«Ο Σαντάμ έχει πολλές κρυψώνες»

Οι επιθεωρητές του ΟΗΕ βρίσκονται ήδη στο Ιράκ, σε μια δύσκολη αποστολή που
δεν γίνεται πάντα αποδεκτή από όλες τις πλευρές χωρίς αμφιβολίες, χωρίς
αντιδράσεις. Ποιες υπόνοιες υπάρχουν για το Ιράκ; Ποιες ανησυχίες;

Ο καθηγητής Ρόμπερτ Σμούκερ μιλάει στην Ελένη Τορόση

Ο καθηγητής Ρόμπερτ Σμούκερ, που υπήρξε και αυτός επιθεωρητής στο Ιράκ, δεν
ανησυχεί τόσο για τα βιολογικά και τα χημικά του όπλα. «Τα χημικά και
βιολογικά όπλα δεν απειλούν τις δυτικές χώρες, αλλά περισσότερο την περιοχή,
τους γείτονες του Ιράκ», λέει στα «ΝΕΑ». «Όμως, επειδή δεν γνωρίζουμε πώς
ακριβώς θέλει να τα χρησιμοποιήσει, πρέπει να τον ελέγχουμε διαρκώς».

Μιλήστε μου λίγο για τις εμπειρίες που είχατε τις τελευταίες φορές που
βρεθήκατε στο Ιράκ με την ομάδα των επιθεωρητών.

Προσπάθησα πάντα να έχω καλές σχέσεις με τους Ιρακινούς συνοδούς μας. Εμένα
προσωπικά, μου διηγούνταν περισσότερα από ό,τι στην υπόλοιπη ομάδα των
επιθεωρητών, ίσως γιατί γνώριζαν ότι είμαι από το Πανεπιστήμιο, επιστήμονας,
όχι μυστικός πράκτορας, ούτε στρατιωτικός. Μερικές φορές μάλιστα, μου
εκμυστηρεύονταν γελώντας τα τεκταινόμενα σε παλιότερες επιθεωρήσεις: «Όταν
εσείς μπαίνατε από μπροστά, εμείς βγάζαμε το υλικό από την πίσω πόρτα». Πολλοί
συνάδελφοί μου, όμως, μου έχουν διηγηθεί ότι είχαν μεγάλες δυσκολίες. Συχνά,
τους απαγορευόταν η είσοδος σε συγκεκριμένα κτίρια ή ξαφνικά είχε χαθεί το
κλειδί ή είχαν την εντύπωση ότι τους κοροϊδεύουν.

Έχετε ελπίδες, ότι θα είναι αποτελεσματικές και ουσιαστικές οι
έρευνες των επιθεωρητών που βρίσκονται τώρα στο Ιράκ με επικεφαλής τον Χανς
Μπλιξ;

Να σας πω την αλήθεια, αμφιβάλλω. Η χώρα είναι τεράστια. Ούτε τα παλάτια του
πιστεύω πως έχει χρησιμοποιήσει ως κρυψώνες ο Σαντάμ Χουσεΐν. Γιατί να βάλει
αυτά τα επικίνδυνα πράγματα, τα χημικά και βιολογικά όπλα, στα ωραία του
παλάτια; Η χώρα είναι αρκετά μεγάλη. Λένε ότι υπάρχουν τεράστιες υπόγειες
αποθήκες κάτω από τις τεχνητές λίμνες. Ούτε πιστεύω πως οι δορυφόροι των
Αμερικανών μπορούν να ανιχνεύσουν πού είναι το ένα ή το άλλο. Η υποδομή για
την κατασκευή βιολογικών και χημικών όπλων είναι απλή και φθηνή και ο Σαντάμ
μπορεί να την ξαναγοράσει, αν την έχει καταστρέψει. Δεν είναι λοιπόν καθόλου
δύσκολο να ξαναφτιάξει τα όπλα, όταν αποχωρήσουν οι επιθεωρητές.

Πιστεύει, άραγε, ο Ρόμπερτ Σμούκερ ότι είναι πια πολύ δύσκολο να αποφευχθεί
ένας πόλεμος στο Ιράκ; Το βέβαιο για τον καθηγητή είναι πως ο Σαντάμ φοβάται
αυτήν τη στιγμή, γιατί έχει πάρει στα σοβαρά την απειλή της Αμερικής ­ και όσο
περισσότερο φοβάται, τόσο καλύτερα είναι. «Ανακεφαλαιώνοντας, πρέπει να πω ότι
βρίσκω σωστή την δυναμική στάση του προέδρου Μπους», λέει ο πρώην επιθεωρητής.
«Επιθεωρητές θα πρέπει να αποστέλλονται κάθε τόσο και σε τακτά διαστήματα.
Είναι επίσης απαραίτητο η στάση απέναντι στο Ιράκ να λειτουργεί ως υπόδειγμα
και απέναντι σε άλλες χώρες της περιοχής που κατασκευάζουν ή αποκτούν τέτοια
όπλα».

Όμως, θεωρεί πράγματι δικαιολογημένους τους φόβους που εκφράζει η
Αμερική ως προς το Ιράκ;

Δικαιολογημένους βρίσκω μόνο τους φόβους του Ισραήλ, γιατί μόνο το Ισραήλ
απειλείται ουσιαστικά από το Ιράκ. Εμείς στην Ευρώπη δεν έχουμε να φοβηθούμε
τίποτα, ούτε στην Αμερική. Βρίσκονται σε κίνδυνο όμως οι σταθμευμένοι στο
Κουβέιτ Αμερικανοί στρατιώτες και βεβαίως απειλούνται και οι γειτονικές
περιοχές του Ιράκ. Ο Σαντάμ θέλει να είναι ο νέος Σαλαντίν, να παίξει τον ρόλο
του πρώτου και μεγαλύτερου ηγέτη της Αραβίας. Το παράξενο είναι ότι το Ιράκ,
παρά τη δεινή θέση στην οποία βρίσκεται λόγω του εμπάργκο, προωθεί συνεχώς
τους εξοπλισμούς χωρίς ανάπαυλα και αυτό είναι πολύ παράξενο και ύποπτο. Οι
πύραυλοι που διαθέτει είναι μικροί, επτά μέτρα μήκος και με πενήντα εκατοστά
διάμετρο. Σε συνδυασμό όμως με έναν άλλο πύραυλο που είχε ο Σαντάμ ήδη πριν
από τον πόλεμο του Κόλπου, η ακτίνα δράσης φτάνει τα 600 χιλιόμετρα με έναν
τόνο φορτίο, αρκετό για μία ατομική βόμβα. Αν βεβαίως την διαθέτει.

Τι εντύπωση σας έκανε αλήθεια ο ιρακινός λαός, όταν βρεθήκατε
εκεί; Είναι όλοι υπερ του Σαντάμ ή συναντήσατε και αντίθετους;

Λόγω του εμπάργκο, κυριαρχεί μια αρνητική εικόνα για τους Αμερικανούς. Ο λαός
του Ιράκ ζει μέσα στη φτώχεια, τη δυστυχία, και την απειλή ενός νέου πολέμου.
Αποδέχονται την πολιτική τους ηγεσία, γιατί δεν γνωρίζουν καν τι είναι το
δημοκρατικό σύστημα. Απ’ αυτούς τους λαούς δεν ζητήθηκε ποτέ να αποφασίσουν
για κάτι. Στην περίπτωση ενός πολέμου, θα την πληρώσουν δυστυχώς αυτοί οι
αθώοι άνθρωποι. Εγώ όμως δεν κάνω διακρίσεις μεταξύ στρατιωτών και πολιτών,
όπως δεν κάνω διακρίσεις για το αν θα σκοτωθούν Γερμανοί, Αμερικανοί ή
Ασιάτες. Εμένα, με ενδιαφέρει η ανθρωπότητα. Όλοι οι άνθρωποι έχουν την ίδια
αξία. Να προσθέσω επίσης και κάτι άλλο: Εμείς οι Γερμανοί χρωστάμε πολλά στους
Αμερικανούς μετά τον πόλεμο, μας έσωσαν από την κυριαρχία των Σοβιετικών.
Έτσι, η αύξηση του αντιαμερικανισμού που παρατηρείται τελευταία στη Γερμανία
είναι εσφαλμένη στάση. Γιατί, παρακαλώ, στην περίπτωση του Ιράκ βλέπουμε το
σφάλμα στους Αμερικανούς και όχι στους Ιρακινούς που εξοπλίζονται συνέχεια;

Ποιος είναι

Ο καθηγητής Robert Schmucker του Ινστιτούτου Τεχνολογίας Διαστημικών Πτήσεων
διδάσκει εδώ και τριάντα χρόνια στο Πολυτεχνείο του Μονάχου. Γνωστικό
αντικείμενό του είναι τα πυραυλικά συστήματα και τα όπλα μεγάλου βεληνεκούς,
καθώς και η χρήση τους από χώρες του Τρίτου Κόσμου. Συμμετείχε τουλάχιστον
τρεις φορές σε αποστολές επιθεωρητών του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων
Εθνών στο Ιράκ. Παράλληλα με την επιστημονική του εργασία, ο καθηγητής
Schmucker διεκπεραιώνει αναλύσεις οπλικών συστημάτων και πυραύλων κατ’ εντολήν
της ομοσπονδιακής γερμανικής κυβέρνησης αλλά και άλλων οργανισμών και γνωρίζει
πολύ καλά τι μπορούν να κάνουν σήμερα οι χώρες του Τρίτου Κόσμου με τα οπλικά
συστήματα που διαθέτουν, από πού ανεφοδιάζονται και ποιες είναι οι προοπτικές
στο μέλλον.

Η Ελένη Τορόση είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος στη Γερμανική Ραδιοφωνία