Ένα πιάνο στην καρδιά του Αμαζονίου

Βαθιά στην καρδιά του Αμαζονίου βρίσκεται το χωριό Μαζακεμάρι ή αλλιώς ο
Τόπος των Κουνουπιών. Οι ξύλινες καλύβες του στεγάζουν 200 μέλη της φυλής
Γουάι-Γουάι, μιας κοινότητας κυνηγών και γεωργών που είναι γνωστοί ως Λευκοί
Ινδιάνοι.

Μαθήματα πιάνου. Οι Γουάι-Γουάι γνωρίζουν την κλασική μουσική

Οι πιο κοντινοί τους γείτονες βρίσκονται σε απόσταση εβδομάδων με τα πόδια ή
τα κανό. Και στη διάθεσή τους βρίσκεται εδώ και δύο χρόνια ένα πιάνο με ουρά,
που πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του 8.000 χιλιόμετρα μακριά. Η
παράξενη ιστορία του άρχισε όταν ο Βρετανός εξερευνητής Τζον Μπλάσφορντ-Σνελ
επισκέφθηκε το χωριό. Μια μέρα ο χριστιανός ιερέας τον πλησίασε και τον ρώτησε
αν μπορούσε να φέρει στους ενορίτες του ένα πιάνο για να συνοδεύει τις
λειτουργίες. «Έχετε ιδέα πόσο ζυγίζει;» αποκρίθηκε ο Σνελ. «Έχετε δει ποτέ
πιάνο;». Και ο ιερέας, που πράγματι είχε δει πιάνο σε φωτογραφίες, του
απάντησε: «Είμαστε μουσικός λαός. Είμαι σίγουρος ότι μπορούμε να παίξουμε».

Ταξίδι.Έτσι τον Οκτώβριο του 2000 ο εξερευνητής πήγε στη Γουιάνα με ένα
δέμα που περιείχε ένα μικρό πιάνο με ουρά, ηλικίας 70 ετών, δωρεά ενός
ξενοδοχειακού συγκροτήματος. Από την Τζόρτζταουν, την πρωτεύουσα της Γουιάνας,
το πιάνο ταξίδεψε τα περίπου 600 χιλιόμετρα που απέμεναν μέχρι το χωριό με ένα
μικρό αεροπλάνο. Το δύσκολο έργο όμως δεν είχε ολοκληρωθεί: έπρεπε να
κουβαλήσουν το πιάνο στην τροπική ζούγκλα, που απλωνόταν οκτώ χιλιόμετρα μέχρι
την εκκλησία του χωριού. Με ιδιαίτερη προσοχή μάλιστα, αφού και το παραμικρό
άτσαλο χτύπημα θα το κατέστρεφε τελείως.

Γνωστός ως «ο θεοπάλαβος» στον στρατό, όπου διετέλεσε συνταγματάρχης στο τμήμα
των Βασιλικών Μηχανικών, ο Μπλάσφορντ Σνελ μάλλον δεν είχε συνειδητοποιήσει τι
τον περίμενε. Ή τι δεν τον περίμενε. Όταν τα μέλη της ομάδας του προσγειώθηκαν
στη ζούγκλα, διαπίστωσαν ότι αντί των 50 γεροδεμένων ανδρών της φυλής που
ανέμεναν, τους υποδέχθηκαν μερικοί Γουάι Γουάι, ανάμεσά τους και παιδιά. Οι
πλημμύρες της περιόδου εκείνης είχαν καλύψει τις καλύβες της φυλής και οι
κάτοικοι είχαν μεταφερθεί σε ψηλότερα επίπεδα. Το πιάνο έπρεπε να μεταφερθεί
συρόμενο σε ειδική κατασκευή μέσα στο τεράστιο κιβώτιό του. Πριν περάσει
αρκετή ώρα, οι επισκέπτες άφηναν εξαντλημένοι το έργο στους αυτόχθονες. «Γουάι
Γουάι δυνατοί, Βρετανοί αδύναμοι», γελούσε κάποιος. Όταν τελικά έφτασαν στο
χωριό, ένα τραγούδι τους καλωσόρισε: «Σηκώστε τα χέρια σας και ευχαριστήστε το
Θεό….».

Η ομάδα του Μπλάσφορντ-Σνελ μεταφέρει το πιάνο με κανό

Τον περασμένο μήνα, τρεις κουρδιστές μουσικών οργάνων έφτασαν στη Γουιάνα για
να αναλάβουν την επισκευή του πιάνου. Οι φτωχοί Γουάι Γουάι ήθελαν να
μετατρέψουν το χωριό τους σε κέντρο επισκεπτών για οικολόγους τουρίστες και
ερευνητές και η Εταιρεία Επιστημονικής Εξερεύνησης, επικεφαλής της οποίας
είναι ο Μπλάσφορντ – Σνελ, είχε συμφωνήσει να παράσχει κάποιο ανθρώπινο
δυναμικό. Ενώ θα βρίσκονταν εκεί, οι «Μπλάσερς» θα ηχογραφούσαν μια συναυλία
όπου και θα καταγράφονταν οι ήχοι του πολυταξιδεμένου πιάνου.

«Έπειτα από την πρώτη νύχτα φιλοξενίας μας», γράφει ο Άντριου Μπράουν (ένας
από τους κουρδιστές) στην «Γκάρντιαν», «είδαμε τελικά το πιάνο στην εκκλησία.
Ένα μικρό πιάνο με ουρά από μαόνι του ’30, από την εδώ και καιρό ανύπαρκτη
λονδρέζικη εταιρεία Boyd. Ποιος όμως θα έβαζε πρώτος τα χέρια του πάνω του;
Εγώ, η Τάνια Στέιτ ή ο Γκράχαμ Χάρις; Η Τάνια είχε ήδη καθήσει μπροστά του και
προσπαθούσε να διαπιστώσει τα προβλήματα. Το τρομερό πλινκ πλονκ αποκάλυπτε
ότι το ένα πέμπτο των πλήκτρων του κολλούσε. Πολλές χορδές του ήταν σπασμένες
– μέχρι και το οδοντικό νήμα του περιοδεύοντος οδοντιάτρου επιστράτευσε για να
τις αποκαταστήσει. Και να ήταν μόνο αυτά… Δουλεύαμε ασταμάτητα. Εγώ στο
κίμπορντ, που επίσης μας είχαν ζητήσει, η Τάνια στο πιάνο. Η αγάπη των Γουάι
Γουάι για τη μουσική έβρισκε διέξοδο στις δύο κυριακάτικες λειτουργίες.

Το ραντεβού. Όταν πια μπορέσαμε να προχωρήσουμε στις πρόβες για το CD,
ανακαλύψαμε ότι ήταν αδύνατο να τους πείσουμε να παρακολουθούν όλες τις
δοκιμές. Τότε εφηύραμε και τον όρο «Γουάι Γουάι χρόνος», για να περιγράψουμε
την τάση τους να χάνουν τα ραντεβού τους με απόκλιση… ωρών. Κι έτσι όμως,
όταν εμφανίζονταν, έβγαζαν τα πάντα από μέσα τους, ψυχή και καρδιά».

Την ώρα της συναυλίας, η Τάνια – ευτυχής με την απόδοση του πιάνου – κάθησε
στο κέντρο ενώ τα μικρότερα παιδιά τραγουδούσαν ύμνους της φυλής. Ο Άντριου
έπαιξε το Πρελούδιο του Μπαχ και ακολούθησε η Τάνια επιλέγοντας αποσπάσματα
του West Side Story. Τα παιδιά τους κοιτούσαν προσεκτικά, με αφοσίωση. Η φυλή
Γουάι Γουάι μπορεί πλέον να παίξει με τα δάχτυλά της.