Ζωή μέσα από τις στάχτες

Μία πόλη: τα Καλάβρυτα. Δύο άνθρωποι: ο ένας κατάφερε να μείνει ζωντανός
την ίδια ημέρα που ο άλλος γεννήθηκε. Μία ιστορία: η σφαγή των Καλαβρύτων, σαν
σήμερα, πριν από 59 χρόνια.

Πάνω, η Βασιλική Κατσίνη. Δεν γιόρτασε ποτέ τα γενέθλιά της, αφού γεννήθηκε τη μαύρη ημέρα των Καλαβρύτων. Αριστερά, ο Αργύρης Φερλελής. Ήταν ένας από τους 13 άνδρες των Καλαβρύτων που σώθηκαν, ο μόνος που ζει πια

Τα Καλάβρυτα τιμούν σήμερα τη μνήμη εκείνων που εκτέλεσαν οι Γερμανοί πριν
βάλουν φωτιά και κάψουν τα σπίτια της πόλης.

Δύο άνθρωποι θυμούνται με ξεχωριστό τρόπο αυτή την ιστορική επέτειο για όλους
τους άλλους: η Βασιλική Κατσίνη γεννήθηκε λίγη ώρα προτού εκτελεστεί μαζί με
τους άλλους άνδρες των Καλαβρύτων και ο πατέρας της. Ο 76χρονος Αργύρης
Φερλελής την ημέρα της σφαγής ήταν 17 χρόνων. Ήταν ένας από τους δεκατρείς
άνδρες των Καλαβρύτων που σώθηκαν, ο μόνος που ζει πλέον. Έμεινε ζωντανός όταν
πλάι του ξεψυχούσαν τα δύο αδέλφια του, αλλά και περισσότεροι από επτακόσιοι
κάτοικοι των Καλαβρύτων, στον λόφο του Καπή. Και οι δύο έχουν ξεχωριστούς
λόγους να θυμούνται.

Κατάφερε να επιζήσει

Ο Αργύρης Φερλελής είναι ο μόνος εν ζωή σήμερα από τους δεκατρείς συντοπίτες
του που επέζησαν από τη σφαγή. Κάθε χρόνο, σχεδόν έξι δεκαετίες τώρα, ζει το
δικό του δράμα. Πολύ σπάνια μιλάει για εκείνη την ημέρα ακόμη και στους δικούς
του ανθρώπους. «Τότε ήμουν παιδί δεκαεπτά χρόνων. Μαζί με τ’ αδέλφια μου,
μόλις χτύπησαν οι καμπάνες, πήγαμε στο σχολείο, όπως είχαν διατάξει οι
Γερμανοί. Περπατούσαμε και οι τρεις πιασμένοι από το χέρι. Έκανε κρύο, είχε
ομίχλη, δεν ξέραμε τι θα γινόταν…». Όλοι οδηγήθηκαν στον λόφο Καπή, όπου
έγινε η σφαγή.

Ο Αργύρης Φερλελής ήταν ανάμεσα στα αδέλφια του, τον δίδυμό του Βασίλη και τον
14χρονο Κίμωνα, που είχαν κιόλας ξεψυχήσει.

Λίγο αργότερα στον λόφο έφθασαν οι γυναίκες, που άρχισαν να αναζητούν άνδρες,
πατεράδες, γιους. «Με βρήκε η μάνα μου. Έβγαλε τη μαντίλα της, την έσκισε και
μου έδεσε ένα τραύμα που είχα και αιμορραγούσε». Μέρες έμεινε με τη μαντίλα
στο τραύμα, ώσπου τον παρέλαβε ο Ερυθρός Σταυρός. «Ήταν να ζήσω…», λέει.

Το μωρό της σφαγής

Η Βασιλική Κατσίνη δεν γιόρτασε ποτέ τα γενέθλιά της. Κάθε χρόνο στις
13 Δεκεμβρίου νιώθει θλίψη και πόνο, αφού γεννήθηκε την ημέρα του
ολοκαυτώματος στα Καλάβρυτα. Ο πατέρας της Βασίλης Αναστόπουλος περίμενε το
ξημέρωμα της 13ης Δεκεμβρίου να γεννηθεί στο σπίτι του το τρίτο του παιδί. Η
διαταγή των Γερμανών ήταν σαφής: όποιον έβρισκαν σε σπίτι θα τον πυροβολούσαν
αμέσως. «Ο πατέρας μου ανέβηκε στο πατάρι και περίμενε να γεννηθώ», λέει
συγκινημένη η κ. Βασιλική Κατσίνη. «Όταν γεννήθηκα με πήρε από τα χέρια της
μαμμής και με άγγιξε απαλά. Φίλησε τη μάνα μου και έφυγε. Τον σκότωσαν».

Την ίδια ώρα άλλοι Γερμανοί έβαζαν φωτιά στα σπίτια. «Μόλις έφθασαν στο δικό
μας, η μαμμή με πήρε στην αγκαλιά της και βγήκε στην πόρτα. Όπως έμαθα
αργότερα, επικεφαλής της ομάδας των στρατιωτών ήταν ένας Αυστριακός, ο οποίος
όταν κατάλαβε ότι μόλις είχα γεννηθεί έδωσε εντολή να μην κάψουν το σπίτι».