Διαστάσεις Η οργή των διανοουμένων

Επιτέλους! Οι προκλητικές δηλώσεις του Ντόναλντ Ράμσφελντ για την «παλιά
Ευρώπη» αφύπνισαν τους Ευρωπαίους διανοούμενους. Μετά και το πραξικόπημα των
Οκτώ, είναι βέβαιο ότι θα ξεχυθούν στους δρόμους.

«Πηγαίνω σε μια εκπομπή για τον πόλεμο και την ειρήνη». «Πρόσεχε την πιτυρίδα σου, γιατί θα σε δουν εκατομμύρια» (του Αλτάν, από το «Εσπρέσσο»)

Γιούργκεν Χάμπερμας, φιλόσοφος. Οι επικρίσεις του Ράμσφελντ
έρχονται σε αντίθεση με τα εγκαταλελειμμένα αμερικανικά ιδανικά του 18ου
αιώνα. Από το πνεύμα της περιόδου εκείνης προέκυψαν η Διακήρυξη των Ανθρωπίνων
Δικαιωμάτων και η πολιτική των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα,
όπως προέκυψαν και οι καινοτομίες του διεθνούς δικαίου που έχουν μεγαλύτερη
απήχηση σήμερα στην Ευρώπη απ’ ό,τι σε ένα Νέο Κόσμο που δίνει την εντύπωση
ότι είναι αρκούντως παλαιός.

Πέτερ Σλότερνταϊκ, φιλόσοφος. Πρέπει να είμαστε ευγνώμονες στον
υπουργό πολέμου Ράμσφελντ: είναι αλήθεια ότι η Γαλλία αποτελεί πρόβλημα και
ότι η Γερμανία αποτελεί πρόβλημα. Δυστυχώς, οι δηλώσεις του υπουργού δείχνουν
ότι δεν έχει προσπαθήσει να κατανοήσει τη φύση του προβλήματος. Είναι γεγονός
πως υπάρχει ρήγμα στον δυτικό κόσμο, αλλά η διαχωριστική γραμμή δεν είναι
χαραγμένη με βάση τα κριτήρια του Ράμσφελντ. Η παλιά Ευρώπη, που εκπροσωπείται
τιμητικά από τη Γαλλία και τη Γερμανία, αποτελεί το προωθημένο τμήμα της Δύσης
το οποίο, έχοντας διδαχθεί από τα μαθήματα του 20ού αιώνα, έχει υιοθετήσει μια
μετα-ηρωική πολιτισμική γραμμή. Από την άλλη πλευρά υπάρχουν οι Ηνωμένες
Πολιτείες, με ήρωες τύπου Μπους και Ράμσφελντ, που πιστεύουν ότι αυτό που
κάνει τον άνθρωπο ελεύθερο είναι η βία, και ότι ο νόμος και ο πολιτισμός είναι
κατάλληλοι μόνο σε εποχή ευημερίας.

Ζακ Ντεριντά, φιλόσοφος. Θα συμπυκνώσω την αντίδρασή μου σε
λίγες λέξεις: θεωρώ τη δήλωση Ράμσφελντ σκανδαλώδη, εξοργιστική και
αποκαλυπτική. Αποκαλυπτική, επειδή δείχνει την άγνοια αυτού που ήταν, που
είναι, και που θα γίνει η Ευρώπη. Η δήλωση του υπουργού δείχνει πόσο επείγον
είναι το έργο της ευρωπαϊκής ενοποίησης.

Χόρχε Σεμπρούν, συγγραφέας. Τόσο το καλύτερο αν η Ευρώπη
αποτελεί ένα πρόβλημα στον σημερινό κόσμο. Η άποψή της για το θέμα της
στρατιωτικής επέμβασης στο Ιράκ είναι ορθή και λογική. Θα μπορούσαμε να
αντιστρέψουμε το πρόβλημα και να πούμε: το πρόβλημα είναι ο Μπους.

Αντρέ Γκλυκσμάν, φιλόσοφος. Η κοινή στάση της Γαλλίας και της
Γερμανίας είναι μόνο επιφανειακά κοινή. Το μοναδικό κοινό τους σημείο είναι
ότι παραμένουν στο περιθώριο. Η Γαλλία και η Γερμανία είναι σύμφωνες να μην
κάνουν τίποτα εναντίον του Πούτιν. Και αρκούνται να κοιτάζουν όταν η Λιβύη
εκλέγεται επικεφαλής της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ. Όσο για το
Ιράκ, είμαι σύμφωνος με τον Σαλμάν Ρούσντι: ο λαός του έχει δικαίωμα να τον
απελευθερώσουμε από τον τύραννό του. Αυτό που με εκπλήσσει είναι ότι πολύς
κόσμος διαδηλώνει εναντίον ενός πολέμου που μέχρι τώρα είναι εικονικός, αλλά
κανείς δεν διαδηλώνει εναντίον του πραγματικού πολέμου που διεξάγουν οι Ρώσοι
στην Τσετσενία.

(Οι παραπάνω δηλώσεις είναι από τη Φρανκφούρτερ Αλγκεμάινε)