Διαστάσεις Ηikikomori

Ιάπωνες επιχειρηματίες παρακολουθούν τις τιμές των μετοχών να πέφτουν, έχοντας αφήσει πιθανότατα τα παιδιά τους στην κουζίνα

Τα προβλήματα άρχισαν σε ηλικία 14 ετών. Μέχρι τότε ήταν ένα χαρούμενο και
ζωηρό παιδί, χωρίς κανένα σύμπτωμα πνευματικής ασθένειας. Ύστερα άρχισαν τα
πειράγματα στο σχολείο. Κι όταν μιλάμε για πειράγματα στην Ιαπωνία, εννοούμε
πραγματικά στρατιωτικά καψώνια. Του έστελναν, ας πούμε, ανώνυμες επιστολές με
θανατικές απειλές ή έγραφαν συνθήματα εναντίον του στους τοίχους του σχολείου.
Άρχισε τις κοπάνες. Και μια μέρα, μπήκε στην κουζίνα του σπιτιού του, έκλεισε
την πόρτα και αρνήθηκε να ξαναβγεί. Έχουν περάσει από τότε τρία χρόνια. Στην
αρχή, η οικογένεια αναγκαζόταν να μαγειρεύει σε ένα αυτοσχέδιο μάτι ή να τρώει
φαΐ απ’ έξω. Ύστερα, έκτισαν μια νέα κουζίνα. Η μητέρα του αφήνει φαΐ έξω από
την πόρτα του τρεις φορές την ημέρα. Όσο για μπάνιο, το «παιδί της κουζίνας»
κάνει μια φορά το εξάμηνο.

Το παιδί αυτό είναι σήμερα 17 ετών και πάσχει από μια κοινωνική διαταραχή που
είναι γνωστή στην Ιαπωνία ως hikikomori, δηλαδή απόσυρση από την κοινωνία. Το
φαινόμενο ξεκίνησε από τους otaku, τα παιδιά που απομονώνονταν με τα γουόκμαν,
και αγγίζει πια τα όρια πραγματικής επιδημίας, αφού οι σύγχρονοι ερημίτες της
Ιαπωνίας φτάνουν πλέον το ένα εκατομμύριο. Ηλικίας από 18 ώς 30 ετών, παιδιά
μεσαίων υπαλλήλων που ζουν μια μεσαία ζωή παρακολουθώντας μεσαία προγράμματα
στην τηλεόραση και αγοράζοντας προϊόντα από σούπερ μάρκετ με έκπτωση, οι
hikikomori αποφασίζουν μια μέρα ότι είδαν όλα όσα ήθελαν να δουν και ότι δεν
έχουν πλέον κανένα λόγο να ασχοληθούν με οτιδήποτε γίνεται έξω από τους
τέσσερις τοίχους τους. Επιλέγουν, με άλλα λόγια, να ανταλλάξουν την έξω ζωή με
μια ζωή στο εσωτερικό. Ή μάλλον ούτε καν μ’ αυτό, αφού οι ψυχολόγοι βεβαιώνουν
ότι οι hikikomori αποφεύγουν οποιαδήποτε δραστηριότητα απαιτεί σωματική ή
συναισθηματική συμμετοχή.

Ο δρ Χένρυ Γκρουμπ, ένας ψυχολόγος από το Πανεπιστήμιο της Μέριλαντ που
ετοιμάζει την πρώτη ακαδημαϊκή έρευνα για το θέμα, εκφράζει την κατάπληξή του
για τη στάση των γονέων. «Αν το παιδί μου κλεινόταν σε ένα δωμάτιο και
αρνιόταν να βγει», λέει στο BBC, «θα έσπαγα την πόρτα. Πολύ απλό. Στην
Ιαπωνία, όμως, όλοι λένε πως χρειάζεται χρόνος, είναι μια φάση που θα περάσει,
το παιδί θα ωριμάσει». Μόνο που όταν σπας πόρτες, επιβαρύνεις απλώς τον
οικογενειακό προϋπολογισμό χωρίς να λύσεις το πρόβλημα. Οι hikikomori μπορεί
εκ πρώτης φύσεως να μοιάζουν άρρωστοι, αλλά το ζήτημα που θέτουν είναι
ουσιαστικό: η ζωή που μας προσφέρετε και το μέλλον που (δεν) μας υπόσχεστε δεν
αξίζουν το τίμημα που απαιτείτε από μας. Σταματούμε να συμμετέχουμε λοιπόν σε
αυτό που αποκαλείται δημόσια ζωή μέχρις ότου η απουσία μας δημιουργήσει
πρόβλημα στη λειτουργία της κοινωνίας. Κι άμα σπάσετε την πόρτα της κουζίνας,
θα μπούμε στην αποθήκη.