«Έξυπνες» πυρηνικές βόμβες

Φανταστείτε έναν κόσμο όπου η απόφαση για το εάν θα χρησιμοποιηθούν ή όχι
(«έξυπνα») πυρηνικά όπλα εναντίον του (εκάστοτε) «εχθρού» εναπόκειται,
λίγο-πολύ, σε έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή. Ο κόσμος αυτός δεν είναι
φανταστικός. Ο εν λόγω ηλεκτρονικός υπολογιστής αναπτύσσεται ήδη, και με
ταχύτατους ρυθμούς, από το αμερικανικό Πεντάγωνο.

Στις 26 Ιανουαρίου, ο ειδικός σε θέματα άμυνας Γουίλιαμ Άρκιν είχε υποστηρίξει
στους «Τάιμς» πως η αμερικανική κυβέρνηση είχε αποφασίσει να εξετάσει τον ρόλο
που θα μπορούσαν να διαδραματίσουν τα πυρηνικά όπλα σε έναν πόλεμο εναντίον
του Ιράκ. Την περασμένη εβδομάδα, η «Ουάσινγκτον Ποστ» έγραψε πως ο Τζορτζ
Μπους έχει εγκρίνει τη χρησιμοποίηση πυρηνικών όπλων εάν δεχθούν, οι ΗΠΑ ή οι
σύμμαχοί τους, επίθεση με όπλα μαζικής καταστροφής. Και τώρα, οι «Λος Άντζελες
Τάιμς» υποστηρίζουν, επικαλούμενοι απόρρητα έγγραφα που περιήλθαν στην κατοχή
τους, ότι το Πεντάγωνο έχει ξεκινήσει ένα ταχύρρυθμο πρόγραμμα για την
ανάπτυξη ηλεκτρονικών υπολογιστών οι οποίοι θα αποφασίζουν εάν μπορεί να
χρησιμοποιηθεί μία («έξυπνη») πυρηνική βόμβα προκειμένου να καταστραφεί ένα
υπόγειο καταφύγιο («μπούνκερ») που φιλοξενεί όπλα μαζικής καταστροφής.

Αστρονομικό κόστος

Το πρόγραμμα αυτό θα κοστίσει το αστρονομικό ποσό του 1,26 δισ. δολαρίων.
Πραγματοποιείται υπό την αιγίδα της Αμερικανικής Στρατηγικής Διοίκησης ή
STRATCOM. Και αποσκοπεί στον σχεδιασμό μιας σειράς ηλεκτρονικών υπολογιστών
υψηλής ταχύτητας οι οποίοι θα εξετάζουν έναν πιθανό υπόγειο στόχο, θα εκτιμούν
την πιθανότητα πρόκλησης «παράπλευρων ζημιών» (συμπεριλαμβανομένων θανάτου
αμάχων, ρύπανσης από ραδιενέργεια και διάχυσης τοξικών χημικών από τα όπλα
εντός του μπούνκερ), και, τέλος, θα αποφασίζουν αν αξίζει τον κόπο να
χρησιμοποιηθεί ένας πυρηνικός «καταστροφέας καταφυγίων» («bunker buster»).
Είναι, λένε οι ειδικοί, η πιο πρόσφατη κατάκτηση της εκστρατείας που έχουν
ξεκινήσει κάποιοι ανώτατοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι και μέλη του Κογκρέσου
υπέρ της ανάπτυξης μιας νέας γενιάς μικρότερων, χρηστικών πυρηνικών όπλων ως
εναλλακτικής λύσης για τους μεγάλους αλλά απηρχαιωμένους στρατηγικούς
πυραύλους του Ψυχρού Πολέμου.

Φωνάζουν για τους κινδύνους

Οι πρωταγωνιστές της εκστρατείας υποστηρίζουν πως μόνον έτσι θα
μπορέσουν οι ΗΠΑ να αναχαιτίσουν τα «απείθαρχα» κράτη και τις τρομοκρατικές
ομάδες. Οι επικριτές τους, από την άλλη, υποστηρίζουν ότι η ανάπτυξη νέων
όπλων αφενός καθιστά πιθανότερη τη χρησιμοποίησή τους, αφετέρου ενθαρρύνει
άλλα έθνη στην ίδια κατεύθυνση.

Πιο συγκεκριμένα, αρκετοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι ακόμα και οι μικροί
πυρηνικοί «καταστροφείς καταφυγίων» θα προκαλούσαν τόσο πολλές παράπλευρες
ζημίες και μια τόσο βίαιη πολιτική αντίδραση που «δεν θα ήταν πρακτικοί».

Ένας από αυτούς τους αναλυτές είναι και ο Ρόμπερτ Νέλσον, καθηγητής φυσικής
στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον. Ακόμη και το μικρότερο πυρηνικό όπλο,
υποστηρίζει, εάν εκραγεί υπογείως σε αστικό περιβάλλον θα απελευθερώσει
ραδιενεργό σκόνη αρκετή για να σκοτώσει δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους. Επιπλέον,
προσθέτει, οι έρευνες δείχνουν ότι μια πυρηνική έκρηξη δεν μπορεί απαραίτητα
να καταστρέψει τα χημικά, βιολογικά ή πυρηνικά υλικά που περιέχει ένα υπόγειο
καταφύγιο. Είναι πολύ πιθανό, όμως, να πυροδοτήσει τη διασπορά των υλικών
αυτών σε μεγάλη ακτίνα ­ «Να έχει, δηλαδή, το ακριβώς αντίθετο από το
επιθυμητό αποτέλεσμα».