ΦΙΛΑΡΕΤΗ ΚΟΜΝΗΝΟΥ «Η σχέση με τον θεατή είναι παιχνίδι μαγείας»

«Είναι αυτονόητο ότι για την ερμηνεία ρόλων κλασικού ρεπερτορίου ο ηθοποιός πρέπει να διαθέτει και πνευματικότητα», λέει η Φιλαρέτη Κομνηνού

Είκοσι και πλέον χρόνια θεατρικής κατάθεσης «στέφθηκαν» με το ύψιστο θεατρικό
βραβείο «Μαρίκα Κοτοπούλη», καθώς συμπυκνώθηκαν σε έναν ρόλο, τον οποίο της
«χάρισε» ο Αύγουστος Στρίντμπεργκ.

Η Φιλαρέτη Κομνηνού, η ανεπανάληπτη Ηλέκτρα στην Επίδαυρο, η Ερωφίλη, η
Άλκηστις, η Ανδρομάχη, η Μαξίν, η Νίνα, η Ιρίνα, η Ελενα, η «Λυσσασμένη γάτα»,
η Τζούλια, τιμήθηκε για την ερμηνεία της Λάουρας στον «Πατέρα», του Αυγούστου
Στρίντμπεργκ, με το βραβείο «Μαρίκα Κοτοπούλη». Σύμπτωση; Υποδύθηκε –
ομολογουμένως επιτυχημένα – τη Μαρίκα Κοτοπούλη στην τηλεόραση.

Τον τελευταίο – πριν από επτά χρόνια – ρόλο της στο ΚΘΒΕ σκηνοθέτησε ο Ανδρέας
Βουτσινάς. Επιστρέφει φέτος στη Θεσσαλονίκη, και πάλι με τον ίδιο σκηνοθέτη,
για να προσθέσει έναν ακόμη ρόλο του Στρίντμπεργκ στις θεατρικές «αποσκευές»
της, αυτόν της Αλίκης στον «Χορό του θανάτου». Τυχαίο;

Το πλέον σίγουρο και διόλου τυχαίο είναι η υποκριτική δεινότητά της ως χάρισμα
και η δεινή ικανότητά της για νοητική επεξεργασία – ψυχογενούς σχεδόν ταύτισης
με τους ρόλους της.

Η κριτική μίλησε για τον ρόλο της στη βραβευμένη «Λάουρα» του «Πατέρα». Την
έχρισε «γυναίκα αράχνη, υπνωτίζουσα κόμπρα, σμέρνα, σκοτεινή περσόνα, Μέδουσα
που πετρώνει όποιον την αντικρύσει. Και αυτό το επίτευγμα με τα λιτότερα
μέσα».

Και αυτό το υποκριτικό επίτευγμα πώς κατακτάται με τα λιτότερα μέσα;

«Νομίζω πως το λιτό είναι και ουσιαστικό και θεατρικά ενδιαφέρον μόνον εάν
είναι αποτέλεσμα συμπύκνωσης ενέργειας και αφαίρεσης κάθε περιττού. Είναι
αλήθεια ότι εμείς οι ηθοποιοί χρησιμοποιούμε τον ρόλο για προσωπική
επιβεβαίωση – ειδικά στην αρχή της θεατρικής ζωής μας. Ευτυχώς, ο χρόνος μάς
απαλλάσσει από εκείνη την πρώτη ανάγκη εντυπωσιασμού. Ο συγκεκριμένος ρόλος,
πάντως, με παίδεψε, γιατί στη μινιμαλιστική ερμηνεία κινδυνεύεις να καταλήξεις
σκηνικά αδιάφορος ή ανύπαρκτος, αν δεν ενεργοποιήσεις άλλες δυνάμεις».

Οι θεατές μιλούν για την ερωτική φυσιογνωμία, την ηθοποιό που «τη θέλει η
σκηνή». Πέραν, όμως, της φυσιογνωμικής γοητείας, διαπρέπει σε ρόλους μάλλον
εσωτερικής έντασης, που προϋποθέτουν ψυχολογική και κυρίως νοητική
διεργασία…

«Είναι αυτονόητο ότι για την ερμηνεία ρόλων κλασικού ρεπερτορίου ο ηθοποιός
πρέπει να διαθέτει και πνευματικότητα. Αυτά τα έργα δεν γράφτηκαν για να
διηγηθούν απλώς και μόνο μια ιστορία. Από την άλλη, δεν θεωρώ λιγότερο
σημαντική τη σκηνική παρουσία. Η σχέση με τον θεατή είναι παιχνίδι γοητείας-
μαγείας».

Η επιστροφή στο ΚΘΒΕ ήρθε – τυχαία; – με ένα ακόμη έργο, το τρίτο κατά σειρά
του Στρίντμπεργκ. «Hommage στον Στρίντμπεργκ», θά ‘λεγε ο Γιώργος Βέλτσος…
«Είναι δαιμόνιος συγγραφέας ο Στρίντμπεργκ. Αισθάνεσαι ότι βάζει έναν καθρέφτη
απέναντί σου, ο οποίος αντικατοπτρίζει σαν είδωλο το εσωτερικό, το κρυμμένο
σκοτεινό κομμάτι τού εαυτού μας. Αυτό που ίσως φοβόμαστε ή κρύβουμε»,
ομολογεί.

Τον ρόλο τον αναζητάτε μέσα σας ή στις οδηγίες των σκηνοθετών και τα
στοιχεία των πηγών;

«Αναζητώντας την έμπνευση, η σύλληψη του ρόλου είναι αποτέλεσμα βασανιστικής
προσωπικής μελέτης αλλά και προϊόν συνεργασίας με τον σκηνοθέτη. Σημασία έχει
να ερμηνεύεις τον μεγάλο ρόλο σε μια σπουδαία παράσταση. Και τέτοια ήταν η
περυσινή του «Πατέρα», την οποία σκηνοθέτησε ο Γιώργος Κιμούλης».

«Αναθεωρώ τις απόψεις μου περί τυχαίου»

Η προετοιμασία της πρεμιέρας του «Χορού του θανάτου» στο ΚΘΒΕ και μια ατυχία
με τις πτήσεις «Αθήνα-Θεσσαλονίκη» δεν της επέτρεψε την περασμένη Δευτέρα να
παραλάβει η ίδια τη διάκριση για την ερμηνεία της στον «Πατέρα» του
Στρίντμπεργκ, με το έπαθλο του Θεατρικού Μουσείου. «Χάρηκα τόσο με αυτό το
βραβείο. Κρίμα που δεν κατάφερα τελικά να είμαι εκεί, σε αυτήν τη γιορτή του
θεάτρου… ».

Το βραβείο δόθηκε εξ ημισείας στη Φιλαρέτη Κομνηνού και τη Λυδία Φωτοπούλου.
«Περίεργη σύμπτωση δεν είναι; Αισθάνομαι τη Λυδία σαν θεατρική μου αδελφή.
Είμαστε τόσο διαφορετικές φυσιογνωμικά και ιδιοσυγκρασιακά, αλλά έχουμε ζήσει
και μοιραστεί τόσα. Είμαστε θεατρικά παιδιά του ΚΘΒΕ, της Θεσσαλονίκης, του
Ανδρέα Βουτσινά, γεννήσαμε τα αγόρια μας την ίδια χρονιά, τώρα μοιραζόμαστε το
βραβείο». Ένα βραβείο που «ήρθε» με την επιστροφή στο υποκριτικά γενέθλιο
θέατρο, τις παραμονές μίας ακόμη πρεμιέρας με έργο του Στρίντμπεργκ. «Έπειτα
από μια σειρά τόσων συμπτώσεων στη ζωή μου, τον τελευταίο καιρό αρχίζω να
αναθεωρώ τις απόψεις περί τυχαίου», ομολογεί.

INFO

Αύριο στις 9 μ.μ. δίνεται από το ΚΘΒΕ, στο μικρό θέατρο της Μονής Λαζαριστών,
η πρεμιέρα του έργου «Ο χορός του θανάτου», του Α. Στρίντμπεργκ, σε σκηνοθεσία
Ανδρέα Βουτσινά, με τους Φιλαρέτη Κομνηνού, Στέφανο Κυριακίδη, Δημήτρη Σιακάρα.