Ώρα μηδέν για το Κυπριακό

«Επώδυνα στοιχεία» εμπεριέχει το σχέδιο επίλυσης του Κυπριακού, που
υποβάλλει σήμερα το απόγευμα ο Κόφι Ανάν στα ενδιαφερόμενα μέρη. Αυτή είναι η
εκτίμηση της Λευκωσίας και της Αθήνας, οι οποίες – με την επιφύλαξη ότι δεν
έχουν δει ακόμη το πλήρες κείμενο – προσανατολίζονται να το χαρακτηρίσουν
«βάση διαπραγμάτευσης».

Ο Κώστας Σημίτης θα κάνει δημόσια δήλωση στην οποία θα τονίζει ότι είναι ώρες ευθύνης, ψυχραιμίας και στήριξης της Κύπρου

Ξεκαθαρίζεται πως εάν η διαπραγμάτευση αυτή έχει αίσιο τέλος έως την
Κοπεγχάγη, θα υπάρξει συμφωνία· διαφορετικά, η διαπραγμάτευση θα πρέπει να
συνεχισθεί και μετά την ένταξη της Κύπρου στην Ένωση.

Έχει γίνει ωστόσο σαφές ότι στο σχέδιο Ανάν περιλαμβάνεται μία σειρά από
ρυθμίσεις σε κρίσιμα ζητήματα του Κυπριακού που θα μπορούσε να αποτελέσουν εν
δυνάμει νάρκες και να τινάξουν στον αέρα τις διαπραγματεύσεις. Αφενός γιατί
καμία ελληνική ή κυπριακή κυβέρνηση δεν θα μπορούσε να τις αποδεχθεί χωρίς να
αντιμετωπίσει σοβαρά εσωτερικά προβλήματα, και αφετέρου γιατί ακόμη κι αν
γίνονταν αποδεκτές, θα οδηγούσαν σε ένα κράτος ανίκανο να λειτουργήσει.

Κυριότερες από αυτές τις «νάρκες» είναι οι ρυθμίσεις που σχετίζονται με το
ζήτημα της κυριαρχίας, για το οποίο η κυπριακή κυβέρνηση (αλλά και τα
ψηφίσματα του ΟΗΕ) επιμένει ότι θα πρέπει να είναι μία, με ενιαία εκπροσώπηση
στο εξωτερικό. Εξίσου σημαντικό είναι και το ζήτημα της εναλλαγής προέδρου ή
πρωθυπουργού. Η κυπριακή κυβέρνηση έχει κατ’ αρχήν αποδεχθεί την εναλλαγή
προέδρου – εφόσον έχει μόνο συμβολικές εξουσίες -, αρνείται κατηγορηματικά,
όμως, την εναλλαγή πρωθυπουργού. Τρίτη εν δυνάμει «νάρκη» είναι το ζήτημα της
ιθαγένειας και των εποίκων καθώς ο Ραούφ Ντενκτάς επιμένει ότι η
τουρκοκυπριακή οντότητα θα πρέπει να έχει το δικαίωμα παροχής ιθαγένειας
αφήνοντας έτσι ανοικτό και το ενδεχόμενο να γίνουν Τουρκοκύπριοι και Τούρκοι
πολίτες. Στα κρίσιμα ζητήματα περιλαμβάνεται και το εδαφικό καθώς η Λευκωσία
επιμένει στην επιστροφή της Αμμοχώστου και της Μόρφου αλλά και σε ρύθμιση για
τη Χερσόνησο της Καρπασίας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στη διάρκεια του Σαββατοκύριακου σημειώθηκε όργιο
φημών και πιέσεων, καθώς από τη μια είδαν το φως της δημοσιότητας σχέδια που
προσομοιάζουν με τη… Ζυρίχη και είναι αδύνατον να γίνουν δεκτά προς
συζήτηση, ενώ από την άλλη ο Ραούφ Ντενκτάς εφέρετο από Τούρκους συνομιλητές
του να λέει ότι το σχέδιο δεν μπορεί να γίνει δεκτό διότι είναι…
ελληνοκυπριακής έμπνευσης. Την ίδια στιγμή, οι Τούρκοι στρατηγοί – που
θεωρούνται καθοριστικός παράγοντας στη γείτονα – επαναλάμβαναν πως η Κύπρος
πρέπει να ενταχθεί στην Ένωση μαζί με… την Τουρκία!

Τρίωρη σύσκεψη

Τρίωρη σύσκεψη για το Κυπριακό, υπό την προεδρία του Πρωθυπουργού
πραγματοποιήθηκε χθες το βράδυ, στο Μέγαρο Μαξίμου. Στη σύσκεψη έλαβαν μέρος ο
υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Παπανδρέου κι ο αναπληρωτής υπουργός Τάσος
Γιαννίτσης. Γενική εκτίμηση ήταν πως σήμερα θα περιληφθεί ένα επώδυνο
συμβιβαστικό σχέδιο, το οποίο όμως έχει περιθώρια βελτίωσης έως τη Σύνοδο
Κορυφής της Κοπεγχάγης, στις 12 Δεκεμβρίου. Αποφασίστηκε ακόμη η αντίδραση της
ελληνικής κυβέρνησης να είναι άμεση: ο Κώστας Σημίτης θα κάνει δημόσια δήλωση
– «διάγγελμα», σύμφωνα με ορισμένους – στην οποία θα τονίζει ότι είναι ώρες
ευθύνης, ψυχραιμίας και στήριξης της Κύπρου.

Σήμερα το πρωί, ο κ. Σημίτης θα έχει τηλεφωνική επικοινωνία με τον Πρόεδρο
Κληρίδη, προκειμένου να υπάρξει συντονισμός στον τρόπο αντίδρασης των δύο
πρωτευουσών, κι εν συνεχεία θα έχει νέα σύσκεψη με την ηγεσία του υπουργείου
Εξωτερικών και τους συνεργάτες του, προκειμένου να γίνει και το σχέδιο δήλωσής
του. Το απόγευμα θα υπάρξει ακόμη μία σύσκεψη, στο Μέγαρο Μαξίμου πάντα, στη
διάρκεια της οποίας θα «μπει στο τραπέζι» το κείμενο του κ. Ανάν για να
οριστικοποιηθούν οι αντιδράσεις.

Αμέσως μετά τη χθεσινοβραδινή σύσκεψη, ο Γιώργος Παπανδρέου είχε τηλεφωνική
επικοινωνία με τον Αμερικανό ομόλογό του Κόλιν Πάουελ, τον οποίο ενημέρωσε πως
η Αθήνα θα παραλάβει το κείμενο, θα το μελετήσει και θα το αξιοποιήσει.
Πρόσθεσε ακόμη πως δεν μπορεί να γίνουν δεκτά διλήμματα του τύπου «ή το
δέχεστε έτσι όπως είναι ή το απορρίπτετε», ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει τη
βούληση να βρει λύση – και τον κάλεσε να συμβάλουν οι Ηνωμένες Πολιτείες σε
θετική κατεύθυνση (σ.σ.: υπονοώντας την πίεση προς την τουρκική πλευρά). Ο κ.
Πάουελ, από την πλευρά του, διαβεβαίωσε πως οι ΗΠΑ παρακολουθούν στενά τις
εξελίξεις στο Κυπριακό κι επιθυμούν τη λύση.

Στο εσωτερικό

Εν όψει της παράδοσης του σχεδίου, Αθήνα και Λευκωσία έχουν τον νου τους
στραμμένο και προς το εσωτερικό, όπου θεωρούνται δεδομένες κάποιες αντιδράσεις
– μολονότι διίστανται οι απόψεις για το εύρος που αυτές θα έχουν. Στο πλαίσιο
αυτό, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη δήλωση του ηγέτη του ΑΚΕΛ, Δημήτρη
Χριστόφια, πως «θα αντιμετωπίσουμε το σχέδιο με διάθεση συμβιβαστική, χωρίς
αυθορμητισμούς και πατριωτικές κορόνες».

Αίσθηση δημιούργησε και η δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου της Κύπρου,
Μιχάλη Παπαπέτρου, που τόνισε ότι ο χρόνος εμπεδώνει τα τετελεσμένα της
εισβολής και η ελληνοκυπριακή πλευρά θα πρέπει να αποφασίσει σε κάποιο στάδιο
κατά πόσο θα φωνάζει απλώς για το δίκαιό της αλλά η κατοχή θα εμπεδώνεται ή αν
θα προβεί σε χειρισμούς τέτοιους που θα ανατρέψουν την πολιτική αυτή.