Δρόμοι

Σαν παιδιά…

… – που υπήρξαμε και εμείς κάποτε – μας άρεσε η επιστημονική φαντασία. Μια
γενιά που είχε πολύ περισσότερα από την προηγούμενη, αλλά πολύ λιγότερα από τη
σημερινή, σκεφτόμασταν τότε πως μάλλον είχαμε γεννηθεί πολύ νωρίς. Κάπως έτσι
σκεφτόμαστε και τώρα, πιο πολύ για τα παιδιά μας, με μια αγωνία αν θα
προλάβουν το μέλλον που μας περιμένει στη γωνία. Η νέα τεχνολογία υπόσχεται
πράγματα και θαύματα: προσωπικότητα κατά παραγγελία, σούπερ νοημοσύνη, ζωή
μέχρι τα διακόσια, σώματα «σινιέ».

Οι γενετιστές…

… σκέφτονται σοβαρά να πειραματιστούν στην παραγωγή παιδιών με εμπλουτισμένη
ακοή από κλωνοποιημένο σκύλο και με νυχτερινή όραση από κουκουβάγια. Και
αναρωτιέται κανείς: Είναι κακό να ακούς ακόμη και τον θόρυβο της τρίχας που
πέφτει χάμω ή να έχεις φωτογραφική μνήμη; Δεν ξέρουμε ακόμη. Ξέρουμε, όμως,
πως είναι ακριβό. Και τα ακριβά πράγματα δεν είναι για όλους. Έτσι, αν κάποτε
γεννηθεί μια «γενετική ελίτ», αν προκύψει μια νέα ταξική διαίρεση σε γενετικές
κάστες, κάποιοι από εμάς μπορεί να ανακαλύψουμε ξαφνικά πως ανήκουμε σε άλλο
«είδος». «Είτε το θέλουμε είτε όχι, η παγκόσμια αγορά θα πάρει στα χέρια της
τη γενετική», λέει ο καθηγητής του Πρίνστον Λι Σίλβερ, ένας από τους
υπέρμαχους της βιοτεχνολογίας. Σπουδαία. Μπορούμε να προβλέψουμε τη συνέχεια,
λέει ο Μπομπ Χάντερ, συνιδρυτής της Γκρινπίς. Η γενετική θα παραδίδει παιδιά
με προδιαγραφές που θα ικανοποιούν κάθε επιθυμία σε όποιον προσφέρει τα
περισσότερα.

Η διατροφή μας…

… είναι ήδη μεταλλαγμένη, όπως η μισή σόγια που εισάγουμε από την Αμερική
και ένα στα τρία καλαμπόκια. Είμαστε ό,τι τρώμε, αλλά δεν ξέρουμε τι θα
γίνουμε με αυτά που τρώμε, αφού, αυτά που γνωρίζουμε για τη γενετική δεν είναι
παρά ένα απειροελάχιστο μπροστά σε εκείνα που δεν γνωρίζουμε. Δεν υπάρχει
τρόπος να ξέρουμε από τώρα ποιες θα είναι οι συνέπειες αυτών των
«εμπλουτισμών». Ποιος μπορεί να μας διαβεβαιώσει από τώρα πως το παιδί που θα
αγοράζουμε με υπερφυσική νοημοσύνη δεν θα είναι ευάλωτο σε γνωστές ή άγνωστες
αρρώστιες στις οποίες ίσως να είναι καταδικασμένα και τα δικά του παιδιά; Σε
κάθε παιδί-θαύμα που θα παράγεται έτσι, άραγε πόσες λεγεώνες τέτοιων γενετικά
καταδικασμένων θα αντιστοιχούν, αν η βιοτεχνολογία συνεχίσει την ξέφρενη
πορεία της; Ποιοι θα κληρονομήσουν τη Γη;

Με την επιστημονική…

… φαντασία μεγαλώσαμε, αλλά κάποτε την ξεπεράσαμε όπως ξεπερνάει κανείς κάθε
φαντασία, όταν αντικρύζει την κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα.
Κλεισμένοι στα εργαστήριά τους, μερικοί «τρελοί επιστήμονες», όπως ο Κρεγκ
Βέντερ, που ετοιμάζεται να φτιάξει κύτταρο, δεν εννοούν να ξεπεράσουν τη δική
τους. Θα εκφράσουν άραγε και αυτοί κάποια στιγμή τη μεταμέλειά τους, όπως την
εξέφρασαν κάποτε οι επιστήμονες που έφτιαξαν την πυρηνική βόμβα; Και αν ναι,
θα έχουμε τότε αυτιά για να τους ακούσουμε ή κεραίες;