ΖΑΧΑ ΧΑΝΤΙΝΤ «Οι ισχυρές ιδέες δεν αποτυγχάνουν ποτέ»

![]() |
![]() |
|
Είναι αραβικής καταγωγής, είναι γυναίκα, είναι σκληρή. Η Ζάχα Χαντίντ είναι η |
Ο κόσμος των αρχιτεκτόνων ξέρει για τη Ζάχα Χαντίντ μερικά πράγματα που δεν
φαίνονται προς τα έξω, γιατί δεν υπάρχουν τόσα πολλά κτίρια δικά της. Για
πολλά χρόνια η Ζάχα Χαντίντ, γεννημένη στη Βαγδάτη τη δεκαετία του ’50, ήταν
μια σημαντική προσωπικότητα, κυρίως ως θεωρητικός της αρχιτεκτονικής, με
μεγάλα οράματα.
Η μαθήτρια του Ρεμ Κούλχας και του Ηλία Ζένγκελη στην Αρχιτεκτονική Εταιρεία
του Λονδίνου, στα τέλη του ’70, έκανε ένα εντυπωσιακό πέρασμα, το οποίο οι δύο
κορυφαίοι αρχιτέκτονες εκτίμησαν προτείνοντας της να δουλέψει στο γραφείο
τους, ΟΜΑ. «Ύστερα από έξι μήνες αποφάσισα ότι δεν ήταν για μένα. Ίσως ήμουν
πολύ νέα και πολύ ανυπόμονη».
Οι απόψεις της εμπνευσμένες από τους καλλιτέχνες της Ρώσικης Πρωτοπορίας, την
έβγαζαν σε πανεπιστημιακές αίθουσες διαλέξεων. «Ήθελα να κοιτάξω τον τρόπο με
τον οποίο κινείσαι μέσα στον χώρο, ξεκουράζεις το σώμα σου ή αισθάνεσαι έναν
χώρο. Όταν κινείσαι μέσα σε χώρους που έχουν ένα βαθμό ρευστότητας, τους
χρησιμοποιείς διαφορετικά και οργανώνεις διαφορετικά και τη ζωή σου», λέει η
Ζάχα Χαντίντ στην εφημερίδα «Observer».
Έτσι, έπειτα από χρόνια αναβολών και διαλέξεων, η Ζάχα Χαντίντ ξεκίνησε
ξαφνικά να κτίζει παντού σε όλον τον κόσμο. Το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης
Ρόζενταλ στο Σινσινάτι πρόκειται να εγκαινιαστεί τον Μάιο και να δώσει στην
πόλη τον αέρα που έδωσε το Μουσείο Γκουγκενχάιμ του Φρανκ Γκέρι στο Μπιλμπάο.
Επίσης δουλεύει τα σχέδια ενός σύγχρονου κέντρου τέχνης στη Ρώμη, ετοιμάζει το
μάστερπλαν μιας περιοχής 500 στρεμμάτων στη Σιγκαπούρη, κτίζει μία γέφυρα στο
Άμπου Ντάμπι, ένα επιστημονικό κέντρο στο Βόλφσμπουργκ στη Γερμανία, μία
αφετηρία φέρι μπόουτ στο Σαλέρνο, μία πλατεία και ένα σινεμά στη Βαρκελώνη.
Πρόσφατα κέρδισε σε έναν διαγωνισμό για επέκταση του Πράις Ταουερ στην
Οκλαχόμα που είχε κατασκευάσει ο Φρανκ Λόιντ Ράιτ και σε έναν άλλον διαγωνισμό
για να κτίσει μία αίθουσα τέχνης και μία βιβλιοθήκη στο Μονπελιέ. Στη
Βρετανία, το πρώτο κτίριο της Ζάχα Χαντίντ, ένα κέντρο αντικαρκινικής
θεραπείας, θα ανοίξει μέσα στο 2004, στη Σκωτία. «Νομίζω ότι οι ισχυρές ιδέες
δεν αποτυγχάνουν ποτέ», δηλώνει για τους κινδύνους που έχουν οι πειραματισμοί.
Στο μεταξύ, το μάθημα που η Χαντίντ έχει δώσει με το κέντρο Ρόζενταλ του
Σινσινάτι – της πρώτης αμερικανικής δουλειάς της και της πρώτης ανάθεσης
σχεδιασμού μουσείου σε γυναίκα αρχιτέκτονα στην Αμερική – φαίνεται να
διαψεύδει τις απόψεις ότι τα σχέδιά της λειτουργούν μόνο στη φαντασία. Η
Χαντίντ σχεδίασε ένα «αστικό χαλί», όπως το αποκαλεί: μία διαδρομή που παίρνει
τον επισκέπτη από το ισόγειο μέσα στο κτίριο προς τα πάνω και τον οδηγεί στον
πίσω τοίχο μιας κυματιστής ράμπας, σε σχήμα φιόγκου, προς τις αίθουσες των
εκθεμάτων που στεγάζονται σε οριζόντιους κύβους. «Βασικά πιστεύω ότι οι
άνθρωποι πρέπει να έχουν πρόσβαση σε δημόσιους χώρους και να υπάρχουν λιγότερα
διαχωριστικά ανάμεσα στο τι είναι δημόσιο και τι ιδιωτικό στο μέσο μιας πόλης».
Συγκαταβατική συμπεριφορά στις γυναίκες
Η Ζάχα Χαντίντ κάνει σαφές ότι ακόμα δεν είναι εύκολο για μία γυναίκα να
γίνει σούπερ σταρ αρχιτέκτονας, ακόμα κι αν έχει τη δική της πυγμή, το δικό
της ισχυρό ταμπεραμέντο και τον εκρηκτικό χαρακτήρα που την ωθεί στο να
στέλνει γραπτά μηνύματα στις 3 το πρωί στα κινητά των συνεργατών της. «Υπήρχαν
χρόνια που συχνά δούλευα ως αργά, μετά τα μεσάνυχτα. Μέχρι πρόσφατα δε, μου
φαινόταν ότι ήμουν διαφορετική. Όμως όσο περισσότερο καθιερωνόμουν μέσα από τη
δουλειά μου, τόσο περισσότερο φανερωνόταν η προκατάληψη. Μερικές φορές δεν
ξέρω αν αυτή προκατάληψη προκύπτει επειδή είμαι γυναίκα ή ξένη (σ.σ.: εννοεί
αραβικής καταγωγής).
Όμως ο κόσμος συνέχεια συμπεριφέρεται συγκαταβατικά στις γυναίκες. Λένε ότι
είμαι δύσκολη. Όμως ποτέ δεν ήθελα να φτιάξω μία γελοιότητα. Νομίζω ότι μέρος
του παιχνιδιού είναι ότι πρέπει να σε εξευτελίσουν και εσύ πρέπει να καθήσεις
και να το υποστείς. Γιατί να το κάνω αυτό; Γιατί να συμβιβαστώ;».















