«Αν αυτό σύντροφοι δεν είναι UFO τότε εγώ είμαι ο Λένιν αυτοπροσώπως»...
λέγεται πως ήταν η πρώτη αντίδραση ενός Ρώσου μηχανικού στο κοσμοδρόμιο του
Μπαϊκονούρ, λίγες ώρες μετά την απώλεια κάθε επικοινωνίας με το διαστημόπλοιο
«Φόβος 2».


Οι εικόνες που κρατούσε στα χέρια του ο ρώσος μηχανικός και οι οποίες στη
συνέχεια έκαναν τον γύρο του κόσμου, έδειχναν μια περίεργη σκιά πολύ κοντά στο
εξαφανισμένο διαστημόπλοιο. Μια σκιά με μήκος περίπου 21 χιλιομέτρων που
αποτύπωσε ο ανιχνευτής υπεριώδους ακτινοβολίας του διαστημόπλοιου λίγα μόλις
δευτερόλεπτα προτού αυτό χαθεί στο διάστημα και η οποία «δεν είχε καμιά
δουλειά να βρίσκεται εκεί».


Τι συνέβη στο διαστημόπλοιο «Φόβος 2» που εκτοξεύτηκε στις 12 Ιουλίου 1988 για
να ερευνήσει τον ομώνυμο δορυφόρο του Άρη αλλά δεν ολοκλήρωσε ποτέ την
αποστολή του; Χάθηκε εξαιτίας κάποιου τεχνικού λάθους ή μήπως έπεσε θύμα
του... πρώτου επεισοδίου του Πολέμου των Άστρων;


Όπως έδειξε αργότερα ο έλεγχος όλων των στοιχείων, η αντίστροφη μέτρηση
για το ρωσικό διαστημόπλοιο δεν ξεκίνησε επειδή κάποιο «εξωγήινο αστρόπλοιο»
πυροδότησε μια μυστηριώδη ακτίνα αλλά επειδή η φθορά κάποιου εξαρτήματος στον
ηλεκτρονικό του υπολογιστή, έκανε αδύνατη την επικοινωνία με τη Γη. Αυτό στη
συνέχεια προκάλεσε τον επαναπροσανατολισμό των ηλιακών συλλεκτών σε λάθος όμως
θέση, με αποτέλεσμα οι μπαταρίες να μην τροφοδοτούνται και όλα τα συστήματα
υποστήριξης να βυθιστούν στο σκοτάδι. Το παράδοξο είναι ότι πέντε μέρες πριν
την εκτόξευση του «Φόβου 2», οι σοβιετικοί είχαν στείλει στο διάστημα τον
«Φόβο 1». Χάθηκε και αυτός στον δρόμο προς τον Άρη. Όσο για εκείνη τη σκιά,
ειπώθηκε πως προερχόταν από τον δορυφόρο του Άρη με τον οποίο το διαστημόπλοιο
προχωρούσε ταυτόχρονα.


Το ρωσικό διαστημόπλοιο δεν είναι το μόνο που χάθηκε στην προσπάθειά
του να συλλέξει δεδομένα για τον Κόκκινο Πλανήτη. Από τις αρχές της δεκαετίας
του 1960, η Ρωσία και οι ΗΠΑ έστειλαν στον Άρη και την Αφροδίτη περισσότερες
από 50 διαστημοσυσκευές, οι μισές από τις οποίες είτε χάθηκαν είτε
καταστράφηκαν, έχοντας όμως προλάβει - σε ορισμένες περιπτώσεις - να στείλουν
πίσω χρήσιμα στοιχεία.


Το 1967 για παράδειγμα, το ρωσικό σκάφος «Venera 4» κατόρθωσε να περάσει για
πρώτη φορά την ατμόσφαιρα της Αφροδίτης και να διαπιστώσει ότι η πίεσή της
ήταν 90 φορές μεγαλύτερη από αυτή της Γης. Μέσα όμως σε λίγα λεπτά το σκάφος
μετατράπηκε σε «ζελατίνα» επειδή τα υλικά κατασκευής του δεν ήταν τόσο
ανθεκτικά.


Παρόλα αυτά σε κάθε ευκαιρία που παρουσιάζεται, οι θεωρίες της «έξωθεν
απειλής» δίνουν και παίρνουν.


Τελευταίο παράδειγμα η αμερικανική διαστημοσυσκευή Comet Nucleus Tour
που ξεκίνησε τον περασμένο Ιούλιο με σκοπό να αναλύσει τη χημική σύσταση των
αερίων και της σκόνης που αφήνουν πίσω τους οι κομήτες, ώστε να καταλάβουμε
από τι αποτελούνται. Το σκάφος σίγησε ξαφνικά έναν μήνα αργότερα και ενώ
βρισκόταν σε απόσταση μεγαλύτερη των 2 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη.


«Γίνονται παιδαριώδη λάθη»



«Όλες οι διαστημικές αποστολές είναι πολύ ριψοκίνδυνες. Μια μικρή βλάβη να
παρουσιαστεί σε κάποιο από τα χιλιάδες τμήματα που αποτελούν μια
διαστημοσυσκευή, τότε ολόκληρη η αποστολή μπορεί να τιναχθεί στον αέρα», λέει
στα «ΝΕΑ» ο κ. Θανάσης Οικονόμου, ερευνητής στο Εργαστήριο Αστροφυσικής και
Διαστημικών Ερευνών του Ινστιτούτου Ενρίκο Φέρμι του Πανεπιστημίου του
Σικάγου.


Ο κ. Θανάσης Οικονόμου είχε σχεδιάσει κάποια όργανα του μικρού οχήματος Mars
Pathfinder (Ιχνηλάτης) που το 1997 είχε προσεδαφιστεί επιτυχώς στον Άρη. Το
ίδιο είχε κάνει και σε άλλα τρία διαστημόπλοια που χάθηκαν όμως στο Διάστημα.
Ο Έλληνας επιστήμονας φέρνει ως παράδειγμα την περίπτωση του διαστημόπλοισου
Mars Polar Orbiter που οι τεχνικοί της NASA το έχασαν μέσα από τα χέρια τους,
με παιδιαριώδη τρόπο, όταν μπέρδεψαν τον κώδικα επικοινωνίας και αντί να του
στείλουν εντολές στο μητρικό σύστημα, του τις έστειλαν στο αγγλικό. Τρεις
μήνες αργότερα οι Αμερικανοί έχασαν ένα ακόμη διαστημόπλοιο, το Mars Polar
Lander, «επειδή λόγω έλλειψης χρημάτων και χρόνου δεν στάθηκε δυνατόν να
μελετηθούν όλοι οι πιθανοί τρόποι αντιμετώπισης βλαβών που θα παρουσιάζονταν
στο ταξίδι».


Εκτός όμως από τις ανθρώπινες απροσεξίες, το διαστημικό περιβάλλον είναι από
μόνο του ιδιαίτερα αφιλόξενο. Οι κοσμικές ακτίνες και η διαστημική σκόνη
βομβαρδίζουν τα διαστημόπλοια και επηρεάζουν τα ηλεκτρονικά τους συστήματα.
Πριν από 30 χρόνια, η απώλεια επικοινωνίας με ένα ρωσικό διαστημόπλοιο που
μόλις είχε προσεδαφιστεί στον Άρη, αποδόθηκε σε μια σφοδρή αμμοθύελλα που
σάρωνε εκείνη την ώρα το συγκεκριμένο σημείο του πλανήτη.


Και μόνο πάντως το γεγονός ότι οι διαστημοσυσκευές στέλνονται εκατομμύρια
χιλιόμετρα μακριά από τη Γη, προς εξερεύνηση απομακρυσμένων πλανητών όπως ο
Δίας, ο Κρόνος, ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας, εύκολα καταλαβαίνει κανείς το
μέγεθος της φθοράς που υφίστανται τα εξαρτήματά τους. Ο κ. Διονύσης
Σιμόπουλος, που είναι διευθυντής στο Ευγενίδειο Πλανητάριο, λέει στα «ΝΕΑ» ότι
«συγκριτικά, οι περισσότερες αποτυχημένες αποστολές γίνονταν στα πρώτα χρόνια
της διαστημικής εποχής, τότε που η τεχνολογία βρισκόταν ακόμη σε πρώιμο
στάδιο. Όμως, αν εξετάσει κανείς το θέμα των διαστημικών αποστολών σφαιρικά,
θα διαπιστώσει ότι το αποτέλεσμα ήταν ιδιαίτερα επιτυχημένο, έστω κι αν οι
μεμονωμένοι αριθμοί δείχνουν μια μεγάλη απώλεια διαστημοσυσκευών στο αφιλόξενο Διάστημα».


Περιπλανώμενα Voyager



Πάντως, δύο Voyager που εκτοξεύτηκαν το 1977, ακόμη και σήμερα
περιπλανώνται στα άκρα του ηλιακού μας συστήματος στέλνοντας πίσω στη βάση
τους πληροφορίες για ό,τι καινούργιο συναντούν μπροστά τους.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από