Παγκόσμιες πρωτοτυπίες

Εκεί που έβλεπα το χθεσινό ντέρμπι ΑΕΚ – Ολυμπιακού, μια εικόνα της
τηλεοπτικής οθόνης με οδήγησε σε μια σειρά σκέψεων με περίεργο προσανατολισμό.
Ένα ποτάμι από φιλάθλους της γηπεδούχου ΑΕΚ έτρεχαν, μεσούντος του αγώνα,
γύρω-γύρω από το γήπεδο, αλλά έμεναν συνεχώς έξω από αυτό, φωνάζοντας
συνθήματα – συγχρόνως – υπέρ της ομάδας τους και κατά του προπονητή της. Στο
γκολ της κιτρινόμαυρης ισοφάρισης πανηγύριζαν και μαζί συλλυπούνταν εαυτούς
και αλλήλους, μιας και στον αγωνιστικό χώρο, που δεν έβλεπαν αλλά
παρακολουθούσαν – οθόνες; τρανζιστοράκια; τηλεπάθεια; – το γκολ αυτό δεν το
χαίρονταν μόνο οι παίκτες, και ιδίως ο σκόρερ που λάτρευαν, αλλά και η τεχνική
ηγεσία που διάλεξε και δασκάλεψε τους παίκτες, και την οποία απεχθάνονταν.

Ο ψυχικός αυτός διχασμός και η οπαδική – μιας και μιλάμε για τη θύρα 21- λύση
που έχει εμπνεύσει, ομολογώ ότι με αφήνει άφωνο και όχι χωρίς κάποια ψήγματα
θαυμασμού. Η αγάπη και η πίστη στην ομάδα είναι αδιαπραγμάτευτες – «ας
κερδίσει η ΑΕΚ και όλα τα άλλα στη ζωή μου θα τα βρω», έλεγε σε μια εκπομπή
κάποιος από τους νεαρούς που τώρα έτρωγαν βροχή χωρίς μπάλα στη Νέα
Φιλαδέλφεια (το πρόβλημα της σύνδεσης της επιτυχίας της ομάδας του με τη
σοβαρότητα του έργου του προπονητή της δεν έδειχνε να τον απασχολεί ούτε στη
στεγνή ούτε στη μουσκεμένη κατάστασή του).

Όμως το ίδιο αδιαπραγμάτευτες είναι και κάποιες αρχές, που νεφελωδώς και από
λοξούς δρόμους συνδέονται με την αθλητική ιδέα: δεν μπορείς να «πουλάς» μια
ομάδα αδιαμαρτύρητα και χωρίς κόστος. Και, μάλιστα, όσο πιο πολύ την είχες
δοξάσει – και δοξαστεί – τόσο λιγότερο, στα μάτια αυτών που την βάζουν πάνω
απ’ όλα στη ζωή τους, έχεις δικαίωμα μετά να ζητήσεις να συγχωρεθείς μέσω της
προσφοράς σου. Η ιδεολογική αυτή ανάγνωση του αθλητισμού, κάτι σαν φίλαθλος
φονταμενταλισμός, αδιαφορεί σε τελική ανάλυση για εκείνο που κανονικά
ενδιαφέρει τον κάθε φίλαθλο και πολύ περισσότερο όλους τους οπαδούς: την
πορεία της ομάδος τους. Η ΑΕΚ, φέτος, με αποκορύφωμα δύο τουλάχιστον
μεγαλειώδεις ευρωπαϊκές εμφανίσεις, είναι πολύ καλή, αλλά οι πιο τρελοί οπαδοί
της χαίρονται λιγότερο από κάθε άλλη φορά και περιμένουν την πρώτη «γκέλα»,
για να πάρουν το αίμα τους πίσω (το πρόβλημα είναι από ποιον). Αυτή η στάση
μου φαίνεται πολύ πρωτότυπη και καθαρά ελληνική.

Δεν είναι η μόνη. Ζούμε φέτος ένα πρωτάθλημα υπό διαρκή αίρεση, αφού φαίνεται
να εξαρτάται από τις καλές προθέσεις των διοικήσεων των ομάδων – και ιδίως των
δύο – τριών πιο ισχυρών, ανεξαρτήτως οικείας υπαιτιότητας και θεσμοθετημένων
οργάνων ή διαδικασιών. Ο δε σκοτωμός για την ταμπακιέρα, δηλαδή για τα λεφτά
από τα τηλεοπτικά δικαιώματα, στηρίζεται σε ανύπαρκτες βάσεις, αφού το προϊόν
«ποδόσφαιρο» στην τηλεόραση είναι, όσον αφορά τουλάχιστον το εθνικό
πρωτάθλημα, εντελώς κορεσμένο και πάντως σίγουρα δεν κοστολογείται όπως θα
ήθελαν αυτοί που το οδήγησαν ήδη στην παρακμή.

Από την άλλη, εξαιτίας ίσως και της ολοένα και μεγαλύτερης εμπλοκής
εξωαγωνιστικών παραγόντων στη διεξαγωγή του πρωταθλήματος, ποτέ άλλοτε η σχέση
ποδοσφαίρου και πολιτικής δεν ήταν τόσο δαχτυλοδειχτούμενη – σε σημείο που
πολλές ομάδες δίνουν πλέον ντιρεκτίβες για την υπερψήφιση ή καταψήφιση πολλών
προσώπων και εξαρτούν το αποτέλεσμα των εκλογών από την έκβαση των διοικητικών
τους. Σε καθαρά αγωνιστικό επίπεδο, δεν νομίζω ότι υπάρχει αλλού προηγούμενο
ομάδας σαν τον Παναθηναϊκό που ξόδεψε μια περιουσία και καμιά δεκαριά
πολύτιμους βαθμούς για να ανακαλύψει πώς η καλύτερη – τι λέω, η μόνη – λύση
ήταν όχι ο προπονητής που προσλήφθηκε με τυμπανοκρουσίες, αλλά εκείνος που
εκδιώχθηκε λίγους μήνες πριν. Ούτε ομάδας σαν τον Ολυμπιακό, που για να
ξαναβρεί τον εαυτό του, έπρεπε πρώτα να αυτοεξευτελισθεί.

Όλες αυτές οι ιδιοτυπίες δεν είναι πολύ ευχάριστες για το ελληνικό ποδόσφαιρο.
Το αδικούν, όπως έδειξε η αγωνιστικότητα στο ντέρμπι αλλά και το γενικό
ενδιαφέρον που έχει πάρει το πρωτάθλημα, αναμένοντας την επόμενη διακοπή του.