ΧΑΡΙΛΑΟΣ ΦΛΩΡΑΚΗΣ Βιάζονται για το Κυπριακό

Όσο ακούς τον Χαρίλαο Φλωράκη τόσο και τον νιώθεις… Μία του λέξη, μία
ολόκληρη ιστορία… Και δεν χαρίζεται σε κανέναν. Αν και ποτέ του δεν κρατάει
κακίες. Ακόμα κι όταν κάποιοι που έγιναν πλούσιοι από το τίποτα τον
κατηγόρησαν πως το απλό σπίτι του στο Χαλάνδρι είναι πολυτελής βίλα! Αλλά
εκείνο που τον βασανίζει τον τελευταίον καιρό είναι το Κυπριακό. «Θέλουν
Άγγλοι και Αμερικανοί να το κλείσουν όπως, όπως», πιστεύει.

«Ξέρεις, είμαι και 89 χρόνων», είναι τα πρώτα λόγια με τα οποία ο Χαρίλαος
Φλωράκης υποδέχεται με χαμόγελο τους επισκέπτες του. «Μα είστε ακόμα 88, γιατί
προσθέτετε στην ηλικία σας;», είναι η αντίδραση των φίλων του. Κι όταν λίγο
αργότερα ο επίτιμος πρόεδρος του ΚΚΕ κάνει «επίδειξη» των φωτογραφικών του
δυνατοτήτων με μία σύγχρονη μικρή ψηφιακή μηχανή που αγόρασε το καλοκαίρι στη
Σύμη και του λένε πως δείχνει πάντα έφηβος, χαμογελάει.

«Ε, είπαμε να μην κοροϊδευόμαστε μεταξύ μας», λέει και φέρνει από την κουζίνα
ένα δυνατό λικέρ από την Πολωνία για να κεράσει τους καλεσμένους του.

«Δεν θέλετε να πάμε έξω πρόεδρε;», του λένε.

«Γιατί; Έχω ωραία πίτα και κρασί… Άντε, πάμε στην κουζίνα να τσιμπήσουμε».

Ο Αντώνης, ο πιστός οδηγός και φίλος του, και η γυναίκα του βοηθάνε και
στρώνουν το τραπέζι. Ο Χαρίλαος Φλωράκης δεν κάθεται στην κορυφή, αλλά σε μία
άκρη. Την προτιμά, για να ακούει καλύτερα όσα του λένε.

«Τι γίνεται με το Κυπριακό;», έρχεται η ερώτηση από την άλλη γωνία.

«Ε, δεν βλέπετε ότι Αμερικανοί και Άγγλοι βιάζονται; Θέλουν να διαιωνίσουν την
κυριαρχία τους στην Ανατολική Μεσόγειο σε βάρος της Κύπρου, του λαού της και
των λαών της περιοχής».

Ο Χαρίλαος Φλωράκης πήρε την κανάτα με το κρασί, κέρασε τους φίλους του, και
άρχισε να θυμάται διάφορες ιστορίες, που περιλαμβάνονται και στο βιβλίο, το
οποίο έγραψε ο δημοσιογράφος Χρήστος Θεοχαράτος γι’ αυτόν.

«Δεν θέλησα ποτέ να γράψω αυτοβιογραφία. Δεν με ενδιέφερε, δεν είχα χρόνο.
Ουσιαστικά δεν πρόκανα να έχω προσωπική ζωή! Αν κάτι, λοιπόν, ενδιαφέρει τον
κόσμο, είναι η όποια συμβολή μου στο λαϊκό κίνημα. Για μένα μου αρκεί να είμαι
κομμουνιστής ως το τέλος. Ποτέ δεν μετάνιωσα γι’ αυτό. Ξέρετε γιατί; Ο κόσμος
παραμένει τόσο άδικος. Αξίζουν θυσίες να γίνει καλύτερος, να σταματήσουν οι
πόλεμοι».

Και ο δεύτερος τόμος; Αυτός που ετοιμαζόταν για την πολιτική του δράση ως
γραμματέας του ΚΚΕ, από το ’74 έως και σήμερα;

Ο Χαρίλαος Φλωράκης είναι προσεχτικός. «Τι νόημα έχει να βγει; Δεν είναι όλα
γνωστά; Η δράση μας στη Βουλή είναι καταγεγραμμένη, οι ομιλίες, οι αγώνες του
κόμματος, όλα…».

Ο επίτιμος πρόεδρος του ΚΚΕ, παρά το ότι καμιά φορά τα πόδια του δεν τον
βοηθάνε, πάει συνεχώς στο κόμμα, στον Περισσό. Έχει τις απόψεις του, αλλά δεν
παρεμβαίνει. Μιλάει καθημερινά με τη γενική γραμματέα του κόμματος, την Αλέκα
Παπαρήγα. Εκφράζει την αγωνία του να ζωντανέψουν οι οργανώσεις, να ξανοιχτεί
περισσότερο ο «Ριζοσπάστης», να αποφεύγονται λάθη τακτικής.

Ο Χαρίλαος Φλωράκης, με την εμπειρία μίας ολόκληρης ζωής αφιερωμένης στο λαϊκό
κίνημα, με κάπου 26 χρόνια στη φυλακή και στην εξορία, παίρνει θέση και για τη
λαθολογία που τόσο… συγκινεί ορισμένους. Δεν αρνείται ούτε στιγμή ευθύνες
και λάθη. Επιμένει, ωστόσο, ότι κάθε ιστορικό γεγονός πρέπει κανείς να το
κρίνει στον καιρό του, και στις συνθήκες που συνέβη. Διαφορετικά – πιστεύει –
πέφτει σε ακόμα μεγαλύτερο λάθος…

Στο τραπέζι πέφτουν πολλές απόψεις. Ο επίτιμος πρόεδρος του ΚΚΕ παρεμβαίνει
πάντα με χιούμορ, χωρίς να προσβάλλει τον συνομιλητή του, ακόμα και αν
διαφωνεί μαζί του. Χωρατατζής, δείχνει να του αρέσει κάθε «τσίγκλισμα», αλλά
δεν λέει να συγχωρήσει ορισμένους που έπαιξαν στο πρόσφατο και στο απώτερο
παρελθόν εις βάρος του. Πρώτον, γι’ αυτούς που πήγαν να τον διασύρουν για το
απλό σπίτι στο Χαλάνδρι – κληρονομιά της συζύγου του, που έχει γράψει στο
κόμμα -, το οποίο ορισμένοι δεν δίστασαν να το αποκαλέσουν… βίλα! Και,
δεύτερον, για ορισμένους οι οποίοι διαστρέβλωσαν ένα… χωρατό του με τον
αρχηγό της Ν.Δ., τον Κώστα Καραμανλή, που το εμφάνισαν ανάποδα, ότι δήθεν τού
ευχήθηκε να γίνει πρωθυπουργός!

Κριτήριο για την αλήθεια κάθε θεωρίας είναι η πράξη

Ο Χαρίλαος Φλωράκης χαμογελάει συχνά και δεν κρατάει κακία σε κανέναν.
«Τι νόημα έχει να τα παίρνεις όλα στα σοβαρά. Εμένα με απασχολούν άλλα
πράγματα, θα έλεγα περισσότερο η νέα γενιά, το μέλλον της», παρατηρεί.
«Συνήθως, οι νέοι είναι αυθόρμητοι, ανυπόμονοι, ελάχιστα εγκρατείς, αφάνταστα
ενθουσιώδεις, ορμητικοί, κι όλα αυτά τούς κάνουν να νομίζουν ότι ο κόσμος όλος
αρχίζει με αυτούς και τελειώνει με αυτούς. Εγώ δεν πιστεύω ότι οι Κνίτες και
οι Κνίτισσες έχουν αυτή την εντύπωση για τον εαυτό τους. Δεν θέλω να πιστεύω
ότι τους αγγίζει αυτή η ατέρμονη αυτοπεποίθηση, με αποτέλεσμα να υποτιμάνε την
πείρα των άλλων και τα διδάγματα της ιστορίας. Εγώ πιστεύω ότι οι νέοι
οφείλουν να μελετάνε σε βάθος την ιστορία και την ιστορία του κόμματος και του
εργατικού κινήματος. Να διδάσκονται από τις μάζες, την ίδια τη ζωή… Αλλά και
να φυλάσσουν ως κόρη οφθαλμού τη θεωρία, να τη μελετάνε σε βάθος, να την
καλλιεργούν και να την αναπτύσσουν… Χωρίς επαναστατική θεωρία δεν υπάρχει
επαναστατική πράξη, όπως έλεγαν οι κλασικοί, οι οποίοι όμως πρόσθεταν:
Κριτήριο για την αλήθεια κάθε θεωρίας είναι η πράξη».

Ο κόσμος πάντα θα παλεύει για καλύτερες μέρες

Τις βραδιές του τις περνάει συνήθως με φίλους. Όπως προχθές… με
κουβέντες, αναλύσεις, αστεία και όσο περνούσε η ώρα οι συνδαιτυμόνες του
Χαρίλαου Φλωράκη έπιναν κρασί, έτρωγαν από την ωραία πίτα, τον ρωτούσαν,
μάθαιναν, ρωτούσε κι αυτός για την κατάσταση… Κι όταν έφτασε η ώρα να
φύγουν, για να μην τον κουράσουν, εκείνος απτόητος τους είπε: «Πριν τις 12 δεν
πάω για ύπνο».

Στο κεφαλόσκαλο… φύλαγε την τελευταία κουβέντα: «Ακούστε, ας είμαστε
αισιόδοξοι», είπε στους φίλους του. «Μερικοί νομίζουν ότι με όσα έγιναν στη
Σοβιετική Ένωση έπαψε ο κόσμος να παλεύει για καλύτερες μέρες ή ότι το όνειρο
του σοσιαλισμού πήγε περίπατο! Κούνια που τους κούναγε. Τόσοι πόλεμοι, τόσες
αδικίες, τόση φτώχεια στη γη. Όλο και νέοι αγώνες θα γεννιούνται και ούτε που
θα το καταλαβαίνουν. Έπειτα, ο άνθρωπος δεν ζει μόνον με υλικά αγαθά, αλλά και
με όνειρα. Όσοι το ξέχασαν, το πλήρωσαν ακριβά…»