Κέρδη για μισθωτούς και συνταξιούχους

Πρόκειται για οφέλη που προκύπτουν από την ασφαλιστική και τη φορολογική
μεταρρύθμιση. Αυτά αφορούν τη μείωση της παρακράτησης του φόρου εισοδήματος
για τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους, γεγονός που θα οδηγήσει σε αύξηση
των αποδοχών τους, καθώς και την εφαρμογή των διατάξεων για τον τρόπο
υπολογισμού των συντάξεων στο Δημόσιο και τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης για
ασφαλισμένους στο ΙΚΑ. Οι ρυθμίσεις αυτές, που μπορούν να θεωρηθούν…
δωροεπιταγές, αφορούν περισσότερους από 1.200.000 εργαζομένους και
συνταξιούχους.

«Δώρα» σε 1.200.000 εργαζομένους στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα προσφέρει από
την 1.1.2003 η κυβέρνηση μέσω των βελτιώσεων στο ασφαλιστικό σύστημα.
Πρόκειται για σειρά αλλαγών που προβλέπονται στον νέο ασφαλιστικό νόμο
(3029/2002).

Ευνοϊκότερες γίνονται οι προϋποθέσεις για συνταξιοδότηση σε ασφαλισμένους του
ΙΚΑ, ενώ αλλάζει, σε θετική κατεύθυνση, ο τρόπος υπολογισμού των συντάξεων για
το Δημόσιο. Πάντως και παρά αυτές τις αλλαγές οι 7 στους 10 συνταξιούχους θα
εξακολουθούν να ζουν με χαμηλές συντάξεις.

Ας δούμε αναλυτικά τι αλλάζει από 1/1/2003 στο ασφαλιστικό σύστημα:

1. Χορηγείται σύνταξη σε όσους ασφαλισμένους του ΙΚΑ έχουν συμπληρώσει
το 65ο έτος της ηλικίας τους και 3.500 ένσημα. Η διάταξη αυτή, που
περιλαμβάνεται στον νέο ασφαλιστικό νόμο (3029/2002), έχει εφαρμογή σε όσους
δεν κατάφεραν να συμπληρώσουν 4.500 ένσημα για να πάρουν σύνταξη όπως
προβλέπεται μέχρι τώρα από τη νομοθεσία του ΙΚΑ. Επισημαίνεται πως το ύψος των
συντάξεων αυτής της κατηγορίας αναμένεται ότι το έτος 2003 θα είναι από 195
μέχρι 260 ευρώ περίπου τον μήνα (μεταξύ του 1/2 και των 2/3 του ποσού των
κατώτατων ορίων όπως ισχύουν κάθε φορά).

2. Εντάσσεται στις ασφαλιζόμενες αποδοχές και επομένως και στις
συντάξιμες ποσό 176 ευρώ (60.000 δρχ.) από τα επιδόματα που χορηγούνται στους
δημοσίους υπαλλήλους (πολιτικούς και στρατιωτικούς) και τα οποία μέχρι τώρα
δεν υπολογίζονται στη σύνταξη. Για το ποσό αυτό κάθε δημόσιος υπάλληλος θα
πληρώσει εισφορά 6,67%, που ισοδυναμεί με μηνιαίο ποσό 11,74 ευρώ (4.000
δρχ.). Η παραπάνω εισφορά καταβάλλεται μόνο για κύρια σύνταξη και όχι για
επικουρική.

3. Αυξάνονται οι συντάξεις των δημοσίων υπαλλήλων (των ήδη
συνταξιούχων) μέχρι 28,17 ευρώ (9.600 δρχ.) τον μήνα, ποσό που αντιστοιχεί στα
7/35 του 80% του ποσού των 176 ευρώ. Αντίστοιχες αυξήσεις προβλέπονται και για
κάθε ένα από τα επόμενα 4 έτη, ώστε την 1/1/2007 οι συντάξεις να είναι
προσαυξημένες με το ποσό των 140,87 ευρώ (48.000 δρχ.) πέρα από τις ετήσιες
αυξήσεις που δίνονται στο πλαίσιο της εισοδηματικής πολιτικής (τροπολογία σε
υπό ψήφιση νομοσχέδιο).

Οι ρυθμίσεις του ασφαλιστικού συστήματος προβλέπουν ευνοϊκότερες προϋποθέσεις για τους ασφαλισμένους σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα

4. Αυξάνονται οι επικουρικές συντάξεις των δημοσίων υπαλλήλων που
χορηγούν τα Ταμεία Αρωγής τους (ΤΕΑΔΥ) κατά 1/20 των συντάξιμων αποδοχών
(Νόμος 2676/99). Η αύξηση αυτή θα είναι ανεξάρτητη από την ετήσια γενική
αύξηση που θα δοθεί το έτος αυτό στις συντάξεις και αφορά τους συνταξιούχους
των Ταμείων Αρωγής που παίρνουν συντάξεις αναλογικά μικρότερες του 20% των
συντάξιμων αποδοχών τους για 35 έτη ασφάλισης. Έτσι εάν, για παράδειγμα, ένα
από τα Ταμεία αυτά χορηγεί σύνταξη το έτος 2002 ίση με το 18% των συντάξιμων
αποδοχών, το έτος 2003 θα καταβάλει σύνταξη ίση με το 19% των συντάξιμων
αποδοχών.

5. Χορηγείται σύνταξη σε ασφαλισμένους στα βαριά και ανθυγιεινά
επαγγέλματα σε ηλικία 60 ετών για τους άνδρες και 55 ετών για τις γυναίκες,
εφόσον έχουν συμπληρώσει 1.000 ένσημα τα τελευταία 13 έτη. Μέχρι σήμερα
απαιτείται τα ένσημα αυτά να έχουν συμπληρωθεί τα τελευταία 10 έτη.

6. Μικραίνει ο συντελεστής μείωσης της σύνταξης σε όποιες περιπτώσεις
υπάρχει πρόωρη συνταξιοδότηση από 1/200 σε 1/267 για κάθε μήνα που υπολείπεται
μέχρι τη συμπλήρωση του κανονικού ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης που
προβλέπεται για χορήγηση πλήρους σύνταξης. Η διάταξη αυτή για τους δημοσίους
υπαλλήλους εφαρμόζεται ήδη από την ημερομηνία δημοσίευσης του νόμου
(11-7-2002), ενώ για όλους τους άλλους μισθωτούς από 1/1/2003. Στην πράξη αυτό
σημαίνει ότι κάποιος που θα πάρει σύνταξη πρόωρη 5 έτη ενωρίτερα και όπου αυτό
ισχύει, θα έχει μείωση στο ποσό της αντίστοιχης πλήρους σύνταξης κατά 22,5%,
αντί για 30% που είναι σήμερα.

7. Για τους εργαζόμενους σε ΔΕΚΟ, τράπεζες που έχουν ασφαλιστεί μετά
την 1/1/1983 καθώς και για τους ασφαλισμένους στο ΤΑΥΣΟ (υπάλληλοι
συνεταιριστικών οργανώσεων), επανέρχονται στον τρόπο υπολογισμού τα τριακοστά
πέμπτα αντί των πεντηκοστών που ισχύουν σήμερα. Η ρύθμιση αυτή ευνοεί όσους
αποχωρούν με λιγότερα από 35 έτη ασφάλισης, όπως για παράδειγμα μητέρες
ανηλίκων που με 25 έτη ασφάλισης θα έπαιρναν σύνταξη με βάση το μέχρι σήμερα
καθεστώς 25/50 του 80% των συντάξιμων αποδοχών τους, ενώ με τη νέα ρύθμιση θα
πάρουν 25/35 του 80% των συντάξιμων αποδοχών, που σημαίνει αύξηση του ποσού
κατά 43% περίπου. Η διάταξη εφαρμόζεται ήδη από την ημερομηνία δημοσίευσης του
νόμου (11-7-2002) για τους δημοσίους υπαλλήλους.

8. Αυξάνονται οι εισφορές του ΤΕΒΕ (ΟΑΕΕ) με τη διεύρυνση των υποχρεωτικών
κατηγοριών. Συγκεκριμένα, από 1/1/2003 εντάσσεται στις υποχρεωτικές η Η’
ασφαλιστική κατηγορία, με αποτέλεσμα 150.000 περίπου ασφαλισμένοι του ΤΕΒΕ να
αλλάξουν υποχρεωτικά κατηγορία από τη Ζ’ στην Η’. Αυτό σημαίνει αύξηση στις
εισφορές για σύνταξη κατά 46 ευρώ τον μήνα (από 143 σε 189 ευρώ) ή ποσοστό
32%.

9. Αυξάνονται οι συντάξεις για τους ήδη συνταξιούχους αλλά και όσους
συνταξιοδοτηθούν από το ΝΑΤ, με αναπροσαρμογή του ποσοστού αναπλήρωσης
σταδιακά από το 60% στο 70%. Συγκεκριμένα, από 1/1/2003 το ποσοστό αναπλήρωσης
για τις συντάξεις αυξάνεται κατά 2,5% και διαμορφώνεται στο 62,5%, το 2004 στο
65% κ.λπ. Έτσι από 1/1/2006 και μετά οι συντάξεις θα αποτελούν το 70% των
συντάξιμων αποδοχών

10. Αυξάνεται κατά ένα εξάμηνο το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης για
όσους ασφαλισμένους συμπληρώνουν τα απαιτούμενα, για τη θεμελίωση δικαιώματος,
συντάξιμα έτη το έτος 2003. Αντίστοιχη αύξηση, κατά ένα εξάμηνο, θα υπάρξει
και στα συντάξιμα έτη για όσους θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης, χωρίς
όριο ηλικίας (Νόμος 2084/92). Οι αλλαγές αυτές αφορούν τους εργαζόμενους στο
Δημόσιο, τις ΔΕΚΟ, τις τράπεζες, τους ασφαλισμένους στο Ταμείο Εμπόρων και το
ΤΣΑ (αυτοκινητιστών), το ΤΣΠΕΑΘ (δημοσιογράφων), το Ταμείο Νομικών, το ΤΣΜΕΔΕ
(μηχανικών) κ.λπ. Δεν έχουν εφαρμογή οι διατάξεις αυτές στους ασφαλισμένους
του ΙΚΑ, του ΤΕΒΕ, του ΟΓΑ κ.λπ. Έτσι λοιπόν για τον άνδρα δημόσιο υπάλληλο
που συμπληρώνει 25ετία το έτος 2003, η σύνταξη χορηγείται σε ηλικία 63 ετών
αντί για 62,5, που προβλέπεται για όσους συμπλήρωσαν 25ετία το 2002.
Αντίστοιχα ο ίδιος εργαζόμενος για να συνταξιοδοτηθεί, χωρίς όριο ηλικίας, θα
χρειαστεί να συμπληρώσει 35 συνολικά συντάξιμα έτη, αντί 34,5 που απαιτούνται
για όσους συμπλήρωσαν 25ετία το 2002. Καμία αλλαγή δεν επέρχεται, όπως είναι
φυσικό, για όσους έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα τα προηγούμενα χρόνια.

ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΙ

Ζουν με λιγότερες από 130.000 δρχ. τον μήνα

Πάντως οι 6,5 στους 10 συνταξιούχους στη χώρα μας ζουν με (κύρια) σύνταξη
μικρότερη από 130.000 δρχ. τον μήνα.

Σύμφωνα με έρευνα της ΠΟΠΟΚΠ (Πανελ. Ομοσπονδία Προσωπικού Οργανισμών
Κοινωνικής Πολιτικής) η κατάσταση στην κύρια σύνταξη για 1.221.650
συνταξιούχους (εκτός του ΟΓΑ και του ΝΑΤ) διαμορφώθηκε το έτος 2002 ως εξής
(χωρίς να υπολογιστεί το Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Συνταξιούχων):

1. 65 στους 100 συνταξιούχους έχουν κύρια σύνταξη μικρότερη από 130.000
δρχ. τον μήνα

2. Μόνον 7 στους 100 συνταξιούχους έχουν κύρια σύνταξη πάνω από 300.000
δρχ. τον μήνα

3. Η μέση κύρια σύνταξη είναι 157.100 δρχ. και η μέση κύρια σύνταξη
λόγω γήρατος είναι 130.300 δρχ.

4. Η μέση σύνταξη του 2002 σε σύγκριση με την αντίστοιχη του 2001 δεν
θα έχει αύξηση της τάξεως του 3% ή 3,5%, αλλά αρκετά μεγαλύτερη αφού οι
συντάξεις των νέων συνταξιούχων, δηλαδή όσων συνταξιοδοτηθούν φέτος, είναι
σημαντικά μεγαλύτερες από τις συντάξεις παλαιότερων συνταξιούχων. Κι αυτό
συμβαίνει γιατί η νέα γενιά συνταξιούχων έχει υψηλότερες αποδοχές και
περισσότερα έτη ασφάλισης σε σύγκριση με τις παλαιότερες γενιές.

Το επίπεδο των συντάξεων παραμένει χαμηλό και αυτό δεν οφείλεται στο ποσοστό
αναπλήρωσης – με βάση το οποίο χορηγεί τις συντάξεις το κάθε Ταμείο – που
φθάνει το 80% του συντάξιμου μισθού, αλλά στον μικρό ασφαλιστικό βίο που έχουν
διανύσει οι συνταξιούχοι.

* Το προβάδισμα στις μεγάλες συντάξεις έχουν το Ταμείο Συντάξεων του
ΗΣΑΠ, το ΤΑΠ-ΟΤΕ, ο ΟΑΠ-ΔΕΗ, το ΤΣΑΥ (υγειονομικών). Αντίθετα οι χαμηλότερες
συντάξεις χορηγούνται από το ΤΣΑ (αυτοκινητιστών), το ΤΕΒΕ και το ΙΚΑ.

* Διευκρινίζεται ότι το χαμηλό επίπεδο των συντάξεων στα μεγάλα
ασφαλιστικά Ταμεία οφείλεται στο γεγονός ότι ένας αριθμός συνταξιούχων έχει
αποχωρήσει από την εργασία του με λιγότερα από 20 έτη ασφάλισης.

* Για τους ασφαλισμένους πριν από τις 31.12.1982 που είναι σήμερα
συνταξιούχοι των Ταμείων των ΔΕΚΟ – τραπεζών υπήρχε πάντοτε ευνοϊκότερος
τρόπος υπολογισμού της σύνταξης από εκείνον που ίσχυε για τους συνταξιούχους
του ιδιωτικού τομέα.