Πάταξη της τρομοκρατίας και εξάρθρωση των δικαιωμάτων (2)

Ερευνώντας στις «Αρθρώσεις και… εξαρθρώσεις» της περασμένης Δευτέρας το
υπόβαθρο της αντιτρομοκρατικής στρατηγικής – και των αντίστοιχων αστυνομικών
και στρατιωτικών επιχειρήσεων – υποστήριξα ότι αυτό έγκειται στην ιδεολογία
του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού, στις πολιτικές ανάγκες περιφρούρησης της
παγκοσμιοποίησης και στα οικονομικά συμφέροντα της κυρίαρχης
στρατιωτικοβιομηχανικής ελίτ.

Αν και δεν πιστεύω ότι όλα τα προηγούμενα αποτελούν σταθερό πεδίο κοινότητας
συμφερόντων και συμφωνίας επιλογών των πυλώνων της παγκοσμιοποίησης (ΗΠΑ,
Ε.Ε., Ιαπωνία και «τίγρεις» της Άπω Ανατολής) – το παράδειγμα του διαχωρισμού
της Γαλλίας και της Γερμανίας στο ζήτημα της επίθεσης κατά του Ιράκ είναι
χαρακτηριστικό -, επιμένω ότι η αντιτρομοκρατική στρατηγική δεν αποτελεί
προϊόν της 11ης Σεπτεμβρίου (προϋπάρχει ως ολοκληρωμένη πολιτική, αλλά με
διαφορετική ένταση και έκταση) ούτε είναι απάντηση στην ανάπτυξη του μαχητικού
ισλαμικού φονταμενταλισμού.

Κατά τη γνώμη μου, η αντιτρομοκρατική στρατηγική είναι το όχημα με οδηγό τις
ΗΠΑ και επιβάτες όλα τα κράτη που συγκροτούν το ηγεμονικό μπλοκ του
νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού όχι κατάργησης του έθνους – κράτους – και των
αντίστοιχων «προστατευτισμών» και «αυθαιρεσιών» που αυτό συνεπάγεται -, όπως
υποστηρίζουν ορισμένοι, αλλά κατάργησης της δυνατότητας να αναπτύσσονται στο
εθνικό, περιφερειακό ή διεθνές πεδίο αντιστάσεις στο οικονομικό, το πολιτικό
και το στρατιωτικό μοντέλο της παγκοσμιοποίησης. Έτσι, λοιπόν, το έθνος –
κράτος παραμένει το κύριο πεδίο συγκρότησης των κοινωνιών αλλά και των σχέσεων
εκμετάλλευσης της πλειονότητας από τις ελίτ, ο βασικός χώρος άσκησης των
παραγωγικών οικονομικών δραστηριοτήτων (ακόμα και οι πολυεθνικές επιχειρήσεις
καταναλώνουν το μεγαλύτερο μέρος των προϊόντων τους στις γενέτειρές τους) και
βεβαίως ο κατ’ εξοχήν ιδεολογικός και πολιτικός μηχανισμός διαμεσολάβησης –
και χειραγώγησης – των ταξικών και ευρύτερων κοινωνικών αντιθέσεων που
εκδηλώνονται σε κάθε επιμέρους χώρα.

Εκείνο που αλλάζει μέσω της αντιτρομοκρατικής στρατηγικής είναι ότι
«διαχέεται» ο εχθρός. Διαχέεται εννοιολογικά (τι είναι τρομοκρατία και ποιοι
είναι τρομοκράτες;), διαχέεται πολιτικά (ισλαμιστές και αριστεροί, ένοπλοι
αντάρτες αλλά και μαχητικοί ακτιβιστές, κινήματα και κράτη), διαχέεται
γεωγραφικά (οι ισλαμικές φονταμενταλιστικές οργανώσεις και τα «κράτη –
τρομοκράτες», αλλά και οι μετανάστες που προέρχονται από τις «ύποπτες» χώρες).
Και βεβαίως, όταν «διαχέεται» ο εχθρός, όταν δηλαδή ο πλανήτης αποκτά
«εσωτερικό εχθρό» και κάθε επιμέρους κοινωνία καλείται να αντιμετωπίσει
εχθρούς πλανητικής προέλευσης, τότε νομιμοποιείται η «διάχυση» – η
διεθνοποίηση και συνάμα η πολυσυλλεκτικότητα της κρατικής και διακρατικής
καταστολής.

Ο Νίκος Γιαννόπουλος είναι μέλος του Δικτύου για τα Πολιτικά και
Κοινωνικά Δικαιώματα.