Στα γήπεδα του ρατσισμού

Οι μπανανόφλουδες προσγειώνονταν βροχή στον αγωνιστικό χώρο. Μερικές φορές
από τις κερκίδες πετούσαν ολόκληρες μπανάνες. Ο Μπρένταν Μπέιτσον θυμάται
ακόμα τους πιθηκισμούς και τις ρατσιστικές ιαχές ομάδας οπαδών, κάθε φορά που
ακουμπούσαν την μπάλα.

Ο Άσλι Κόουλ, ο Πατρίκ Βιεϊρά και ο Σολ Κάμπελ πανηγυρίζουν την κατάκτηση του πρωταθλήματος τον περασμένο Μάιο. Οι έγχρωμοι ποδοσφαιριστές της Άρσεναλ έχουν πέσει πολλές φορές θύματα ρατσισμού

Ο Μπέιτσον θυμάται ακόμα μια βροχερή νύχτα του 1978. Η ομάδα του, η Γουέστ
Μπρόμγουιτς Άλμπιον, αγωνιζόταν εναντίον της αντιπάλου της στο Μπέρμιγχαμ
Σίτι. Δεν πρόσεξε την μπανανόφλουδα μέσα στη λάσπη. «Την πάτησα και γλίστρησα
όπως στα καρτούν», λέει ο 49χρονος πια Μπέιτσον, που είναι γενικός μάνατζερ
της παλιάς του ομάδας και ένας από τους πρώτους ποδοσφαιριστές μειονοτήτων που
έπαιξαν μπάλα στη Βρετανία.

Αυτές ήταν οι παλιές άσχημες ημέρες. Σήμερα, οι έγχρωμοι ποδοσφαιριστές
αποτελούν το 15% στις ομάδες της πρώτης κατηγορίας. Η Βρετανία πρώτη ξεπέρασε
τα στερεότυπα και ετέθη επικεφαλής στη μάχη εναντίον του ρατσισμού.

Σχεδόν όλες οι χώρες της Ευρώπης γνώρισαν εκδηλώσεις ρατσισμού με συνθήματα,
τραγούδια, ακόμα και βίαια επεισόδια οπαδών του ποδοσφαίρου στα γήπεδα.
Επεισόδια που οργάνωσαν ακροδεξιές ρατσιστικές ομάδες εναντίον μαύρων,
Εβραίων, μουσουλμάνων και άλλων μειονοτήτων. Τα πλέον πρόσφατα επεισόδια
ρατσισμού σε γήπεδα σημειώθηκαν, και με ένταση, στην Ανατολική Ευρώπη. Στην
αρχή της περιόδου η Σλοβακία τιμωρήθηκε, όταν ακούστηκαν διάφορα ρατσιστικά
συνθήματα και τραγούδια κατά τη διάρκεια αγώνα εναντίον της Εθνικής Αγγλίας.

Ιδιαίτερα οι Σλοβάκοι θεατές είχαν αποδοκιμάσει τους παίκτες Εμίλ Χέσκεϊ και
Άσλι Κόουλ. Σλοβάκος ποδοσφαιρικός παράγοντας είχε ταξιδέψει στη Βρετανία,
μετά τον αγώνα, για να ζητήσει επίσημα συγγνώμη για τα έκτροπα των Σλοβάκων
οπαδών.«Η Ευρώπη είναι περισσότερο ελαστική πια, με τις πολυεθνικές κοινωνίες
της να παράγουν πλέον πολύ καλούς παίκτες», λέει ο Μάικλ Λι, διευθυντής του
επικοινωνιακού τμήματος της ΟΥΕΦΑ.

«Η πρώτη γενιά των μαύρων ποδοσφαιστών αντιμετώπισε πολλές περιπτώσεις
κακομεταχείρισης, αλλά τώρα παίζουν πολύ περισσότεροι μαύροι ποδοσφαιριστές.
Επίσης, έχει αλλάξει πολύ η συμπεριφορά των Άγγλων φιλάθλων σε σχέση με τις
δεκαετίες του ’70 και του ’80», λέει ο Λι. Πάντως, για να αντιμετωπιστεί ο
ρατσισμός στο ποδόσφαιρο, η Ευρωπαϊκή Ένωση Ποδοσφαίρου θα πραγματοποιήσει
διάσκεψη στις 5 Μαρτίου, στο στάδιο της Τσέλσι στο Στάνφορντ Μπριτζ.

«Θέλουμε να τονίσουμε πως οι μειονότητες μπορεί να μην έχουν την ίδια
αντιμετώπιση στις 52 ευρωπαϊκές χώρες, αλλά δεν παύει να υπάρχει ευρωπαϊκή
διάσταση στο ζήτημα», λέει ο Μαρκ Σόντμουρι του Συνδέσμου Αγγλικού
Ποδοσφαίρου.

Ο Τόνι Σάνε 31 χρόνων, παίκτης της Νυρεμβέργης και της Εθνικής ΗΠΑ, που ο
πατέρας του είχε μεταναστεύσει από την Γκάμπια, υποστηρίζει πως «οι οπαδοί
είναι έτοιμοι να σε αποδοκιμάσουν έντονα, αν κάνεις μια λάθος πάσα. Αλλά δεν
παύεις να είσαι ξένος και να έχεις πάρει κάποιου άλλου τη θέση». Στην Ισπανία
οι προσβολές και οι αποδοκιμασίες στους ξένους ποδοσφαιριστές είναι κοινός
τόπος. Ο Αμερικανός τερματοφύλακας Κέισι Κέλερ, που τώρα παίζει στην Τότεναμ
του Λονδίνου, έχοντας παίξει αρκετά χρόνια στη Ράγιο Βαγιακάνο της Ισπανίας
λέει: «Δεν το θεωρώ σωστό, αλλά η αλήθεια είναι πως αυτά που ακούγονται στα
ισπανικά γήπεδα δεν τα ακούς στις ΗΠΑ ούτε στη Βρετανία».

Στην Ιταλία.Αλλά και στην Ιταλία, τα πράγματα δεν είναι διαφορετικά. Η
Λάτσιο της Ρώμης είναι μια ομάδα με ιστορικά προηγούμενα ρατσιστικών
επεισοδίων. Όταν ο Φραντσέσκο Τότι, ένας από τους πολύ καλούς παίκτες της
αντιπάλου Ρόμα, έλαβε μέρος στην εκστρατεία εναντίον του ρατσισμού, οι
σκληροπυρηνικοί φίλαθλοι της Λάτσιο άνοιξαν πανό που έγραφε: «Τότι, για σένα
ΟΧΙ, για μας ΝΑΙ». Επίσης, οι οπαδοί της Βερόνα αποδοκίμαζαν έντονα τους
μαύρους παίκτες που είχε αγοράσει η διοίκηση της ομάδας τους.

Στην Αυστρία, όταν η Μακάμπι της Χάιφα έπαιζε με τη Στουρμ Γκρατς για το
Ευρωπαϊκό Κύπελλο, οι ποδοσφαιριστές από το Ισραήλ αποδοκιμάζονταν από τους
Αυστριακούς οπαδούς με ναζιστικά συνθήματα όπως «Ζιγκ Χάιλ». Στην Ολλανδία,
τον περασμένο Σεπτέμβριο η Αϊντχόβεν υποχρεώθηκε να πληρώσει πρόστιμο, όταν
οπαδοί της έβρισαν και πέταξαν αντικείμενα εναντίον του σκόρερ της Άρσεναλ,
Τιερί Ανρί (μαύρο γαλλικής καταγωγής).

Η Γουέστ Χαμ, στο Ανατολικό Λονδίνο, έχει ξεκινήσει ένα πρόγραμμα για τα
παιδιά της γειτονιάς ως φυτώριο νέων ποδοσφαιστών. Εκεί κατοικούν οικογένειες
κυρίως μουσουλμάνων μεταναστών από το Πακιστάν και το Μπανγκλαντές. Αλλά στη
Βρετανία έχει αλλάξει η μορφή των οπαδών των ομάδων, ύστερα από τα αυστηρά
μέτρα που ελήφθησαν από τις ποδοσφαιρικές ομάδες και το κράτος. Και οι
ασχήμιες που κυριαρχούσαν στα γήπεδα τις περασμένες δεκαετίες, δεν συναντώνται πλέον.