σημαντικότερους θεσμούς του κόσμου. Ό,τι
καλό υπάρχει προέρχεται από αυτή: ανθρώπινα δικαιώματα, ελευθερία ιδεών και
κριτική· αυτό είναι πολιτισμός. Και δεν είναι κληρονομιά μιας χώρας: μπορεί να
υιοθετηθεί από οποιονδήποτε. Είναι η επιλογή που έχει κάθε χώρα». Και οι
δικτατορίες που έχουν υποστηρίξει οι ΗΠΑ; Ο Περουβιανός συγγραφέας πιστεύει
πως αυτή η αμερικανική στάση ήταν πολύ επιζήμια για την υπεράσπιση της
δημοκρατίας, αλλά ανήκει στο παρελθόν. Και τα καθεστώτα που εξακολουθούν να
υποστηρίζουν, όπως το σαουδαραβικό; «Και ο Σαρόν. Βλάπτει πολύ τη θέση της
Αμερικής. Η Αμερική πρέπει να επικριθεί για πολλά πράγματα – από τη θανατική
ποινή έως το Κιότο -, αλλά εξακολουθεί να είναι μια δημοκρατική κοινωνία. Δεν
μπορεί να συγκρίνεται με τον Σαντάμ».