ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΦΑΣΟΥΛΗΣ «Αναζητώ τη μελωδία της συγκίνησης»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά  |
 |
|
«Σε πρώτο επίπεδο, το έργο είναι μια αστυνομική κωμωδία. Έχει πολύ γέλιο. |
Το όνομα του Σταμάτη Φασουλή το πρωτακούσαμε στην αυγή της δεκαετίας του ’70,
όταν το «Ελεύθερο Θέατρο» απελευθέρωσε τη σοβαροφάνειά μας και μας πήγε σε
διαδρομές χαρούμενες και πολύχρωμες. Από εκεί και μετά, τον παρακολουθούμε να
σκηνοθετεί και να παίζει. Μέσα από τις δουλειές του είδαμε τις ευαισθησίες
του, την κρυμμένη πίσω από ένα προσωπικό χιούμορ ποίησή του, την καλλιτεχνική
αγωγή και την εσωτερική του εξέλιξη. Τον εκτιμήσαμε για την απλότητα, τη
φυσική του ευγένεια, και αγαπήσαμε την προσωπική του ματιά. Κι έτσι, αργά,
σταθερά, σχεδόν αβίαστα, έγινε ένας δικός μας άνθρωπος που, μέσα από τις
δουλειές του, μιλάει για εμάς.
Μετά το χαρούμενο, θεαματικό και ψυχαγωγικό «Full Monty», που σκηνοθέτησε και
παίζεται με μεγάλη προσέλευση θεατών στο θέατρο «Πόρτα», είναι έτοιμη η
δεύτερη παράσταση που σκηνοθέτησε και παίζει. Είναι το έργο του Αντώνη Νικολή
«Το σπίτι φεύγει», που κάνει πρεμιέρα απόψε στο θέατρο «Δημήτρης Χορν».
Στην αυγή του νέου αιώνα, ποιο είναι το θέμα που διαπραγματεύεται, πόσο
ακουμπάει στην εποχή μας, γιατί το διάλεξε; «Δεν ανήκω στους σκηνοθέτες που
παθιάζονται με έργα που ασχολούνται με το σήμερα, ή που θεωρούν απαραίτητη
προϋπόθεση τι απασχολεί το κοινό. Πιστεύω ότι το ενδιαφέρον για το έργο
εξαρτάται άμεσα από την ατμόσφαιρα που θα αλλάξει τον ψυχισμό των ηθοποιών,
αλλά και των θεατών.
Αν υπάρχει κάτι βαθύτερο στο έργο, μια γνήσια χορδή δηλαδή, που μπορεί να
παίζει άριστα τη μελωδία της συγκίνησης, όλα τα άλλα, εποχή, προβληματισμοί,
ερωτήματα, επικαιρότητες, είναι επικουρικά στοιχεία, στολίδια απαραίτητα
βέβαια, αλλά στολίδια. Δεν είναι αυτό το δένδρο. Προσπαθώ να ακούσω, αν η ηχώ
των αισθημάτων του παίζει μια μουσική. Αν, δηλαδή, αυτό το βασικό στοιχείο
υπάρχει, όλα τα άλλα γίνονται (και δυστυχώς πρέπει να τα κάνω εγώ)».
Στον σουρεαλιστικό τίτλο «Το σπίτι φεύγει» υποφώσκει μια αόριστη απώλεια. Ποιο
είναι το θέμα του; «Το θέμα του είναι ο χρόνος. Ένα ζευγάρι κλονίζεται, με
αφορμή την παρουσία ενός νέου στη ζωή του, αλλά με αιτία τη σχέση τους με τον
χρόνο. Ο άνδρας βλέπει να έρχονται ολοταχώς καταπάνω του τα πενήντα, η γυναίκα
έχει “φιλήσει” τα σαράντα και ο νέος, που μόλις έχει κλείσει τα 29, περιμένει
το καράβι να ‘ρθει να τον “ταξιδέψει”.
Υπάρχει και το θέμα της προδοσίας, αλλά δεν φαίνεται αρκετά, γιατί και τους
τρεις, τους έχει προδώσει ο χρόνος. Ο άνδρας μπροστά στην αλκή του νέου βλέπει
τα νιάτα που έζησε. Η γυναίκα βλέπει το αστραφτερό κορμί, και κάνει πως δεν το
βλέπει για χάρη της αγάπης. Κι ο νέος βλέπει έκπληκτος, ότι σ’ ένα
στερεοφωνικό, σ’ ένα σαλόνι, σ’ ένα πολυτελές αυτοκίνητο με αερόσακο μπορεί να
χωράει και η αγάπη. Υπάρχει κι ένα τέταρτο πρόσωπο, που αργοπεθαίνει, η Λίμπι
(δεν εμφανίζεται). Ο μικρός την βλέπει να γερνάει μέσα σε 10 λεπτά και η μόνη
αγωνιώδης φράση του είναι “Μπορεί να γεράσει κάποιος σε 10 λεπτά”;
Το ωραίο είναι πως όλο αυτό, ο Νικολής το λέει κωμωδία. Σε πρώτο
επίπεδο έχει πολύ γέλιο. Έχει όμως και κάτι χάσματα που μου κόβουν την ανάσα,
όπως όταν ο ήρωας, πριν κοιμηθεί, λέει: “Κι ο ύπνος μια περίληψη του χρόνου
είναι. Ο ύπνος και ο χρόνος τα χωνεύουν όλα”. Βέβαια, υπάρχουν και οι
καθησυχαστικές φράσεις “αύριο θα τα ‘χουμε ξεχάσει όλα”, για να πάρει την
απάντηση της νεολαίας “σιγά, εγώ τα ξεχνάω από τώρα”».
Το έργο, σε πρώτο επίπεδο, είναι αστυνομικό. «Αρχίζει σαν αστυνομική κωμωδία,
με την αναπαράσταση ενός, μάλλον, φόνου. Αργότερα, όταν ξεδιπλώνεται ο
ψυχισμός των ανθρώπων, η σκηνή θερμαίνεται θεατρικά και το έργο, με μεγάλη μου
χαρά, δεν μπορώ να το κατατάξω σε κανένα είδος. Ας πούμε πως αντιμετωπίζει τη
ζωή μ’ έναν ποιητικό ρεαλισμό. Θέλω όμως να πω, όσο κι αν είναι χιλιοειπωμένο,
πως αν δεν υπάρχει νεοελληνικό έργο δεν υπάρχει ελληνικό θέατρο. Θα είναι
ευτύχημα, αν αυτές οι αρετές, που πίστεψα ότι έχει το έργο, βρουν ανταπόκριση
στο κοινό και στον χρόνο. Ένα έργο πρέπει να αντέξει και στον χρόνο. Για τα
θεατρικά έργα, έχω την εντύπωση, πως ισχύει αυτό που είπε ο Τσαρούχης για έναν
πίνακα, όταν του είπαν πως είναι σαν μισοτελειωμένος: “Ξέρετε, το έργο
ολοκληρώνεται στον χρόνο”».
«Έχω σπουδάσει χρόνια θεατής»
Ο Σταμάτης Φασουλής, στη λάμπουσα από επιτυχίες πορεία του στο θέατρο, έχει
χαρακτηρισθεί ως «ο σκηνοθέτης των επιτυχιών». Του ζητάμε να το σχολιάσει. «Ο
καθένας, για να συνεννοείται, βγάζει ένα παρατσούκλι. Ευτυχώς, το “σκηνοθέτης
των επιτυχιών” δεν το θεωρώ ύβρι. Καλό μού ακούγεται. Έλα, όμως, που εγώ δεν
είχα ποτέ αυτή την αίσθηση….
Θα ‘θελα να πιστεύω ότι ανεβάζω τις παραστάσεις με τα μάτια της ψυχής του
κοινού. Έχω σπουδάσει χρόνια θεατής, πράγμα που με ωφέλησε πολύ, αλλά με
καθυστέρησε αφάνταστα, γιατί παλιότερα, αντί να ανεβάσω τις παραστάσεις μου,
ανέβαζα κομμάτια από παραστάσεις που μου είχαν αρέσει όταν ήμουν μικρός –
θεατής. Με τα χρόνια έμαθα ότι η πιο γοητευτική παράσταση δεν είναι αυτή που
θυμίζει μια παράσταση, αλλά αυτή που θυμίζει μια ζωή.
Πολλές φορές, πρέπει να κάνεις τον εαυτό σου στη μπάντα, για ν’ ακούς τη
μυστική φωνή του συγγραφέα, για να τσαλαπατηθείς από μια παραξενιά ενός
ηθοποιού – όχι χωρίς ιδιοτέλεια -, γιατί αυτή η παραξενιά μπορεί ν’ ανθήσει σε
ποίηση, κι εσύ το ξέρεις και το τρως το σκατό με το κουτάλι. Κι ύστερα, θα
πρέπει κάθε φορά, σε κάθε παράσταση, να αγαπήσεις τους συνεργάτες σου από την
αρχή και να είσαι άδολος και ειλικρινής, γιατί το ψέμα φαίνεται στη σκηνή σαν
την τρίχα στο προζύμι».
Google news
