ο υποψήφιος Για… ανήσυχα πνεύματα

Οι υποψήφιοι κοινωνιολόγοι μπορούν να απασχοληθούν σε πολλούς τομείς: από την κοινωνιολογία της παιδείας και της υγείας, μέχρι την αστική κοινωνιολογία και την κοινωνική ανθρωπολογία

Αν αγαπάτε τον άνθρωπο, είστε ανήσυχο πνεύμα και θέλετε να προσφέρετε στη
διερεύνηση και επίλυση κοινωνικών προβλημάτων, τότε το επάγγελμα του
κοινωνιολόγου σάς… ταιριάζει γάντι. Ένα επάγγελμα με ποικίλες ειδικεύσεις,
που μπορεί να σας οδηγήσει από το χώρο της εκπαίδευσης μέχρι… τα βάθη της
Αφρικής για μελέτη πρωτόγονων φυλών. Ο δρόμος, ωστόσο, της επαγγελματικής
αποκατάστασης δεν είναι πάντα ανοικτός.

Οι δυσκολίες του επαγγέλματος αποτελούν ταυτόχρονα και τις ευκαιρίες για τους
νέους κοινωνιολόγους. Αυτό πιστεύει ο Θεόδωρος Οικονόμου, επίκουρος καθηγητής
Κοινωνιολογίας στη Σχολή Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του
Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. «Επειδή δεν είναι ξεκάθαρα
οριοθετημένο το επάγγελμα στην Ελλάδα, ούτε θεσμοθετημένο, δίνει τη δυνατότητα
να δραστηριοποιηθεί κανείς σε πολλά επίπεδα», υποστηρίζει χαρακτηριστικά.

Στην κοινωνική έρευνα, την εκπαίδευση, τους φορείς Τοπικής Αυτοδιοίκησης ή στη
διαχείριση μουσείων και άλλων παρόμοιων ιδρυμάτων μπορεί ένας κοινωνιολόγος να
βρει απασχόληση. Ακόμη και στο χώρο της δημοσιογραφίας, «η κοινωνιολογία δίνει
πολύ καλή εκπαίδευση για να γίνει κάποιος καλός δημοσιογράφος», αναφέρει ο κ.
Οικονόμου. Ο ίδιος θα αναφέρει πως γενικά σε ό,τι έχει σχέση με ομάδες, δηλαδή
σε χιλιάδες περιπτώσεις στην κοινωνία μας, ανοίγονται δυνατότητες για τους
κοινωνιολόγους.

«Αρκεί να πιστέψει ο ίδιος στις δυνατότητες αυτές και να υπάρχει μία σχετική
αλληλεγγύη», επισημαίνει ο κ. Οικονόμου. Αλληλεγγύη, που θεωρεί απαραίτητη
έναντι του αρνητικού στιγματισμού, ο οποίος κυριαρχεί για τους κοινωνιολόγους
και τον οποίο πολλές φορές αποδέχονται. «Μας βλέπουν ως επαγγελματίες
επαναστάτες και αιώνια γκρινιάρηδες και αυτό αποτελεί “ρετσινιά” για την
κατάκτηση οποιασδήποτε καλής θέσης», τονίζει. Αναφέρει δε το παράδειγμα του
εξωτερικού, όπου κοινωνιολόγοι εργάζονται και σε υπουργεία για θέματα
μετανάστευσης, φυλακών ή για πάσης φύσεως εξαρτημένα άτομα.

Ευαισθησία και στράτευση

Ο Θ. Οικονόμου ξεκίνησε από σπουδές οικονομικών, αλλά αμέσως μετά στράφηκε
στις κοινωνιολογικές σπουδές γιατί «είναι πιο κοντά στην πραγματικότητα και
τον άνθρωπο». Θα μιλήσει για ένα επάγγελμα προσφοράς. «Δεν μπορεί κανείς να το
δει διαχειριστικά, χρειάζεται ευαισθησία και σχετική στράτευση, να είναι
δηλαδή διατεθειμένος κανείς να ρισκάρει και κάτι», υποστηρίζει. Και προσθέτει
πως ο κοινωνιολόγος δεν βρίσκει έτοιμες λύσεις, αλλά πρέπει να τις
δημιουργήσει.

Ο ίδιος θα περιγράψει ένα επάγγελμα που σίγουρα προσφέρει συγκινήσεις, αλλά
όχι και χαρά από την πρώτη στιγμή. «Στην αρχή θα χρειαστεί κανείς πολύ κόπο
για να βρει μία θέση και αρκετό κόπο στη συνέχεια για να βρει τη θέση που του
αξίζει», αναφέρει και προσθέτει πως «σε αντίθεση με αρκετά άλλα επαγγέλματα
όπου η αναγνώριση υπάρχει πριν αρχίσει να δουλεύει κάποιος, ο κοινωνιολόγος
πρέπει πρώτα να παρουσιάσει αποτελέσματα».

Ωστόσο, η συγκίνηση και η χαρά έρχονται με τη μορφή «μιας επιτυχημένης
επικοινωνίας σε μία κοινωνία που πάσχει από δυνατότητα επαφών». Όπως
χαρακτηριστικά σημειώνει ο κ. Οικονόμου «η κοινωνιολογία είναι επικοινωνία».
Καλεί τέλος τους κοινωνιολόγους να βρουν λύση στα χιλιάδες προβλήματα που
υπάρχουν σήμερα στο επίπεδο μιας κοινότητας. «Οι μεγάλες αλλαγές δεν είναι πια
εφικτές, αλλά οι μικρές αλλαγές στην κοινότητα είναι ο χώρος δραστηριοποίησης
των σύγχρονων κοινωνιολόγων», καταλήγει.

Δυσοίωνες οι επαγγελματικές προοπτικές στην εκπαίδευση

Επιστήμη της εποχής χαρακτηρίζει την κοινωνιολογία η Μαρία Παναγιωτάκη,
κοινωνιολόγος- εκπαιδευτικός και υπεύθυνη του παραρτήματος του Συλλόγου
Ελλήνων Κοινωνιολόγων στο Ηράκλειο Κρήτης. «Είναι η επιστήμη του 20ού αιώνα»,
αναφέρει και επισημαίνει πως «αρκεί να ρίξει κανείς μια ματιά στην κοινωνία
και θα καταλάβει ότι ένας κοινωνιολόγος είναι παντού απαραίτητος».

Ειδικά όμως στο χώρο της εκπαίδευσης, η ίδια επισημαίνει πως οι επαγγελματικές
προοπτικές είναι δυσοίωνες καθώς ελάχιστοι κοινωνιολόγοι διορίζονται. Ωστόσο,
αναφέρει άλλους τομείς και κλάδους όπου ένας κοινωνιολόγος μπορεί να
απασχοληθεί: από την κοινωνιολογία της παιδείας και της υγείας, μέχρι την
αστική κοινωνιολογία και την κοινωνική ανθρωπολογία. Η κ. Παναγιωτάκη
προτάσσει εξάλλου της επαγγελματικής αποκατάστασης – που όπως λέει είναι
απολύτως διασφαλισμένη μόνο στην περίπτωση των στρατιωτικών επαγγελμάτων – «να
επιλέξει κανείς ένα επάγγελμα που θα το αγαπάει, θα τον κάνει να νιώθει καλά
ως άνθρωπος και να μην το βλέπει ως αγγαρεία». Στο πλαίσιο αυτό, η κ.
Παναγιωτάκη, αν και υποστηρίζει πως η κοινωνιολογία «ανοίγει ορίζοντες και
βοηθάει να μπει κανείς στο ρόλο του παρατηρητή και να κατανοήσει καλύτερα τον
άνθρωπο και το χώρο», συμβουλεύει όποιον ακολουθήσει αυτό το επάγγελμα «να
έχει από πριν την τάση να αναλύει τα γεγονότα, να διαθέτει διεισδυτική ματιά».
Υποστηρίζει επίσης ότι θα πρέπει να αγαπάει τον άνθρωπο. «Η δουλειά ενός
κοινωνιολόγου θα πρέπει να είναι ανθρωποκεντρική και να έχει προσανατολισμό να
κάνει καλύτερο τον άνθρωπο και τον πολιτισμό του», αναφέρει.

Ο κοινωνιολόγος θα πρέπει εξάλλου «να μην είναι άνθρωπος που βολεύεται». Όπως
υποστηρίζει η κ. Παναγιωτάκη «θα πρέπει πάντα να κοιτάζει πίσω από τη
βιτρίνα», ενώ παράλληλα «πρέπει συνεχώς να εξελίσσεται». Σημειώνει μάλιστα πως
στόχος δεν είναι να γίνει κάποιος απλά κοινωνιολόγος, αλλά να γίνει καλός
κοινωνιολόγος και αυτό χρειάζεται διάβασμα. Από την εμπειρία της ως
εκπαιδευτικός διακρίνει, πάντως, ενδιαφέρον από τους μαθητές για την
κοινωνιολογία. «Τα μαθήματα είναι πολύ ελκυστικά γιατί διδάσκονται πράγματα
που τα ζουν, τα βρίσκουν και στη δική τους καθημερινότητα», σημειώνει.