Τούτο τον χειμώνα αν περάσουμε…

Τη φράση του Μιτεράν, «να δώσουμε χρόνο στον χρόνο», χρησιμοποιούν τώρα
στην κυβέρνηση, για να περιγράψουν την τακτική που θα ακολουθήσουν σχετικά με
την «εκλογική διαχείριση της οικονομίας». Στο οικονομικό επιτελείο επικρατεί η
βεβαιότητα ότι δεν θα αποφευχθούν οι πολεμικές επιχειρήσεις στο Ιράκ – και
έτσι ετεροχρονίζουν την ανάκαμψη, σχεδιάζοντας να την αναδείξουν πολιτικά από
το φθινόπωρο του 2003, με μία σειρά μέτρων, που ενδέχεται να λάβουν τη μορφή «πακέτου».

Σημίτης – Χριστοδουλάκης. Στο επίκεντρο η «εκλογική διαχείριση της οικονομίας»

Στις ανεπίσημες συζητήσεις τους, τα στελέχη του οικονομικού επιτελείου της
κυβέρνησης αναγνωρίζουν ότι οι προσδοκίες για την οικονομική κατάσταση, τόσο
της ίδιας της χώρας όσο και των οικογενειακών προϋπολογισμών, αναδεικνύονται
για άλλη μία φορά στον καθοριστικό παράγοντα της πολιτικής συμπεριφοράς των
πολιτών.

«Κλειδί». Η εξήγηση γι’ αυτήν την εκτίμηση είναι απλή – ύστερα από το
εκλογικό αποτέλεσμα στην Τουρκία, εδραιώνεται η πεποίθηση ότι, μεσοπρόθεσμα, η
ατμόσφαιρα στις εξωτερικές σχέσεις της χώρας θα είναι καλή. Εν ολίγοις, τα
εθνικά θέματα δεν θα μετρήσουν κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου,
αναδεικνύοντας έτσι και πάλι την οικονομία, σε «κλειδί» του εκλογικού
αποτελέσματος.

Ωστόσο, σε αυτήν τη φάση – και εν όψει της κρίσης στο Ιράκ – η κυβέρνηση
αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα στη διαχείριση των δημοσιονομικών μεγεθών.
Οι δυσκολίες στο κλείσιμο του φετινού προϋπολογισμού είναι γνωστές, ενώ και η
συμφωνία που επετεύχθη στο Υπουργικό Συμβούλιο για την κατανομή των κονδυλίων
του προϋπολογισμού του 2003 ήταν περίπου αναγκαστική, καθώς σε αρκετές
περιπτώσεις έγιναν μεγάλες περικοπές, που δεν θα επιτρέψουν την υλοποίηση
ακόμα και πολιτικών που έχουν εξαγγελθεί και για τις οποίες έχουν αναληφθεί
σοβαρές κυβερνητικές δεσμεύσεις.

Λιγότερα κέρδη. Από την άλλη πλευρά, στο πεδίο της πραγματικής
οικονομίας τα πράγματα είναι εξίσου δύσκολα – με πάρα πολλές επιχειρήσεις να
ανακοινώνουν ή να ετοιμάζονται να ανακοινώσουν περιορισμό κερδών. Είναι
χαρακτηριστική η προαναγγελία της Τραπέζης της Ελλάδος για απελευθέρωση των
δανείων – και μάλιστα σε μία περίοδο κατά την οποία αυξάνεται το ποσοστό των
μη εξυπηρετούμενων (κυρίως καταναλωτικών) δανείων – με βασικό στόχο τη
διατήρηση της καταναλωτικής ζήτησης, ώστε να μην ενταθούν τα φαινόμενα της
ύφεσης στην αγορά. Στην κυβέρνηση προβλέπουν ότι η πτώση της καταναλωτικής
ζήτησης – με όλες τις πιέσεις που κάτι τέτοιο συνεπάγεται σε «πολιτικά
ενδιαφέροντες τομείς», όπως η αγορά εργασίας – είναι δεδομένη στην περίπτωση
που τα πολεμικά σενάρια υλοποιηθούν.

Η κρίση προεξοφλείται. Ωστόσο, κορυφαίο κυβερνητικό στέλεχος έλεγε στα
«ΝΕΑ» ότι η εκτίμηση είναι πως θα έχουμε ανάλογες εξελίξεις όπως και στις
προηγούμενες πολεμικές κρίσεις. Πιστεύουν, δηλαδή, στην κυβέρνηση ότι η κρίση
αυτήν τη στιγμή προεξοφλείται τόσο από τις αγορές όσο και από την πραγματική
οικονομία, με αποτέλεσμα να μην υπάρξει χρονική παράτασή της μετά την
ολοκλήρωση των πολεμικών επιχειρήσεων.

Έτσι, στην κυβέρνηση προετοιμάζονται από τώρα για το φθινόπωρο του 2003, καθώς
θεωρούν ότι τότε αρκετές θετικές παράμετροι της οικονομίας θα αρχίσουν να
γίνονται ορατές στο εκλογικό σώμα, τροφοδοτώντας τις προσδοκίες οικονομικής
ανάπτυξης: ένα δεύτερο, έστω και πολύ πιο «συγκρατημένο» ’99, με ανάκαμψη των
αγορών και οικονομικές εξαγγελίες, θα είναι τότε η βασική κυβερνητική προτεραιότητα.