Θέλουν να εργάζονται και οι δύο γονείς

Υπέρ της πλήρους απασχόλησης και για τους δύο συζύγους τάσσονται οι Έλληνες
εργαζόμενοι, σε αντίθεση με το μοντέλο απασχόλησης στην Ε.Ε. όπου κυριαρχεί η
τάση ο άνδρας να εργάζεται με πλήρη απασχόληση και η γυναίκα μη απασχολούμενη.

Αυτά προκύπτουν από έρευνα που διενήργησε ο κ. Γ. Κόλλιας στα πλαίσια του
Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ. Η έρευνα αφορούσε τον χρόνο εργασίας και την
απασχόληση ατόμων με οικογενειακές υποχρεώσεις και κυρίως τις επιθυμίες τους
σε σχέση με τον χρόνο εργασίας, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Ταυτόχρονα στην έρευνα επισημαίνεται ότι και η μερική απασχόληση μπορεί – υπό
προϋποθέσεις – να αποτελέσει εργαλείο για τη διευκόλυνση των επαγγελματικών
υποχρεώσεων και τις οικογενειακές ανάγκες των εργαζομένων σε σχέση με την
απασχόλησή τους.

Σύμφωνα με την έρευνα του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ, το κυρίαρχο μοντέλο απασχόλησης, σε μέσα
επίπεδα (37,9%) στην Ευρώπη, είναι αυτό του άνδρα με πλήρη απασχόληση με τη
γυναίκα μη απασχολούμενη. Απόκλιση από το μοντέλο αυτό παρουσιάζει η
Φινλανδία, η Σουηδία, η Ελλάδα, το Βέλγιο και η Πορτογαλία, όπου κυρίαρχο
πρότυπο είναι αυτό της πλήρους απασχόλησης και για τους δύο γονείς, ενώ η
Γαλλία φαίνεται ότι συνδυάζει το μοντέλο της πλήρους απασχόλησης και για τους
δύο γονείς (38,8%), με αυτό του πλήρους απασχολούμενου για τον άνδρα και της
μη απασχόλησης για τη γυναίκα (38,3%). Για την ίδια κατηγορία πληθυσμού, το
πραγματικό μοντέλο πλήρους απασχόλησης και για τους δύο γονείς είναι στην
Ελλάδα 42,2%, με την Πορτογαλία να καταλαμβάνει την πρώτη θέση με 74,5%.
Ακολουθούν η Σουηδία με 51,1% η Φινλανδία με 49,3%, το Βέλγιο με 46% και η
Γαλλία με 38,8%. Ο μέσος όρος στην Ε.Ε. είναι 34,4%.

Δύο ομάδες

Τα στοιχεία για το επιθυμητό μοντέλο απασχόλησης κατατάσσουν τις χώρες
της Ε.Ε. σε δύο ομάδες. Η Ελλάδα ανήκει στην ομάδα χωρών της Ε.Ε. όπου τα
συμβιούντα άτομα με παιδιά κάτω των 6 ετών, σε ποσοστό 65,6%, επιθυμούν το
μοντέλο της πλήρους απασχόλησης και για τους δύο γονείς. Στην πρώτη θέση της
κατάταξης είναι η Πορτογαλία με 84,4% και ακολουθούν η Φινλανδία με 80,3%, η
Σουηδία με 66,8%, η Ισπανία με 59,7%, το Βέλγιο με 54,8% και η Γαλλία με
52,4%. Ο μέσος όρος στην Ε.Ε. είναι 47,7%. Αντίθετα, η Ιρλανδία με 42,3%, η Μ.
Βρετανία με 41,8%, η Αυστρία με 39,9%, η Γερμανία με 42,9%, η Ολλανδία με
69,9% και το Λουξεμβούργο με 29,9% συγκροτούν την ομάδα των χωρών στις οποίες
ο άνδρας επιθυμεί να εργάζεται με καθεστώς πλήρους απασχόλησης και η γυναίκα
με μερική.

Οι προτιμήσεις των εργαζομένων για τον χρόνο εργασίας εξαρτώνται κυρίως από
δύο παράγοντες. Πρώτον, το επίπεδο διαβίωσης που διασφαλίζει το εισόδημα από
την απασχόληση και, δεύτερον, τις διευκολύνσεις που παρέχουν οι πολιτικές
διαχείρισης του εργάσιμου χρόνου στους εργαζομένους προκειμένου να
αντεπεξέλθουν στις οικογενειακές υποχρεώσεις τους. Τέλος, στα συμπεράσματα της
έρευνας επισημαίνεται ότι η ριζική μείωση του χρόνου εργασίας χωρίς μείωση των
αποδοχών αποτελεί ένα ώριμο πλέον κοινωνικό αίτημα, το οποίο υπερβαίνει τα
όρια του διαλόγου σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης των κρισιακών φαινομένων
στην αγορά εργασίας (ανεργία κ.λπ.), αναδεικνύοντας ευρύτερες διαστάσεις που
συνδέονται με την ποιότητα ζωής του εργαζομένου (ελεύθερος χρόνος, επιπλέον
χρόνος για οικογενειακές διευθετήσεις κ.λπ.).

Η μερική απασχόληση, αντί να αποτελεί τον δούρειο ίππο της απορρύθμισης των
μισθών και της πλήρους απασχόλησης στην αγορά εργασίας με άλλοθι την
αντιμετώπιση της ανεργίας, θα μπορούσε, ως επικουρική μορφή απασχόλησης σε
εθελοντική βάση, να αναδειχθεί σε εργαλείο διευκόλυνσης επαγγελματικών
υποχρεώσεων και οικογενειακών αναγκών των εργαζομένων, υπό την προϋπόθεση ότι
οι κρατικές πολιτικές αναπλήρωναν την απώλεια εισοδήματος του εργαζομένου
(παροχές με τη μορφή επιδόματος, αναγνώριση κοινωνικοασφαλιστικών δικαιωμάτων
για τον χρόνο φροντίδας εξαρτημένων μελών στην οικογένεια κ.λπ.).

Λιγότερες ώρες δουλειάς προτιμά το 51%

1. Το 51% των εργαζομένων θα προτιμούσε να εργάζεται λιγότερες ώρες,
ενώ το 12% επιθυμεί να εργάζεται περισσότερες. Η επιθυμία μείωσης των ωρών
εργασίας είναι μεγαλύτερη στους άνδρες από ό,τι στις γυναίκες και αυτό διότι
οι γυναίκες είναι κυρίως υποαπασχολούμενες.

2. Η γενική προτίμηση και για τα δύο φύλα είναι η μείωση του χρόνου
εργασίας (35-39 ώρες) με πλήρες ωράριο και παράλληλα αύξηση των ωρών εργασίας
μερικής απασχόλησης, που είναι κάτω των 20 ωρών την εβδομάδα. Η μερική
απασχόληση προτιμάται κυρίως από γυναίκες με μικρά παιδιά.

3. Η μείωση του εργάσιμου χρόνου προτιμάται κυρίως από τις γυναίκες,
αφού κατά μέσον όρο οι εργαζόμενοι άνδρες προτιμούν εβδομάδα 37 ωρών, ενώ η
προτίμηση των γυναικών αναφέρεται σε εβδομάδα 30 ωρών.

4. Το 24% των ανδρών και το 18% των γυναικών που απασχολούνται με
καθεστώς μερικής απασχόλησης θα προτιμούσε πλήρη απασχόληση.

5. Το 22% των ανδρών και το 37% των γυναικών που εργάζονται σήμερα με
πλήρη απασχόληση θα προτιμούσαν να έχουν μερική απασχόληση.

6. Η μερική απασχόληση προτιμάται κυρίως από τις γυναίκες με μικρά
παιδιά, ενώ όσο αυξάνεται η ηλικία του παιδιού οι προτιμήσεις μετατοπίζονται
σε αυξημένο χρόνο εργασίας.

7. Περισσότεροι από ένας στους πέντε πατέρες θα προτιμούσαν να
εργάζονται με μερική απασχόληση, παρ’ ότι η πατρότητα έχει μικρή επίδραση στον
προτιμώμενο αριθμό εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας των ανδρών.

8. Το 20% των απασχολουμένων θα ήταν διατεθειμένο να πάρει άδεια άνευ
αποδοχών για οικογενειακούς λόγους εάν υπήρχε τέτοια δυνατότητα.