Πάταξη της τρομοκρατίας και εξάρθρωση των δικαιωμάτων

Ιδιαίτερα μετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001 ο στόχος της πάταξης της τρομοκρατίας
αποκτά στρατηγικό χαρακτήρα στην πολιτική όλων των κυβερνήσεων, γίνεται ο
κύριος ιδεολογικός άξονας του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού και τείνει να
αποτελέσει πλανητικό πεδίο άσκησης της πλέον επιθετικής πολιτικής της
τελευταίας πεντηκονταετίας.

Ασφαλώς, η ένταση, τα ιδεολογικά χαρακτηριστικά και οι χώροι δράσης της «μη
κρατικής» τρομοκρατίας της εποχής μας έχουν αλλάξει δραματικά συγκριτικά με τα
φαινόμενα αντικαθεστωτικής βίας των δεκαετιών του ’60, του ’70, ακόμα και του
’80. Η εμφάνιση – και η καλπάζουσα μαζικοποίηση – ένοπλων ισλαμικών
φονταμενταλιστικών κινημάτων και οργανώσεων, η υποχώρηση των κλασικών
αριστερών αντάρτικων οργανώσεων και εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων (με
εξαιρέσεις στην Ασία και τη Λατινική Αμερική), η διεθνοποίηση του πεδίου
εκδήλωσης ένοπλων αιματηρών ενεργειών και μάλιστα κατά αμάχων, εκ μέρους
αντιδυτικών εθνικοθρησκευτικών οργανώσεων με πολυεθνική δικτύωση του τύπου της
Αλ Κάιντα και, βεβαίως, η ανατροπή των όρων διεξαγωγής του διεθνούς πολιτικού
ανταγωνισμού που σηματοδοτούν η κατάρρευση του «υπαρκτού σοσιαλισμού» και ο
ενταφιασμός του Ψυχρού Πολέμου, όλα αυτά αποτελούν σοβαρές συνιστώσες της νέας
συγκυρίας στο πλαίσιο της οποίας ασκείται η αντιτρομοκρατική εκστρατεία, με
πρωταγωνίστρια δύναμη τις ΗΠΑ. Ωστόσο, ισχυρίζομαι ότι οι προαναφερθείσες
αλλαγές ευνοούν την κοινωνική νομιμοποίηση – σε βαθμούς που ποικίλλουν
προφανώς από ήπειρο σε ήπειρο και από χώρα σε χώρα (αλλιώς εισπράχθηκε το
χτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη και το Λονδίνο, αλλιώς στο Μπουένος
Άιρες και το Καράτσι) – της αντιτρομοκρατικής στρατηγικής, ενδεχομένως να
επηρεάζουν τους ρυθμούς και την ένταση της υλοποίησης αυτής της στρατηγικής εκ
μέρους του ηγεμονικού μπλοκ του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού, επ’ ουδενί όμως
η μαζικοποίηση των ένοπλων ισλαμικών φονταμενταλιστικών οργανώσεων ή η
διεθνοποίηση των πεδίων δράσης τους αποτελούν την αφετηρία – τον λόγο
εκπόνησης και εκδήλωσης – της αντιτρομοκρατικής στρατηγικής.

Υποστηρίζω ότι το πραγματικό πολιτικό υπόβαθρο της αντιτρομοκρατικής
στρατηγικής συνιστάται στον πυρήνα της νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας (δραστική
μείωση του προνοιακού χαρακτήρα του κράτους και διόγκωση του ελεγκτικού –
κατασταλτικού ρόλου του), στην ανάγκη να εποπτευθεί και να περιφρουρηθεί
πολιτικοστρατιωτικά η καπιταλιστική διεθνοποίηση – άρα η απαξίωση και η
εξαθλίωση ολόκληρων περιοχών του πλανήτη – και βεβαίως στις αδήριτες ανάγκες
που προκαλούν η οικονομική ύφεση, η μείωση των ενεργειακών αποθεμάτων και η
αρπακτικότητα της κυρίαρχης στρατιωτικοβιομηχανικής ελίτ.

Ο Νίκος Γιαννόπουλος είναι μέλος του Δικτύου για τα Πολιτικά και
Κοινωνικά Δικαιώματα.