Φουσκώνει ο λογαριασμός του πολέμου

Η ανατροπή του σεναρίου για εύκολο και σύντομο πόλεμο στο Ιράκ δημιουργεί
φόβους για οξύτερες επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή και την ελληνική οικονομία και
κυρίως στα μέτωπα της ανάπτυξης και του πληθωρισμού.

Η ευφορία που επικράτησε στις αγορές τις πρώτες ημέρες του πολέμου, με άνοδο
των χρηματιστηρίων και κάμψη των τιμών του πετρελαίου, δίνει τη θέση της στην
αβεβαιότητα καθώς δημιουργούνται φόβοι ότι οι επιχειρήσεις στο Ιράκ μπορεί να
κρατήσουν περισσότερο από ό,τι αρχικά είχε υπολογιστεί και με αυξημένο κόστος,
που κάτι τέτοιο συνεπάγεται για την ευρωπαϊκή και την ελληνική οικονομία.

Τα χρηματιστήρια

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι αγορές έχουν ήδη αρχίσει να ανησυχούν για την
τροπή που παίρνει ο πόλεμος, αφού στην πρώτη συνεδρίαση της εβδομάδας (προχθές
Δευτέρα) τα ξένα χρηματιστήρια πραγματοποίησαν κάθετη βουτιά, καταγράφοντας
μάλιστα απώλειες έως και 6% αν και χθες επικράτησαν διορθωτικές ανοδικές
τάσεις σχεδόν σε όλες τις χρηματιστηριακές αγορές. Την ίδια στιγμή, φωτιά πήρε
και πάλι η τιμή του αργού πετρελαίου, που αυξήθηκε σε διάστημα δύο ημερών 1,5
δολάρια και ξεπέρασε τα 26 δολάρια το βαρέλι. Ενδεικτικό της ανησυχίας είναι
ότι το δολάριο πήρε και πάλι τον κατήφορο έναντι του ευρώ.

Ο πληθωρισμός

Το πρώτο μεγάλο θύμα στο οικονομικό μέτωπο από την επιμήκυνση του πολέμου θα
είναι ο πληθωρισμός και κατ’ επέκταση τα εισοδήματα. Ήδη στην Ελλάδα ο
πληθωρισμός ανέβηκε τον Φεβρουάριο στο 4,3%. Μια νέα ανοδική κίνηση στις τιμές
του πετρελαίου προς τα 30 δολάρια το βαρέλι ­ που σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές
θεωρείται βέβαιη εφόσον οι συγκρούσεις στο Ιράκ προκαλέσουν τελικά προβλήματα
στη ροή πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή – θα ενισχύσει τον πληθωρισμό. Εχθρός
της ελληνικής οικονομίας σε αυτό το μέτωπο είναι και η κακοκαιρία, η οποία
διατηρείται παρά το γεγονός ότι σύντομα μπαίνουμε στον δεύτερο μήνα της
άνοιξης και προκαλεί προβλήματα – μεταξύ άλλων – στην προσφορά αγροτικών
προϊόντων.

Οι ρυθμοί ανάπτυξης

Ένας μεγαλύτερης διάρκειας πόλεμος θα ψαλιδίσει ακόμη περισσότερο τους ρυθμούς
ανάπτυξης της ευρωπαϊκής και κατ’ επέκταση της ελληνικής οικονομίας. Το
οικονομικό επιτελείο προέβλεπε ότι φέτος το εθνικό προϊόν θα αυξηθεί κατά
3,8%, στόχος ο οποίος θεωρείται πλέον ανέφικτος. Η οικονομία θα δεχθεί πιέσεις
από την κάμψη της οικονομικής δραστηριότητας που θα προκαλέσει η άνοδος της
τιμής του αργού πετρελαίου, καθώς και η κάμψη της τουριστικής κίνησης στη χώρα
μας. Πιέσεις θα δεχθεί η οικονομία και από τη μείωση στις εξαγωγές, λόγω της
επιβράδυνσης στην ευρωπαϊκή και την παγκόσμια οικονομία.

Δημόσια έσοδα

Στην περίπτωση που ο πόλεμος παραταθεί, θα ενισχυθούν οι πιέσεις προς τον
προϋπολογισμό. Το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι η επίτευξη των στόχων του
προϋπολογισμού συνδέεται άμεσα με τη διάρκεια του πολέμου. Η κάμψη της
οικονομικής δραστηριότητας θα επηρεάσει αρνητικά τα έσοδα από τους έμμεσους
φόρους, ενώ στην περίπτωση που χρειαστεί εισοδηματική στήριξη των ασθενέστερων
οικονομικά τάξεων, θα υπάρξει αρνητικός αντίκτυπος και στα έξοδα.

ΟΓΑ και ΕΚΑΣ

Έκτακτες εισοδηματικές ενισχύσεις – εφόσον καταστεί αναγκαίο – θα δοθούν στους
χαμηλοσυνταξιούχους. Πρόκειται για τους περίπου 750.000 συνταξιούχους του ΟΓΑ
που παίρνουν σύνταξη κάτω των 55.000 δραχμών και τους περίπου 360.000
δικαιούχους του Επιδόματος Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΑΣ). Μία από τις επιλογές
που εξετάζει το οικονομικό επιτελείο είναι να τους δοθούν αυξήσεις πλέον των
5.000 δραχμών που παίρνουν κανονικά. Ενδεχομένως το ποσό της αύξησης να φτάσει
τις 10.000 δραχμές.

Ανησυχία στις αγορές

Η αβεβαιότητα αποτελεί τον χειρότερο εχθρό των χρηματιστηρίων. Έτσι, η
μίνι κούρσα που πραγματοποίησαν οι αγορές με την έναρξη του πολέμου,
προεξοφλώντας ότι η σύγκρουση θα είναι βραχύβια, μετατράπηκε σε ξεπούλημα τη
Δευτέρα, όταν εκδηλώθηκαν φόβοι πως ο πόλεμος μπορεί να διαρκέσει περισσότερο.
Είναι ενδεικτικό ότι βασικοί δείκτες χρηματιστηρίων στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ
υποχώρησαν περισσότερο από 3%, φτάνοντας έως και 6%.

Πετρέλαιο – ευρώ

Την ίδια στιγμή η τιμή του αργού πετρελαίου ενισχύθηκε σημαντικά, καθώς χθες
έφτασε τα 26,7 δολάρια το βαρέλι από τα 24,8 που ήταν την Παρασκευή. Εξάλλου,
άνοδο σημείωσε και το ευρώ έναντι του δολαρίου, καθώς η ισοτιμία τού
ευρωπαϊκού έναντι του αμερικανικού νομίσματος από 1,05 την Παρασκευή, χθες
έφτασε να διαμορφώνεται έως 1,07. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο πρόεδρος Μπους
έχει ζητήσει από το Κογκρέσο 75 δισ. δολάρια για τη χρηματοδότηση του πολέμου,
ενώ η καταναλωτική εμπιστοσύνη στις ΗΠΑ υποχώρησε χθες στα χαμηλότερα επίπεδα
10ετίας. Χθες το χρηματιστήριο στο Λονδίνο έκλεισε με κέρδη 0,50 και στο
Παρίσι με κέρδη 2,53%. Στη Φρανκφούρτη η αγορά έκλεισε με κέρδη 3,44%.