Πρόσωπα Διαφωνίες Αράβων διανοουμένων

Σαΐντ-Μακίγια. Ο πόλεμος των ΗΠΑ «έθαψε» τη φωνή του τελευταίου στον αραβικό κόσμο

Η συζήτηση που διχάζει τους άραβες διανοουμένους βρίσκει την έκφρασή της στην
αντιπαράθεση ανάμεσα στον Έντουαρντ Σαΐντ και τον Κάναν Μακίγια. Αμερικανός
Παλαιστίνιος ο πρώτος, έγινε γνωστός καταγγέλλοντας τα εγκλήματα του δυτικού
ιμπεριαλισμού. Ιρακινός δημοκράτης ο δεύτερος, είναι από τους σημαντικότερους
επικριτές των τυραννιών στον αραβικό κόσμο και πρώτα απ’ όλα στη χώρα του.
Αμφότεροι επικρίνουν τους Αμερικανούς, ο Σαΐντ επειδή αρνούνται να προωθήσουν
μια δίκαιη λύση στο Μεσανατολικό, ο Μακίγια επειδή τα οιονεί αποικιοκρατικά
σχέδιά τους για το Ιράκ δεν έχουν σχέση με τον εκδημοκρατισμό της χώρας τον
οποίο επιθυμεί. Αμφότεροι λοιπόν έχουν μια δύσκολη σχέση με τις ΗΠΑ. Ωστόσο η
αντιμετώπισή τους από τα αραβικά μέσα ενημέρωσης είναι διαφορετική. Η δράση
του Σαΐντ αντιμετωπίζεται θετικά, ενώ ο Μακίγια καταγγέλλεται δημόσια.

Γεννημένος το 1935 στην Ιερουσαλήμ, πανεπιστημιακός και συγγραφέας περίφημων
βιβλίων (Ο Οριενταλισμός, Κουλτούρα και ιμπεριαλισμός, Ο νόμος του
ισχυρότερου, Ισραήλ-Παλαιστίνη: ισότητα ή τίποτα), ο Σαΐντ καταγγέλλει το
δικτατορικό καθεστώς του Σαντάμ Χουσέιν -υπέγραψε κείμενο που ζητεί την
παραίτηση του ιρακινού προέδρου – αλλά θεωρεί ότι ο αγώνας κατά του καθεστώτος
αυτού δεν είναι αυτό που επείγει. Γεννημένος το 1949 στο Ιράκ, ο Κάναν Μακίγια
εξέδωσε με το ψευδώνυμο Σαμίρ Χαλίλ τη “Δημοκρατία του Φόβου” για την τυραννία
στη χώρα του και το “Σιωπή και ωμότητα”, αλλά κανένας άραβας ή μουσουλμάνος
θέλει να τον ακούσει να μιλάει για τα βάσανα του ιρακινού λαού. Στα αραβικά
μέσα ενημέρωσης, σημειώνει ο Φάουζι Καρίμ στο “αλ Μουτάμαρ” (εβδομαδιαίο
περιοδικό της ιρακινής αντιπολίτευσης που εκδίδεται στη Βρετανία,
χρηματοδοτείται από την Ουάσινγκτον, αλλά καταφέρνει να έχει κάποια
ανεξαρτησία από τη CIA), οι κραυγές των ιρακινών αντικαθεστωτικών που
βασανίζονταν, πνίγονταν ανέκαθεν από μια χιονοστιβάδα κοινοτοπιών περί της
“αραβικής υπόθεσης” και της μάχης για την κυριαρχία και την αξιοπρέπεια του
“αραβικού έθνους”.

Αν η φωνή του Μακίγια δεν “περνούσε” στα αραβικά μέσα, ο πόλεμος με τον τρόπο
που τον διεξάγουν οι ΗΠΑ την έθαψε, ενισχύοντας παράλληλα τη θέση του Σαΐντ, ο
οποίος τον κατηγορούσε ότι δεν έγραψε ποτέ πως “οι ΗΠΑ είναι αποφασισμένες να
ρίξουν το ιρακινό καθεστώς για να εξαλείψουν έναν εχθρό του Ισραήλ και να
βάλουν στο χέρι το πετρέλαιο”. Για τον Μακίγια, ο Σαΐντ αδιαφορεί για τους
πολέμους, τα 2 εκατομμύρια θύματα και τα 4 εκατομμύρια εκτοπισμένους που έχει
προκαλέσει ο Σαντάμ και τους ζητεί να θυσιαστούν ακόμη περισσότερο. Και
κατηγορεί τους άραβες διανοουμένους ότι ο Σαντάμ αγόρασε τη σιωπή τους για τα
εγκλήματα που διαπράττει στο Ιράκ.