Τα θρησκευτικά στην Ευρώπη

Σε δηλώσεις του καθηγητή κ. Γεωργίου Σωτηρέλλη στα «ΝΕΑ» της 30ής
Νοεμβρίου, σχετικά με το μάθημα των Θρησκευτικών, αναφέρονται ο κ. Μάρκος
Ορφανός και ο κ. Παναγιώτης Ιω. Ανδριόπουλος, πρόεδρος και γραμματέας
αντιστοίχως της Πανελληνίου Ενώσεως Θεολόγων:

«Όπως σημειώνετε και στο άρθρο σας, σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες διδάσκονται
τα Θρησκευτικά. Στην Ελλάδα, την Αυστρία και την Ιρλανδία το μάθημα είναι
ομολογιακό – υποχρεωτικό με δικαίωμα απαλλαγής, ενώ στις Γερμανία, Βέλγιο,
Φινλανδία, Λουξεμβούργο, Πορτογαλία, Ισπανία, το μάθημα είναι ομολογιακό –
εναλλακτικό, δηλαδή όσοι μαθητές δεν παρακολουθούν ομολογιακά Θρησκευτικά
διδάσκονται υποχρεωτικά ένα μάθημα Ηθικής ή Κοινωνικής Αγωγής, ανάλογα με τη
χώρα. Χαρακτήρα περισσότερο θρησκειολογικό έχει το μάθημα στην Μ. Βρετανία και
τη Σουηδία και λιγότερο στη Δανία και τη Νορβηγία. Στη Δανία, για παράδειγμα,
στην υποχρεωτική εννεάχρονη εκπαίδευση το μάθημα έχει ομολογιακό χαρακτήρα ενώ
στην 7η τάξη (αντίστοιχη ελληνική 1η Γυμνασίου) ο χρόνος του αφιερώνεται στην
προετοιμασία των μαθητών για το Λουθηρανικό Χρίσμα που γίνεται από ιερείς.

Στις χώρες όπου το μάθημα είναι ομολογιακό, την ευθύνη της διδασκαλίας του δεν
έχουν μόνο τα κράτη αλλά και οι εκκλησίες ή οι θρησκευτικές κοινότητες, οι
οποίες διορίζουν ή εγκρίνουν τους διορισμούς των διδασκόντων, οι οποίοι είναι
απόφοιτοι εκκλησιαστικών ακαδημιών και θεολογικών σχολών και φυσικά
πληρώνονται από το κράτος. Επίσης, στην έγκρισή τους υπόκεινται τόσο τα βιβλία
όσο και τα αναλυτικά προγράμματα. Αντίθετα, στην Ελλάδα η Εκκλησία δεν έχει
σχέση με την επιλογή των καθηγητών ούτε και δικαιοδοσία στην κατάρτιση των
προγραμμάτων και τη συγγραφή των βιβλίων του μαθήματος, ζητήματα για τα οποία
αρμόδιο είναι το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο.

Ο χαρακτηρισμός συνεπώς του μαθήματος των Θρησκευτικών στην Ελλάδα από τον κ.
καθηγητή “ως ασύμβατου με τον κοσμικό και δημοκρατικό χαρακτήρα της πολιτείας”
ισχύει, αν αληθεύει, και για τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες που φαίνεται
πως χρειάζονται επειγόντως εκδημοκρατισμό για να αποβάλουν την κατά τον ίδιον
“άλλη όψη της δογματικής επιβολής του μαρξισμού – λενινισμού”, δηλαδή την
ομολογιακή θρησκευτική εκπαίδευση.

Το “προαιρετικό πρότυπο” που επικαλείται ο κ. καθηγητής ισχύει μόνο στην
Ιταλία και την Ολλανδία όπου το μάθημα είναι επιλεγόμενο και παρέχεται μετά
από αίτηση του μαθητή. Στις χώρες όπου υπάρχει δυνατότητα απαλλαγής ή
εναλλακτικό μάθημα, τα Θρησκευτικά είναι υποχρεωτικά και όχι προαιρετικά, όπως
ισχυρίζεται ο ανωτέρω καθηγητής. Όσο για το θέμα του περιεχομένου της δήλωσης
για την απαλλαγή από το μάθημα, η αναγραφή ή όχι του δόγματος που πρεσβεύει ο
αιτών ουδέποτε αποτέλεσε πρόβλημα και ποτέ δεν έχει καταγγελθεί, τουλάχιστον
τα τελευταία χρόνια, περίπτωση μαθητή που υποχρεώθηκε να παρακολουθεί
Θρησκευτικά επειδή η δήλωσή του απαλλαγής του ήταν ελλιπής».