ΓΝΩΜΗ Οι «βόμβες αυτοκτονίας» ο μόνος τρόπος απάντησης στις «έξυπνες βόμβες»

Από όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας, ο πόλεμος είναι ο πιο
πιθανός να ανατρέψει τις προβλέψεις των ειδικών. Γιατί μπορεί οι τρόποι
διεξαγωγής του πολέμου να έχουν αλλάξει, όμως η έκβασή του είναι πάντα
αβέβαιη.

Σήμερα, παραδείγματος χάριν, μπορεί να μοιάζει περίεργο στις
μεταψυχροπολεμικές Δημοκρατίες της Δύσης, το ότι ακόμα έχουμε ανάγκη να
εκπαιδεύουμε ανθρώπους να πολεμούν. Αυτή η ανάγκη όμως είναι υπαρκτή, και θα
μπορούσε κανείς να επιχειρηματολογήσει, ότι την ημέρα που ο Βρετανός
στρατιώτης γίνει εύψυχος πολίτης, θα είναι η μέρα που δεν θα μπορεί πλέον να
αντισταθεί εναντίον του κακοποιού και του τυράννου.

Οι τεχνολογικές και πολιτισμικές εξελίξεις στις δυτικές δημοκρατικές χώρες,
μπορεί να αποδειχθούν μεγαλύτερο πρόβλημα απ’ ό,τι μπορούμε ακόμα να
λογαριάσουμε, τόσο σε λειτουργικό επίπεδο όσο και κοινωνικά. Λειτουργικά,
υπάρχουν βάσιμες πιθανότητες η αληθινή εμπειρία του πολέμου, ύστερα από όλη
την προετοιμασία με πολύ ανεπτυγμένα τεχνολογικά μέσα, να σοκάρει τους
στρατιώτες ακόμα περισσότερο απ’ ό,τι συμβαίνει τώρα.

Υπάρχει και συναισθηματικό εκτός από λειτουργικό χάος, όταν πολύ αναπτυγμένα
τεχνολογικά συστήματα αποτυγχάνουν. Οι διάφορες ταινίες δράσης τής βιομηχανίας
του θεάματος έχουν οδηγήσει επίσης τη νέα γενιά να πιστεύει ότι μπορεί να έχει
εκπληκτικές περιπέτειες χωρίς αληθινό κίνδυνο. Ζούμε σε μια εποχή που άνθρωποι
και κυβερνήσεις πιστεύουν πως οτιδήποτε ενέχει κινδύνους – από δηλητηριάσεις,
έως τα αθλητικά – πρέπει να ελέγχεται. Την ίδια ώρα, τα μέσα ενθαρρύνουν τον
κόσμο να πιστεύει πως θα πρέπει να είμαστε αφέντες της μοίρας μας και ότι
όποτε κάτι πάει στραβά, κάποιος πρέπει να ευθύνεται γι’ αυτό. Αλλά ένας
στρατιώτης πρέπει να εκπαιδεύεται για να μπορεί να αντιμετωπίσει ό,τι πιο
απρόβλεπτο και επικίνδυνο.

Πολύς καιρός θα πρέπει να περάσει προτού μπορέσουμε με βεβαιότητα να πούμε
κατά πόσον οι τρομακτικές αλλαγές που έχουν συμβεί σε λιγότερο από μια
δεκαετία – η ραγδαία οικονομική ανάπτυξη, η ξαφνική πτώση του Κομμουνισμού, η
εφεύρεση του Ίντερνετ, το άλμα που σημειώθηκε στις επικοινωνίες, η
παγκοσμιοποίηση, η κατάρρευση των συλλογικών αξιών στη Δύση και η άνοδος του
ισλαμικού φονταμενταλισμού -, συνδέονταν μεταξύ τους, ή ήταν απλώς τυχαίο που
συνέβησαν σχεδόν ταυτόχρονα.

Ένα όμως στοιχείο είναι φανερό. Αφορά την αλματώδη πρόοδο που έχει σημειώσει η
στρατιωτική τεχνολογία της Δύσης, σε αντίθεση με τη σχετική αδράνεια των
ενόπλων δυνάμεων στις ισλαμικές χώρες και στον Τρίτο Κόσμο. Αυτά τα στοιχεία
συνδέονται ως ένα σημείο.

Ο ισλαμικός κόσμος, επειδή ενστικτωδώς απορρίπτει τον ανταγωνισμό των διεθνών
αγορών για πνευματικούς και πολιτισμικούς λόγους, αυξάνει το χάσμα με τη Δύση
που δημιουργήθηκε από την οικονομική παγκοσμιοποίηση. Όπως ακριβώς είναι
αντικείμενο μίσους στον αραβικό κόσμο, η οικονομική δύναμη της Δύσης, ιδίως
των ΗΠΑ, έτσι και η τεχνολογική υπεροπλία τους είναι αντικείμενο μίσους.

Η ικανότητα των αμερικανικών δυνάμεων να βάλλουν εναντίον τους χρησιμοποιώντας
βόμβες και πυραύλους ακριβείας, μοιάζει στους Άραβες, σαν πράξη υπεροψίας και
δειλίας. Γι’ αυτό και πολλοί Άραβες πιστεύουν ότι δικαιολογείται πλήρως –
ακόμα και πως είναι ηρωικό, να απαντήσουν στις «έξυπνες βόμβες» με την «βόμβες
αυτοκτονίας». Εγώ δεν βλέπω να αλλάζει αυτή η κατάσταση των πραγμάτων στον
κόσμο. Μάλιστα, πολύ φοβούμαι ότι μπορεί να έχουμε περάσει το σημείο που θα
μπορούσε να αλλάξει.

Ο Antony Beevor είναι κορυφαίος Βρετανός στρατιωτικός ιστορικός